PARAFIA W JANKOWIE ZALEŚNYM

Parafia pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Jankowie Zaleśnym to jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych wspólnot kościelnych w południowej Wielkopolsce. Jej historia sięga XIII wieku i nierozerwalnie splata się z dziejami miejscowości, której pierwsza pisemna wzmianka pojawiła się w 1246 roku. Od tego czasu Janków pozostawał własnością arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, co świadczy o jego duchowym znaczeniu już w okresie średniowiecza.
Pierwszy kościół parafialny – drewniany, skromny, ale zbudowany z wielkim zaangażowaniem wiernych – powstał najprawdopodobniej już w XIII lub XIV wieku. Jego patronem obrano św. Wojciecha, jednego z głównych orędowników chrystianizacji ziem polskich. Niestety, świątynia ta nie przetrwała burzliwych czasów – najpewniej została zniszczona w trakcie wojen szwedzkich. Kolejny kościół, również drewniany, konsekrowano w 1670 roku, ale i on nie przetrwał długo. Już na początku XVIII wieku konieczna była jego rozbiórka i budowa nowej, tym razem murowanej świątyni, która powstała w 1715 roku.
Największym przełomem w dziejach parafii była jednak budowa obecnego kościoła, zainicjowana przez proboszcza ks. Juliana Rejewskiego w 1905 roku. Nowa świątynia, wzniesiona w stylu neoromańskim z elementami neogotyku i neorenesansu, została zaprojektowana przez znanego architekta Heliodora Matejkę. W ciągu dwóch lat powstał imponujący, trzynawowy kościół na planie krzyża łacińskiego z wysoką, 50-metrową wieżą górującą nad okolicą. Jego budowa była możliwa dzięki ofiarności parafian oraz hojnej darowiźnie księcia Alberta von Thurn und Taxis – właściciela okolicznych dóbr ziemskich.
Książę nie tylko wsparł budowę kościoła finansowo, ale również ufundował niemal całe wyposażenie wnętrza – od ołtarzy, przez ambonę i konfesjonały, po 26-głosowe organy. Wnętrze świątyni zdobi także wyjątkowa polichromia wykonana w 1945 roku przez prof. Wacława Taranczewskiego – artystę związanego z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie.
W sercu kościoła znajduje się cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany „Panią Jankowską”. Przeniesiony z poprzednich świątyń, otoczony czcią już od początku XVIII wieku, do dziś pozostaje przedmiotem głębokiego kultu. W czasie epidemii cholery w 1852 roku parafianie modlili się przed nim o ocalenie – i mimo licznych zgonów, wkrótce choroba ustąpiła. Od tamtego czasu wizerunek Matki Bożej otaczany jest wyjątkową czcią i umieszczony został w głównym ołtarzu nowej świątyni.
Kościół posiada również dwa boczne ołtarze: po lewej stronie znajduje się ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa z postacią św. Marii Małgorzaty Alacoque, a po prawej – ołtarz Matki Bożej Bolesnej z przejmującą rzeźbą Piety. Na uwagę zasługuje również obraz św. Józefa z Dzieciątkiem z XV wieku, otoczony wotami dziękczynnymi wiernych.
Z parafią związanych jest wielu kapłanów i misjonarzy. Do najwybitniejszych należą ks. Jan Szlachta (1879–1941) – dziekan, męczennik. Urodził się 26 lutego 1879 roku w Jankowie Zaleśnym. W młodości wstąpił do Zgromadzenia Salezjańskiego w Turynie. Studiował razem z Augustem Hlondem, późniejszym Prymasem Polski. Stał się jego kierownikiem duchowym i spowiednikiem. W 1929 roku został mianowany proboszczem parafii w Niechanowie; od 1934 roku pełnił funkcję dziekana dekanatu wrzesińskiego. Został aresztowany przez Niemców 26 sierpnia 1940 r., zmarł w obozie Dachau 11 września 1941 r. jako męczennik wierny Chrystusowi. Warto też wspomnieć ks. Stanisława Radziejewskiego, który pełnił funkcję proboszcza przez niemal 30 lat (1964–1993) a także orionistę ks. Mieczysława Jańczaka (1929-2010). Od sierpnia 2023 roku funkcję proboszcza pełni ks. Marek Czekaj.