KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Najświętsza Maryja Panna Fatimska
Figura Matki Bożej w Kaplicy Objawień, János Korom Dr., 2015, CC BY-SA 2.0
Najświętsza Maryja Panna Fatimska jest szczególnie czczona w związku z objawieniami, które miały miejsce w 1917 roku w portugalskiej miejscowości Fatima. Wydarzenia te poprzedziły spotkania trojga dzieci z Aniołem Pokoju w 1916 roku. Anioł przygotowywał sześcioletnią Hiacynta Marto, jej brata Franciszek Marto oraz ich kuzynkę Łucja dos Santos na przyjęcie orędzia Maryi. Pierwsze objawienie Matki Bożej nastąpiło 13 maja 1917 roku. Maryja zapewniła dzieci, że przychodzi z nieba i prosi o codzienne odmawianie różańca w intencji pokoju na świecie. W kolejnych miesiącach wzywała do modlitwy, pokuty oraz do szerzenia nabożeństwa do Jej Niepokalanego Serca. Podczas objawienia w lipcu dzieci ujrzały wizję piekła, co miało skłonić ludzi do nawrócenia i modlitwy za grzeszników. Objawienie w sierpniu nie odbyło się z powodu uwięzienia dzieci, natomiast w następnych spotkaniach Maryja ponownie zachęcała do wytrwałej modlitwy różańcowej. Ostatnie objawienie miało miejsce 13 października 1917 roku i zgromadziło dziesiątki tysięcy ludzi. Wówczas dokonał się tzw. cud słońca, który wielu świadków uznało za potwierdzenie prawdziwości objawień. Maryja wezwała wtedy ludzkość do przemiany życia, unikania grzechu oraz podejmowania pokuty. Z wydarzeniami w Fatimie związane są tzw. trzy tajemnice fatimskie, które przez lata budziły duże zainteresowanie wiernych. Ostatnia z nich została ogłoszona światu przez Jana Pawła II podczas jego pielgrzymki do Fatimy w 2000 roku. Papież wielokrotnie podkreślał, że opiece Matki Bożej Fatimskiej zawdzięcza ocalenie z zamachu na swoje życie 13 maja 1981 roku. Objawienia fatimskie, choć należą do objawień prywatnych, stały się ważnym źródłem duchowej inspiracji, zachęcając wiernych do modlitwy, pokuty i troski o pokój na świecie.
Wspomnienie dowolne – Święty Serwacy, biskup
Relikwiarz św. Serwacego, nieznany fotograf, 1970, CC BY 4.0
Święty Serwacy należał do najważniejszych biskupów wczesnego Kościoła na terenach dzisiejszej Belgii. Po roku 345 objął urząd biskupa w Tongres (obecnie Tongeren), który sprawował przez około 37 lat. Pochodził prawdopodobnie z Armenii, a jego życie upłynęło w czasach sporów religijnych, gdy Kościół musiał zdecydowanie bronić prawd wiary. Bywa utożsamiany z biskupem Sarbatiosem, który podczas synodu w Rimini w 359 roku występował przeciw arianom, popierając naukę Soboru Nicejskiego I z 325 roku. Według przekazów miał także udzielić gościny św. Atanazemu, prześladowanemu przez zwolenników arianizmu, oraz uczestniczyć z nim w synodzie w Trewirze. Misją życiową św. Serwacego była obrona prawdziwej nauki Kościoła oraz umacnianie wiary wiernych poprzez gorliwą posługę biskupią i szerzenie kultu Najświętszej Maryi Panny. Jako pasterz Kościoła wiele podróżował, odwiedzając między innymi Rzym, gdzie zabiegał o jedność i umocnienie wspólnot chrześcijańskich. Szczególnym wyrazem jego maryjnej pobożności było ufundowanie dwóch kościołów ku czci Matki Bożej – w Tongres oraz w Maastricht. Święty Serwacy zmarł prawdopodobnie 13 maja 384 roku. Jego grób szybko stał się miejscem modlitwy i pielgrzymek, a nad nim wzniesiono kaplicę, a później kościół, który mimo zniszczeń został ponownie odbudowany. Do jego grobu pielgrzymowali zarówno władcy, jak i święci, co świadczy o wielkim kulcie, jakim był otaczany. Św. Serwacy jest patronem hutników, stolarzy i winiarzy, a także orędownikiem w czasie przymrozków i chorób, takich jak gorączka czy reumatyzm. W tradycji ludowej należy do tzw. „zimnych ogrodników”, których wspomnienia przypominają o ostatnich wiosennych chłodach. W ikonografii przedstawiany jest w szatach biskupich, niekiedy ze srebrnym kluczem otrzymanym według legendy od św. Piotra, a jego atrybutami są chodaki oraz smok.
Wspomnienie dowolne – Święta Maria Dominika Mazzarello, dziewica
Maria Domenica Mazzarello, autor nieznany, 1951, Public domain
Święta Maria Dominika Mazzarello urodziła się 9 maja 1837 roku w Mornese, w Piemoncie, jako najstarsza z siedmiorga dzieci ubogiej, lecz głęboko wierzącej rodziny rolniczej. Od najmłodszych lat wzrastała w atmosferze modlitwy i pracowitości. Już jako dziecko chętnie odwiedzała kaplicę Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych, gdzie spędzała czas na modlitwie i przygotowywaniu ołtarza. W dniu pierwszej Komunii Świętej złożyła ślub czystości i codziennie, mimo trudnych warunków, uczestniczyła we Mszy Świętej. W młodości doświadczyła wielu trudności, w tym chorób i ubóstwa. Podczas epidemii tyfusu sama zaraziła się, opiekując chorymi krewnymi. Choć cudem wróciła do zdrowia, pozostała na stałe osłabiona i nie mogła już pracować fizycznie w polu. Zamiast tego nauczyła się krawiectwa i zaczęła przyjmować do swego domu ubogie dziewczęta, ucząc je zawodu oraz zasad życia chrześcijańskiego. Wkrótce jej działalność zaczęła się rozwijać, a liczba podopiecznych rosła. Misją życiową św. Marii Dominiki Mazzarello było wychowanie i duchowa opieka nad dziewczętami, szczególnie ubogimi, poprzez łączenie nauki zawodu z kształtowaniem życia religijnego i moralnego. Współpracując z kapłanami, a szczególnie z inspiracji św. Jana Bosko, przyczyniła się do powstania nowej wspólnoty zakonnej. W 1872 roku odbyły się pierwsze obłóczyny zakonne, a zgromadzenie otrzymało nazwę Córek Maryi Wspomożenia Wiernych, znanych powszechnie jako salezjanki. W kolejnych latach zakładano nowe domy, a dzieło wychowania młodzieży szybko się rozszerzało. Maria Dominika zmarła 14 maja 1881 roku, pozostawiając po sobie dynamicznie rozwijające się zgromadzenie. Została beatyfikowana w 1938 roku, a kanonizowana w 1951 roku. Jej życie stało się przykładem wytrwałej służby Bogu i ludziom, szczególnie młodym dziewczętom potrzebującym opieki, wychowania i nadziei na lepszą przyszłość.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
535 – Agapit I został papieżem.
Agapetus, Giovanni Battista de’Cavalieri (1525–1601), 1580, CC0 1.0
Święty Agapit I był 57. papieżem Kościoła, sprawującym swój urząd od 13 maja 535 roku aż do śmierci 22 kwietnia 536 roku w Konstantynopolu. Pochodził z Rzymu i wywodził się ze znanego rodu Anicjuszów. Był synem kapłana Gordiana oraz krewnym papieża Feliksa III, co wskazuje, że od młodych lat pozostawał blisko życia Kościoła i jego spraw. Po wyborze na Stolicę Piotrową musiał zmierzyć się z trudną sytuacją polityczną. Na żądanie króla Ostrogotów Atalaryka został zmuszony do wypłacenia wysokiej daniny. Jednocześnie podejmował działania na rzecz rozwoju życia intelektualnego Kościoła – wraz z uczonym Kasjodorem planował założenie w Rzymie wyższej uczelni teologicznej. Zanim jednak projekt ten mógł zostać zrealizowany, następca Atalaryka, król Teodahad, powierzył papieżowi ważną misję dyplomatyczną do Konstantynopola. Misją życiową Agapita I stała się obrona jedności wiary oraz troska o pokój między chrześcijańskimi władcami, choć nie zdołał przekonać cesarza Justyniana do zaniechania wojny przeciw Gotom w Italii. Podczas pobytu w Konstantynopolu papież zasłynął z odważnej postawy wobec błędnych nauk religijnych. Zdecydowanie sprzeciwił się zwolennikom herezji, a patriarchę Antyma I, popierającego monofizytyzm, usunął z urzędu i powołał na jego miejsce Menasa. Tradycja przekazuje także opowieści o cudownych uzdrowieniach dokonanych przez papieża w drodze do stolicy cesarstwa. Święty Agapit I nie wrócił już do Rzymu – zmarł w Konstantynopolu podczas pełnienia swojej misji.
1917 – Pierwsze objawienie Najświętszej Maryi Panny dzieciom Łucji, Hiacyncie i Franciszkowi w Cova da Iria, Fatima w Portugalii.
Lúcia Santos, Jacinta and Francisco Marto, attributed to Joshua Benoliel (1873–1932), Public domain
1981 – Na Placu Świętego Piotra w Rzymie Turek Mehmet Ali Ağca dokonał nieudanego zamachu na papieża Jana Pawła II.
Pope John Paul II is helped by his secretary after being shot in St. Peter’s Square, Arturo Mari (1940–), 13.05.1981, Public domain
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1962 – Antoni Chlondowski (1884-1962) – polski salezjanin, kompozytor.
Antoni Chlondowski, właściwie Antoni Hlond, był polskim salezjaninem, kompozytorem i popularyzatorem muzyki kościelnej, który znacząco przyczynił się do rozwoju polskiej kultury religijnej. Urodził się 13 czerwca 1884 roku w Kosztowach na Górnym Śląsku w rodzinie o silnych tradycjach religijnych. Jego braćmi byli również salezjanie, w tym późniejszy prymas Polski kardynał August Hlond. Aby uniknąć utożsamiania z bratem, przyjął nazwisko Chlondowski. Studiował filozofię i teologię we Włoszech oraz w Słowenii, a także kształcił się muzycznie w Ratyzbonie, zdobywając solidne przygotowanie zarówno teologiczne, jak i artystyczne. Już od młodości przejawiał wybitne zdolności muzyczne. W pierwszych latach XX wieku rozpoczął działalność pedagogiczną, ucząc muzyki i prowadząc chóry, a w Przemyślu założył szkołę organistowską, która odegrała ważną rolę w kształceniu muzyków kościelnych. Jego dorobek kompozytorski był niezwykle bogaty – obejmował tysiące utworów liturgicznych, w tym msze, pieśni, preludia i opracowania chóralne. Był przedstawicielem nurtu cecylianizmu, dążącego do odnowy muzyki sakralnej poprzez prostotę i podkreślenie jej modlitewnego charakteru. W życiu zakonnym pełnił także funkcje organizacyjne – w latach 1925–1930 kierował prowincją zakonną, a później był proboszczem parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie. Jego kompozycje, takie jak znane pieśni „Pan zstąpił z nieba” czy „Maryjo, ja Twe dziecię”, do dziś są wykonywane w polskich kościołach. Za swoją działalność został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.
1992–Wanda Rutkiewicz (1943-1992) – polska himalaistka, zaginęła na górzeKanczendzongawHimalajach. Jej ciała dotychczas nie odnaleziono.
Wanda Rutkiewicz na Krzywej Turni w Sokolikach, Seweryn Bidziński, połowa lat 70, Public domain
Wanda Rutkiewicz była jedną z najwybitniejszych postaci światowego himalaizmu i symbolem odwagi oraz determinacji w dążeniu do celu. Urodziła się 4 lutego 1943 roku w Płungianach w rodzinie inżynierskiej. Po zakończeniu II wojny światowej wraz z bliskimi zamieszkała najpierw w Łańcucie, a następnie we Wrocławiu. Tam ukończyła szkołę średnią i studia na Politechnice Wrocławskiej, zdobywając dyplom magistra inżyniera elektronika. Przez kilka lat pracowała naukowo, zanim całkowicie poświęciła się swojej pasji – wspinaczce wysokogórskiej. Pierwsze doświadczenia zdobywała w skałkach Rudaw Janowickich i w Tatrach, gdzie szybko zaczęła pokonywać trudne drogi oraz wytyczać nowe. Z czasem jej działalność przeniosła się w najwyższe pasma świata: Alpy, Hindukusz, Pamir, a następnie Himalaje i Karakorum. Największą sławę przyniosło jej zdobycie Mount Everestu w 1978 roku – była wówczas trzecią kobietą na świecie, pierwszą Europejką i pierwszą Polką na najwyższym szczycie Ziemi. Kolejnym przełomem było wejście 23 czerwca 1986 roku na K2, dzięki któremu zapisała się w historii jako pierwsza kobieta, która zdobyła ten drugi co do wysokości szczyt świata. Łącznie zdobyła osiem z czternastu ośmiotysięczników, co stawia ją w gronie najwybitniejszych himalaistek w dziejach. Rutkiewicz była również promotorką samodzielnych wypraw kobiecych i autorką książek oraz artykułów opisujących doświadczenia z gór. Jej życie naznaczone było osobistymi tragediami i licznymi niebezpieczeństwami, lecz nie zniechęciło jej to do realizacji ambitnych planów. Zaginęła 13 maja 1992 roku podczas próby zdobycia Kanczendzongi a Jej ciała nigdy nie odnaleziono.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1984 – Ks. Antoni Lewandowski FDP (1932-1984)
Ks. Antoni Lewandowski urodził się 5 czerwca 1932 r. we wsi Trzebiegoszcz koło Lipna. Rodzicami jego oraz starszej siostry byli Jan i Bronisława, niezwykle dobrzy, uczciwi, pracowici i pobożni ludzie. Dzień po narodzinach chłopiec został ochrzczony w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Lipnie. Od początku miał poważne kłopoty ze zdrowiem.
Wzrastał w atmosferze pobożności i sumienności – wspólnej modlitwy, szczególnie różańca, chodzenia do oddalonego o 6 kilometrów kościoła parafialnego w Lipnie. Mimo skromnych środków materialnych rodzice jeszcze przed wojną posłali syna do pierwszej klasy szkoły powszechnej. Gdy wybuchła druga wojna światowa, Antoni miał siedem lat i z całą rodziną znalazł się w tzw. Kraju Warty.
W trudnej rzeczywistości przygotowywał się do Pierwszej Komunii św., która odbyła się w wielkiej tajemnicy jedynie w towarzystwie rodziców jesienią 1941 r. Sakrament bierzmowania przyjął w Lipnie 25 października 1945 r.
Po wyzwoleniu Antoni rozpoczął naukę w szkole w Lipnie. Starał się szybko nadrabiać opóźnienie i w ciągu dwóch lat w 1948 r. w trybie przyspieszonym skończył szkołę podstawową.
Następnie pobierał nauki w gimnazjum ojców augustianów w Krakowie, gdzie uczył się dwa lata, do czerwca 1950 r. Po rozwiązaniu Zakonu św. Augustyna przez kard. Adama Sapiehę, chcąc kontynuować edukację oraz przygotowywać się do życia zakonnego i kapłańskiego, musiał szukać pośpiesznie nowej szkoły. Za pośrednictwem miesięcznika „Małe Dzieło Boskiej Opatrzności”, niewiele się zastanawiając, 10 sierpnia 1950 r. wystosował podanie o przyjęcie do Zgromadzenia Księży Orionistów.
Nowicjat zakończył 8 września 1951 r. przyjęciem pierwszej profesji zakonnej. Śluby wieczyste złożył 15 sierpnia 1955 r. w Zduńskiej Woli. Następnie pomyślnie skończył studia filozoficzne i teologiczne z przerwą na tyrocynium w Kaliszu w charakterze wychowawcy. Święcenia kapłańskie przyjął 5 lipca 1959 r. z rąk bp. Antoniego Pawłowskiego.
Po święceniach ks. Lewandowski został skierowany do pracy duszpasterskiej w Zduńskiej Woli w charakterze wikariusza i prefekta młodzieży. Po trzech latach przeniesiono go w identycznym charakterze do parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu, skąd po sześciu latach przeszedł do Warszawy, aby podjąć pracę w diecezjalnej parafii św. Jakuba.
Myśl poświęcenia się na misjach zaczęła jednak od nowa dawać o sobie znać ks. Antoniemu. Z wielkim zapałem zajął się więc studiowaniem geografii terenów Amazonii. Podjął się też nauki języka portugalskiego. Pragnienie wyjazdu na misje ziściło się 25 listopada 1972 r. wylotem z Polski przez Rzym do Brazylii. Po blisko 12 godzinach samolot wylądował w Rio de Janeiro. Tam czekała go przesiadka do São Paulo.
Pierwsze tygodnie i miesiące upływały ks. Lewandowskiemu pod czułą opieką ks. Stanisława Świderskiego, który pokazał mu realia pracy misyjnej. Wrażenie było przygnębiające: bieda i nędza, głód i ubóstwo, prostota i bardzo skromne warunki mieszkaniowe – to cofnięcie o 100 lat, jeżeli nie więcej.
Na miejscu dwaj polscy misjonarze po bratersku podzielili między siebie obowiązki. Ks. Stanisław, lepiej znający teren i wyposażony w jeepa, wziął pod opiekę wioski leżące w odległości 200 kilometrów od bazy oraz podjął się budowy kaplicy na miejscu.
Do ks. Lewandowskiego należały wioski w promieniu 60 kilometrów i lekcje religii w miejscowej szkole oraz prowadzenie domu. Pracował na misjach z wielkim zaangażowaniem. Ks. Giuseppe Zambarbieri, przełożony generalny Zgromadzenia, uważnie obserwując poczynania ks. Antoniego, rozpoczął starania, by go przedstawić jako kandydata na biskupa misji.
W 1984 r. ks. Lewandowski czuł się coraz gorzej. Zdiagnozowano nieuleczalną chorobę – nowotwór złośliwy – której nie potrafili zaradzić lekarze w Brazylii. Wycięli jedynie guz pod pachą. Pozostało dalsze leczenie w Rzymie i w Polsce. W Rzymie w styczniu 1984 r. ks. Antoni koncelebrował z Janem Pawłem II Mszę św. w papieskiej kaplicy.
Będąc w tak ciężkim stanie, ks. Lewandowski wybrał się w podróż do Warszawy. Już następnego dnia, staraniem ks. Stanisława Pawliny, został przyjęty do instytutu onkologii w Warszawie. Po badaniach okazało się, że jego stan jest bardzo poważny i że nowotwór jest tak zaawansowany, iż operacja nie jest wskazana. Ponieważ bóle wzmagały się z każdym dniem, zwiększano tylko dawkę morfiny.
Ks. Antoni Lewandowski zmarł 13 maja 1984 r. w Warszawie, mając za sobą 51 lat życia, 32 lata profesji zakonnej i 24 lata kapłaństwa. Pochowany został w grobowcu zakonnym na cmentarzu w Zduńskiej Woli.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1953 – Zygmunt Kaczyński (1894-1953) – polski duchowny katolicki.
Zygmunt Kaczyński po aresztowaniu przez MBP, zdjęcie policyjne, 1948, public domain
Zygmunt Kaczyński urodził się 15 października 1894 roku w Kaczynie w rodzinie przemysłowca. Już jako uczeń warszawskiego gimnazjum angażował się w sprawy narodowe, biorąc udział w strajku szkolnym w 1905 roku. Następnie podjął studia w seminarium duchownym w Warszawie oraz w Petersburgu, gdzie zdobył wykształcenie z zakresu prawa kanonicznego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości włączył się w działalność społeczną i polityczną. Pracował w Stowarzyszeniu Robotników Chrześcijańskich oraz aktywnie działał w katolickich związkach zawodowych. W latach 1919–1926 pełnił mandat posła na Sejm Ustawodawczy i Sejm I kadencji, uczestnicząc w pracach nad ustawodawstwem społecznym, zwłaszcza dotyczącym praw pracowniczych. Równocześnie zajmował się działalnością publicystyczną i redakcyjną, współtworząc prasę o profilu społeczno-katolickim. W latach 1930–1939 kierował Katolicką Agencją Prasową, odgrywając istotną rolę w kształtowaniu opinii publicznej środowisk katolickich. Podczas II wojny światowej działał na emigracji, gdzie w rządzie polskim na uchodźstwie pełnił funkcję wiceministra informacji i dokumentacji, a następnie ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego. Po zakończeniu wojny powrócił do kraju i objął funkcję proboszcza parafii Wszystkich Świętych w Warszawie, angażując się w odbudowę zniszczonych świątyń oraz rozwój prasy katolickiej. Jego działalność spotkała się z represjami władz komunistycznych. W 1951 roku został aresztowany i skazany na wieloletnie więzienie pod zarzutem działalności przeciw państwu. Zginął 13 maja 1953 roku w więzieniu mokotowskim. Pośmiertnie został zrehabilitowany, a jego życie uznawane jest za przykład oddania Kościołowi, społeczeństwu i sprawie wolnej Polski.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP