KALENDARZ LITURGICZNY
Święto – Święci Apostołowie Filip i Jakub
The Martyrdom of Saint Philip , Jusepe de Ribera (1591–1652), 1639, Public domain
Święty Filip pochodził z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim. Był uczniem Jana Chrzciciela, a następnie powołany przez Jezusa stał się jednym z dwunastu Apostołów. Swoją misję realizował, prowadząc innych do Chrystusa – tak, jak wówczas, gdy zachęcił Natanaela: „Chodź i zobacz” (J 1, 46). Filip był świadkiem cudów Jezusa, m.in. nakarmienia pięciu tysięcy osób, i często pełnił rolę pośrednika między Jezusem a poganami pragnącymi Go spotkać (J 12, 20-23). Podczas Ostatniej Wieczerzy pytał o poznanie Ojca, co pozwoliło Jezusowi wyjaśnić Apostołom relację w Trójcy Świętej (J 14, 8-10). Tradycja podaje, że Filip miał córki, które żyły w panieństwie, a swoje apostolstwo kontynuował w Scytii i Frygii, kończąc męczeńską śmiercią w Hierapolis. Jest patronem Antwerpii oraz pilśniarzy i czapników. W ikonografii przedstawiany jest z krzyżem, pastorałem lub kamieniami – symbolem męczeństwa.
St. James the Less, El Greco (1541–1614), 1595, Public domain
Święty Jakub Młodszy, zwany Mniejszym, był synem Alfeusza i Marii, rodowym bratem św. Judy Tadeusza i krewnym Jezusa. Pochodził z Nazaretu i był jednym z ostatnich włączonych do grona Apostołów. Po Zmartwychwstaniu wyróżniał się jako przewodniczący wspólnoty chrześcijańskiej w Jerozolimie, wspierając zarówno św. Piotra, jak i św. Pawła w misji wśród pogan. Napisał List do dwunastu pokoleń rozproszonych, w którym podkreślał znaczenie czynów dla wiary, równość wobec Boga i odpowiedzialność za słowa. Śmierć poniósł ukamienowany w 62 r. w Jerozolimie, ciesząc się wcześniej wielkim autorytetem wśród Żydów i chrześcijan. Jest patronem dekarzy, a w ikonografii przedstawiany jest z mieczem, księgą i czasem w stroju biskupa wschodniego.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1527 – Watykan – Święto Gwardii Szwajcarskiej
Konklawe 1565–1566 – po prawej strzegący wejścia gwardzista, autor anonimowy, 1578, Public domain
Gwardia Szwajcarska (łac. Cohors pedestris Helvetiorum a sacra custodia Pontificis, wł. Guardia Svizzera Pontificia) to piesza formacja wojskowa, chroniąca papieża i Pałac Apostolski. Jej początki sięgają 1506 roku, kiedy 150 szwajcarskich najemników przybyło do Rzymu na polecenie papieża Juliusza II. Szwajcarów ceniono w Europie za odwagę, dyscyplinę i lojalność, co decydowało o ich wyborze do ochrony papieskiej. Historia gwardii była burzliwa: czasowo rozwiązana w XVI–XIX w., reaktywowana przez papieży Pawła III i Piusa VII, przetrwała do dziś jako najmniejsza i najstarsza armia świata. Obecnie gwardia liczy 135 żołnierzy, w tym oficerów, podoficerów, halabardników i dwóch doboszy. Mogą w niej służyć wyłącznie katoliccy obywatele Szwajcarii, kawalerowie po odbyciu służby wojskowej, w wieku 19–30 lat i o wzroście powyżej 174 cm. Zasadnicza służba trwa dwa lata, z możliwością przedłużenia. Gwardziści noszą charakterystyczne, barwne uniformy inspirowane strojem z XVI wieku, zaprojektowane współcześnie w 1914 roku. Używają tradycyjnej broni drzewcowej – halabard i krótkiego miecza (katzbalger) – oraz nowoczesnego uzbrojenia: pistoletów, karabinów i gazu łzawiącego. Poza funkcjami reprezentacyjnymi, gwardia zapewnia bezpieczeństwo papieża, strzeże granic Państwa Watykańskiego oraz uczestniczy w jego zagranicznych podróżach. W czasie konklawe podlega kamerlingowi i gwarantuje niezakłócony przebieg wyboru papieża.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
2013 – Maria Okońska (1920-2013) – polska polonistka, psycholog, uczestniczka powstania warszawskiego.
Grób Marii Okońskiej na Cmentarzu Bródnowskim, Kordiann, 2017, CC BY-SA 4.0
Maria Okońska (1920–2013) – polska polonistka i psycholog, znana z bliskiej współpracy z kardynałem Stefanem Wyszyńskim. Urodziła się 16 grudnia 1920 roku w Warszawie, a zmarła 6 maja 2013 w Częstochowie. Absolwentka tajnych kompletów Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku polonistyka oraz Uniwersytetu Ziem Zachodnich w zakresie psychologii. Podczas powstania warszawskiego działała pod pseudonimem „Emmanuela”. Od 1942 roku była związana z działalnością Stefana Wyszyńskiego, a w 1948 roku została aresztowana przez UB za działalność duszpasterską i organizowanie obozów wakacyjnych dla dziewcząt. Zwolniona po interwencji biskupa lubelskiego, pozostawała jednym z nielicznych świadków Jasnogórskich Ślubów Narodu oraz odwiedzała Prymasa Polski w jego ostatnim miejscu internowania w Komańczy. Jej nazwisko znalazło się w testamencie warszawskim Wyszyńskiego. Okońska aktywnie uczestniczyła w życiu społecznym – m.in. w 2005 roku poparła Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. Za swoje zasługi została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski w 2009 roku. Pochowana została na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Autorka wspomnień i publikacji dokumentujących zarówno swoje doświadczenia z powstania warszawskiego, jak i współpracę z Prymasem Tysiąclecia, m.in. „Wspomnienie z Powstania Warszawskiego” (2004), „Z misją do Komańczy” (2006) oraz „Przez Maryję wszystko dla Boga” (2008). Jej życie i działalność pozostają ważnym świadectwem historii Polski XX wieku.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1942 – Kazimierz Gostyński (1884-1942) – polski duchowny katolicki, pedagog, opiekun harcerstwa, męczennik, błogosławiony.
Kazimierz Witold Gostyński urodził się 8 kwietnia 1884 roku w Warszawie w rodzinie o tradycjach patriotycznych; jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym i działał w środowisku akademickim. Po ukończeniu szkoły średniej w Warszawie studiował prawo, a następnie seminarium duchowne w Lublinie, przyjmując święcenia kapłańskie w 1908 roku. Działalność Kazimierza Gostyńskiego koncentrowała się w Lublinie, gdzie zakładał szkoły – m.in. III Liceum Ogólnokształcące im. Unii Lubelskiej i II Liceum im. Hetmana Jana Zamoyskiego – oraz wspierał lokalną młodzież poprzez harcerstwo, stypendia i inicjatywy kulturalne. Był też kanonikiem Kapituły Katedralnej Lubelskiej i rektorem kościołów św. Piotra oraz Matki Bożej Zwycięskiej. W okresie II wojny światowej prowadził działalność patriotyczną i duszpasterską, za co 11 stycznia 1940 roku został aresztowany przez Niemców. Po pobycie w więzieniu lubelskim trafił do obozów Sachsenhausen i Dachau, gdzie poddany torturom i ciężkiej pracy fizycznej zmarł w komorze gazowej 6 maja 1942 roku. Za wybitne zasługi pedagogiczne i społeczne odznaczony został m.in. Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości. Beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1999 roku.
1942 – Euzebiusz Huchracki (1885-1942) – polski duchowny katolicki, franciszkanin, męczennik,Sługa Boży.
Euzebiusz Huchracki OFM, autor nieznany, 1930, Public domain
Euzebiusz Józef Huchracki urodził się 15 października 1885 roku w Katowicach, w rodzinie stolarza kopalnianego. Po ukończeniu szkoły powszechnej wstąpił do franciszkanów we Wrocławiu, przyjmując imię zakonne Euzebiusz. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1913 roku, a prymicję odprawił w rodzinnym mieście. W czasie I wojny światowej służył w Reichswehrze jako kapłan i major, otrzymując Żelazny Krzyż II klasy. Po plebiscycie na Górnym Śląsku pracował w wielu polskich parafiach i klasztorach, angażując się w działalność patriotyczną i duszpasterską. Od 1938 roku pełnił funkcję gwardiana klasztoru franciszkańskiego w Miejskiej Górce, który wkrótce został przekształcony w miejsce internowania duchownych. Po odmowie przejścia do Generalnego Gubernatorstwa został aresztowany przez Niemców i osadzony w Fort VII w Poznaniu, a następnie w Dachau. Ze względu na zły stan zdrowia przeniesiono go do Hartheim koło Linzu, gdzie w nocy z 5 na 6 maja 1942 roku został zagazowany wraz z innymi chorymi i inwalidami. Euzebiusz Huchracki jest jednym z 122 polskich duchownych męczenników II wojny światowej, wobec których rozpoczęto proces beatyfikacyjny w 2003 roku.
1942 – Jan Jędrychowski (1889-1942) – polski duchowny katolicki, Sługa Boży.
Jan Jędrychowski CM urodził się 21 maja 1899 roku w Słomnikach, w rodzinie Jana i Franciszki Jędrychowskich. W 1915 roku rozpoczął naukę w Małym Seminarium Księży Misjonarzy w Krakowie, a w 1919 wstąpił do Zgromadzenia Księży Misjonarzy Świętego Wincentego à Paulo, kontynuując jednocześnie studia filozoficzno-teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął 6 czerwca 1926 roku, po czym prowadził działalność duszpasterską m.in. w Milatynie Nowym i w Krakowie na Kleparzu. Po wybuchu II wojny światowej Jan Jędrychowski został aresztowany przez gestapo 15 lipca 1940 roku i więziony na Montelupich w Krakowie. Następnie trafił do niemieckich obozów koncentracyjnych: najpierw w Auschwitz, a 12 grudnia 1940 do Dachau. Ze względu na ciężki stan zdrowia został zamordowany w obozie w nocy 6 maja 1942 roku. Jego życie i męczeństwo stały się częścią procesu beatyfikacyjnego rozpoczętego 17 września 2003 roku wobec 122 polskich duchownych ofiar II wojny światowej, którzy ponieśli śmierć za wiarę i służbę Kościołowi.
1944 – Kazimierz Kardaś (1919-1944) – polski podporucznik, żołnierz AK.
Grób Kazimierza Kardasia Powązkach Wojskowych w Warszawie, Zuska, 2007, Public domain
Kazimierz Kardaś „Orkan” urodził się 17 stycznia 1919 roku w Kurozwękach. W dzieciństwie stracił ojca i wychowywał się w zakładach opiekuńczych w Krakowie i Warszawie, gdzie ukończył szkołę krawiecką. Od wybuchu wojny działał w Szarych Szeregach, a od 1942 roku w warszawskich Grupach Szturmowych. W lipcu 1943 roku przeszedł do oddziału „Agat”, pełniąc funkcję zastępcy dowódcy II plutonu. Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty, kursy minerski, samochodowy, dowódców kompanii oraz szkolenie Wielkiej Dywersji. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych, m.in.: likwidacji SS-Rottenführera Ewalda Langego, wysadzeniu niemieckiego pociągu w akcji „Pogorzel”, operacjach „Wilanów” i „Weffels”. W czasie akcji „Stamm” 6 maja 1944 roku został ciężko ranny i zmarł po operacji w konspiracyjnym szpitalu w wieku 25 lat. Pochowany jest na Wojskowych Powązkach w Warszawie. Za odwagę i służbę został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP