KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Błogosławiony Karol de Foucauld (1858–1916), prezbiter
Last living photo of Charles de Foucauld, autor nieznany 1915, Public domain
Był francuskim oficerem, podróżnikiem, a później trapistą, pustelnikiem i misjonarzem, którego życie stało się świadectwem radykalnego zawierzenia Bogu. Urodził się 15 września 1858 roku w Strasburgu. W młodości stracił rodziców, wychowywał się u krewnych. Jako młody człowiek odszedł od wiary i prowadził życie światowe. Wstąpił do wojska, służył w Algierii, a później wyruszył na niebezpieczną wyprawę badawczą do Maroka, gdzie zetknął się z religijną gorliwością muzułmanów. To doświadczenie stało się początkiem jego duchowych poszukiwań.
Po powrocie do Francji nawrócił się i w 1886 roku rozpoczął nowe życie, całkowicie poświęcone Bogu. Wstąpił do trapistów, następnie mieszkał w Nazarecie, gdzie prowadził życie modlitwy i pracy. W 1901 roku został wyświęcony na kapłana i osiadł na Saharze, wśród Tuaregów w Tamanrasset (Algieria). Pragnął naśladować Jezusa z Nazaretu, żyjąc w prostocie, ubóstwie i braterstwie. Uczył się języka Tuaregów, sporządził słownik i zbiór ich pieśni, starając się budować mosty między kulturami.
Karol de Foucauld nie zakładał formalnej wspólnoty, lecz jego duchowość – ukierunkowana na adorację Eucharystii, życie Ewangelią i codzienne świadectwo miłości – zainspirowała liczne zgromadzenia i wspólnoty na całym świecie. Zginął 1 grudnia 1916 roku, zamordowany podczas napadu na swoją pustelnię.
Został beatyfikowany w 2005 roku, a kanonizowany przez papieża Franciszka 15 maja 2022 roku. Dziś jest czczony jako „brat Karol z Jezusem”, patron ludzi pragnących odkrywać Boga w codzienności i prostocie życia.
Wspomnienie dowolne – Święci męczennicy jezuiccy Edmund Campion, prezbiter, i Towarzysze
Edmund Campion , Johann Martin Lerch, między 1671 a 1680, Public domain
Święty Edmund Campion (1540–1581) oraz jego jezuiccy współbracia stanowią przykład niezłomnej wierności Kościołowi katolickiemu w czasach prześladowań w Anglii. Ich życie przypadło na okres, gdy angielski parlament uchwalił Akt Supremacji, czyniąc króla Henryka VIII zwierzchnikiem Kościoła anglikańskiego i odrzucając autorytet papieża. Za odmowę uznania supremacji groziła kara śmierci, a sytuacja pogorszyła się za panowania Elżbiety I, kiedy Akt Uniformizacji wprowadził obowiązkową przysięgę supremacyjną i modlitewnik anglikański. Szczególnie dotkliwe represje dotykały jezuitów, postrzeganych jako „agenci papiestwa”.
Edmund Campion, urodzony w Londynie jako syn księgarza, był wybitnym uczniem Oxfordu. Początkowo podporządkował się przymusowi przysięgi, lecz sumienie prowadziło go ku pełnej wierności Kościołowi katolickiemu. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, odbył nowicjat w Czechach i przyjął święcenia kapłańskie. Jego misją było wspieranie ukrytych katolików w Anglii, zarówno poprzez duszpasterstwo, jak i dzieła literackie – w tym broszurę Decem rationes, która miała bronić wiary katolickiej wobec anglikanów. Złapany przez władze, odważnie bronił prawa do wolności sumienia i poniósł męczeńską śmierć 1 grudnia 1581 roku.
Towarzysze Campiona, m.in. Robert Southwell, Roger Filcock i Robert Middleton, również oddali życie w obronie wiary. Southwell, poeta i jezuita, działał w ukryciu przez sześć lat, tworząc poezję pełną duchowej głębi, aż w końcu został brutalnie stracony w 1595 roku. Filcock i Middleton, młodzi jezuici, poświęcili się misji duszpasterskiej w Anglii, pomimo ryzyka aresztowania i śmierci – Filcock zginął w 1601 roku, a Middleton został powieszony i ścięty w tym samym czasie.
Misją życia tych męczenników była niezłomna obrona jedności Kościoła katolickiego, troska o duchowe dobro wiernych oraz świadczenie o prawdzie Ewangelii wobec systemu, który wymagał wyrzeczenia się wiary. Kanonizacja ich przez papieża Pawła VI w 1970 roku podkreśla znaczenie ich heroicznego świadectwa, będącego inspiracją dla wiernych na całym świecie. W ikonografii św. Edmund Campion przedstawiany jest w stroju jezuity, a jego atrybutem jest strzała, symbol męczeństwa i niezłomnej wiary.
Wspomnienie dowolne – Święty Eligiusz, biskup
St. Eligius in his workshop, Niklaus Manuel, 1515, Public domain
Żywot Eligiusza napisał jego przyjaciel, św. Audoenus. Eligiusz urodził się w Chaptelat ok. 588-590 roku w rodzinie gallo-rzymskiej. Jego rodzicami byli Eucheriusz i Terrigia. Początkowo obrał sobie zawód mennika u boku głośnego Abbona. Tak się wydoskonalił w tym zawodzie, jak również w rzemiośle złotniczym, że król francuski Chlotar II zamówił u niego złoty tron. Eligiusz wykonał go tak kunsztownie, że zachwycił wszystkich. Do dnia dzisiejszego pokazują „tron Dagoberta” w gabinecie medalionów w Banku Narodowym Francji. Nie jest to jednak tron św. Eligiusza, gdyż tamten powstał dopiero w wieku XII i nie jest ze złota, ale z brązu. Uważa się, że jest to tron biskupów z Saint-Denis. Sława Eligiusza jako złotnika była tak wielka, że zgłaszano się do niego zewsząd z zamówieniami. To on właśnie miał wykonać grób św. Marcina w Tours i mauzoleum św. Dionizego w Paryżu. Jemu także przypisuje się wykonanie słynnego kielicha z Chelles. Tą drogą Eligiusz doszedł do wielkiego majątku. Żył jednak bardzo skromnie, a swoje dochody poświęcał na cele charytatywne i kościelne. Około roku 632 ufundował opactwo w Solignac, na którego czele stanął św. Remaclus. W roku 633 ufundował podobny klasztor żeński w Paryżu, którego prowadzenia podjęła się św. Aurea. Zyskał tak wielkie zaufanie królów Dagoberta I i Chlotara II, że powierzyli mu mennicę oraz skarb królewski. Pomimo znacznego majątku i sławy, Eligiusz tęsknił za służbą Bożą. Dlatego też po śmierci Chlotara II w roku 639 wstąpił do klasztoru, mając już ponad 40 lat. Opatrzność miała wobec niego inne plany. Po dwóch latach nastąpił wakat na urzędzie biskupim w Noyon-Tournai. Ówczesnym zwyczajem miejscowe duchowieństwo i lud wybrali na ten zaszczytny urząd Eligiusza. Konsekracji biskupiej, a przedtem wszystkich święceń niższych i kapłaństwa udzielił mu arcybiskup Rouen, św. Audoenus, w dniu 13 maja 641 roku. Okazało się, że Eligiusz był nie tylko mistrzem snycerstwa w metalu i złocie, ale również w zarządzaniu diecezją. Czuł się nie tyle jej rządcą, co ojcem. Każdy z wiernych miał prawo wstępu do jego domu: był sędzią, rozjemcą, obrońcą, a nawet żywicielem swoich owiec. Założył też kilka nowych klasztorów, m.in. dla niewiast w Noyon oraz opactwa męskie w Noyon, w Paryżu i w St-Quentin. Gnany zapałem misyjnym, urządzał wyprawy do Flandrii i Fryzji. W czasie jednej z nich w roku 660 zmarł w dniu 1 grudnia. Jego ciało sprowadzono uroczyście do Noyon dopiero w 1952 roku. Z pism, jakie miał pozostawić, zachował się list do św. Dezyderiusza z Cahors. Kult Eligiusza rozpowszechnił się nie tyle dlatego, że był biskupem, ile z tej przyczyny, że był rzemieślnikiem i jako taki został policzony między świętych. Złotnicy i artyści w metalach obrali go sobie we wszystkich krajach Europy za patrona. Czczono go także jako patrona szpitali, gdyż według podania miał dar uzdrawiania chorych. Odbierał cześć nawet jako patron od pożaru i od koni. Miasto Dunkierka we Francji wystawiło mu najpiękniejszy ze swoich kościołów. We Francji i w Belgii dotąd jeszcze należy on do najpopularniejszych świętych. Ikonografia przedstawia św. Eligiusza w stroju biskupa, ale często także przy pracy artystycznej.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1960 – Republika Środkowoafrykańska – Święto Republiki
Republika Środkowoafrykańska (RŚA) to państwo położone w sercu Afryki, bez dostępu do morza. Graniczy z Czadem, Sudanem, Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga, Republiką Konga i Kamerunem. Stolicą kraju jest Bangi. RŚA należy do najuboższych państw świata – mimo bogactwa naturalnego (diamenty, złoto, drewno) boryka się z niestabilnością polityczną, konfliktami wewnętrznymi i problemami humanitarnymi. Najważniejsze święto państwowe Republiki Środkowoafrykańskiej obchodzone jest 1 grudnia i nazywa się Dniem Niepodległości.
RŚA_pexels-aboodi-13980530
Upamiętnia ono uzyskanie przez kraj niepodległości od Francji w 1960 roku. Tego dnia Republika Środkowoafrykańska formalnie stała się suwerennym państwem, kończąc okres kolonialny. Obchody zazwyczaj obejmują uroczyste ceremonie państwowe, parady wojskowe oraz wydarzenia kulturalne i sportowe, podkreślające tożsamość narodową i historyczne dziedzictwo kraju.
Chrześcijaństwo odgrywa w Republice Środkowoafrykańskiej bardzo ważną rolę. Około 90% mieszkańców wyznaje religie chrześcijańskie (katolicy, protestanci i wspólnoty ewangelikalne). Kościół katolicki obecny jest w kraju od początku XX wieku dzięki działalności francuskich misjonarzy. Z biegiem lat powstały liczne diecezje, parafie, szkoły i ośrodki zdrowia prowadzone przez misjonarzy i siostry zakonne.
Misje chrześcijańskie w Republice Środkowoafrykańskiej nie ograniczają się jedynie do ewangelizacji. Prowadzą szeroką działalność społeczną i edukacyjną: zakładają szkoły, internaty, sierocińce, szpitale i przychodnie. W czasie kryzysów i wojen domowych misjonarze często byli jedynymi, którzy nie opuszczali ludności, organizując pomoc żywnościową, medyczną i wsparcie duchowe.
Wspólnoty chrześcijańskie w RŚA odgrywają także rolę w procesach pokojowych – Kościół katolicki i Kościoły protestanckie często uczestniczą w dialogu narodowym, mediacjach i działaniach na rzecz pojednania między chrześcijanami i muzułmanami. Działalność misyjna pozostaje jednym z filarów życia społecznego w tym kraju, gdzie państwowe struktury są słabe, a Kościoły i misje zapewniają podstawowe usługi dla ludności.
- – Alojzy Orione nominowany trzecim kustoszem (zakrystianem) katedry w Tortonie.
1918 – Papież Benedykt XV ogłosił encyklikę Quod Iam Diu w sprawie przyszłej konferencji pokojowej.
1933 – Zostaje zainaugurowane Małe Cotollengo w Paverano Genua.
1934 (dokładna data nieokreślona) – Początek działalności Dzieła w ramach opieki nad włoskimi emigrantami w Wielkiej Brytanii.
1989 – Papież Jan Paweł II przyjął na audiencji Michaiła Gorbaczowa.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1521 – Leon X, papież
Portrait of Leo X, Raphael, 1518, Public domain
Papież Leon X (Giovanni de’ Medici, 1475–1521) objął tron papieski w 1513 roku i pełnił swój urząd aż do śmierci. Pochodził z wpływowej florenckiej rodziny Medici, a od najmłodszych lat przygotowywano go do życia duchownego i intelektualnego. Jako kardynał i później papież kształcił się w duchu humanistycznym, otaczając się wybitnymi uczonymi epoki renesansu. Już w młodości podróżował po Europie, co poszerzyło jego horyzonty i wzbogaciło wiedzę o kulturze i sztuce.
Misją życiową Leona X było łączenie duchowej władzy papiestwa z promocją sztuki, literatury i humanizmu. Dążył, by Rzym stał się centrum renesansowej kultury, a Kościół nie tylko przewodził wiernym, lecz także zachwycał bogactwem artystycznym. Jako mecenas wspierał wielu twórców, w tym Rafaela, oraz inicjował przebudowy i upiększenia świątyń, w tym bazyliki św. Piotra. Jednocześnie dbał o doktrynę i naukę Kościoła, potępiając poglądy sprzeczne z nauczaniem, jak w bulli Apostolici Regiminis, i stawiając opór ruchom reformacyjnym, m.in. poprzez ekskomunikę Lutra w 1521 roku.
Jednak realizacja jego ambitnej misji wymagała środków finansowych, które często zdobywał poprzez sprzedaż odpustów — praktykę krytykowaną przez reformatorów. Pomimo tego Leon X wspierał także działalność charytatywną, udzielając zapomóg szpitalom, klasztorom, pielgrzymom oraz potrzebującym studentom i ubogim.
Pontyfikat Leona X to okres wielkiego rozkwitu artystycznego i intelektualnego, ale także początek poważnych kryzysów w Kościele zachodnim. Z jednej strony pozostawił trwałe dziedzictwo kulturowe i humanistyczne, z drugiej — brak skutecznych reform i nadmierne wydatki finansowe przyczyniły się do narastających napięć religijnych, które ostatecznie doprowadziły do rozłamu chrześcijaństwa w Europie. Jego życie i pontyfikat ukazują złożone połączenie pasji do sztuki, polityki i duchowej władzy, pokazując, jak ambitne cele mogą jednocześnie prowadzić do wielkich sukcesów i znaczących wyzwań.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2013 – Ks. Marian Kliś FDP
Ks. Marian Kliś urodził się 13 stycznia 1933 r. w Międzybrodziu Żywieckim jako syn Augustyna i Albiny. Ochrzczony został w kościele pw. Wszystkich Świętych w Starym Żywcu 22 stycznia tego samego roku. Bierzmowanie przyjął 31 sierpnia 1946 r. z rąk abp. Adama Sapiehy. Miał dwie siostry i jednego brata. Do szkoły powszechnej Marian uczęszczał w Czernichowie.
Po skończeniu siódmej klasy został przyjęty do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli, gdzie kontynuował naukę. Nowicjat rozpoczął w 1950 r. Pierwszą profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1951 r., a profesję wieczystą – 15 sierpnia 1954 r. Studia seminaryjne odbywał we Włocławku i w Zduńskiej Woli. Święcenia kapłańskie przyjął 30 czerwca 1957 r. w Zduńskiej Woli.
Po odbyciu studiów na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie uzyskał dyplom magisterski i licencjacki z teologii dogmatycznej.
W pierwszych latach kapłaństwa ks. Marian posługiwał jako kapelan w instytucie onkologii w Warszawie przy ul. Wawelskiej.
W 1961 r. został wykładowcą w wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli, gdzie prowadził zajęcia z teologii fundamentalnej i dogmatycznej, a także wykłady z ekumenizmu, języka łacińskiego i śpiewu kościelnego. Pełnił również posługę ojca duchownego, prefekta kleryków, prefekta studiów oraz rektora seminarium.
Przez kilka kadencji piastował urząd przełożonego domu zakonnego w Zduńskiej Woli i Kaliszu. W latach 1982-1985 i 1991-1993 był proboszczem parafii św. Antoniego w Zduńskiej Woli, a w latach 1993-1997 proboszczem parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu.
Ks. Kliś, na wzór ks. Orione, był nie tylko duszpasterzem tych, którzy chodzili do kościoła, ale również tych, którzy pogubili się na drogach życia i oddalili się od Boga i Kościoła. W jego sercu było szczególne miejsce dla ludzi uzależnionych od przeróżnych słabości, dlatego z tak wielką troską, życzliwością i dobrocią serca prowadził duszpasterstwo anonimowych alkoholików w Zduńskiej Woli i Kaliszu. Wychowany w Kościele przemian w duchu II Soboru Watykańskiego, czuł głęboką potrzebę otwarcia duszpasterstwa w parafiach oriońskich na nową ewangelizację. Pełniąc posługę proboszcza, zainicjował Drogę Neokatechumenalną w parafiach w Zduńskiej Woli i Kaliszu. Do końca swojego pobytu w Zduńskiej Woli, będąc u kresu sił fizycznych i ograniczającej się świadomości, umacniał te wspólnoty swoim świadectwem umiłowania Kościoła i Zgromadzenia.
Powierzonych swojej opiece kleryków, zakonników i parafian ks. Marian darzył ogromnym zaufaniem i życzliwością. Przełożeni generalni w Rzymie obdarzali także jego wielkim zaufaniem, powierzając mu posługę przełożonego prowincjalnego przez trzy kadencje.
Ks. Kliś był uzdolniony muzycznie. Choć nie grał na żadnym instrumencie, to jednak znał się dobrze na nutach oraz miał idealny słuch i wyczucie rytmu. Talent i zamiłowanie do muzyki objawił w prowadzeniu chórów kościelnych i zespołów muzycznych, m.in. „Słowików Niepokalanej” w Zduńskiej Woli, oraz komponowaniem muzyki do tekstów św. Alojzego Orione.
Swoje wielkie umiłowanie Zgromadzenia w ostatnich latach swojego życia ks. Marian wyrażał w założeniu i prowadzeniu muzeum Zgromadzenia i domu misyjnego w Zduńskiej Woli.
Zmarł w Łaźniewie 1 grudnia 2013 r., mając za sobą 80 lat życia, 62 lata profesji zakonnej i 56 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobowcu zakonnym na cmentarzu w Zduńskiej Woli.
C i e k a w o s t k i
◆ Oto treść oświadczenia, jakie ks. Kliś złożył na piśmie, aby udokumentować zachowanie władz PRL w sierpniu 1980 r. z racji ubiegania się o paszport:
„W pierwszych dniach czerwca 1980 r. wezwano mnie do Urzędu Paszportowego celem wręczenia mi paszportu. Zanim go otrzymałem, pracownik Urzędu stawiał mi różne pytania: czy prowadzę oazy, czy byłem w Częstochowie na spotkaniu moderatorów oazowych i czy podpisywałem tam dokument antysocjalistyczny.
Po odpowiedzi na wszystko twierdząco i po dłuższej rozmowie nt. alkoholizmu urzędnik oświadczył: a jednak damy księdzu paszport. Uradowany wróciłem do domu. Niestety, po dwóch, trzech tygodniach zostałem ponownie wezwany do Urzędu. Ten sam pracownik, który mi wręczał paszport, oświadczył teraz: po przeanalizowaniu całej działalności księdza oraz biorąc pod uwa-gę fakt, że ksiądz prowadzi oazy i że podpisał dokument w Częstochowie, odbieramy księdzu paszport. Rozmowa tym razem była bardzo krótka. Odbierając dowód osobisty powiedziałem, że fakt ten jest dla mnie niezrozumiały. Przecież te same zarzuty słyszałem już przedtem. Uważam to za czyn niepoważny”.
Odeszli do wieczności 1933-2020, Służyli Bogu i ludziom, Zgromadzenie zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści, Prowincja Polska, 2020, s. 331, opracował: ks. Krzysztof Miś FDP
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1947 – Henryk Flame, ps. „Bartek” (1918-1947). Żołnierz wyklęty, dowodził Zgrupowaniami Partyzanckimi „Bartek”, działającymi na Śląsku i w Beskidach. Jego oddział stoczył wiele potyczek z UB/KBW, m.in. skutecznie przeprowadził operację w Wiśle w maju 1946 r. 1 grudnia 1947 roku Henryk Flame został śmiertelnie postrzelony i zabity przez milicjanta Rudolfa Dadaka w Zabrzegu koło Czechowic-Dziedzic.
Henryk Flame, autor nieznany, przed 1947, Public domain
Przygotowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP