KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Fulbert z Chartres, biskup
Miniatura przedstawiająca Świętego Fulberta z Chartres, André de Micy, XI w., Public domain
Święty Fulbert z Chartres urodził się około 960 roku w ubogiej rodzinie, prawdopodobnie w okolicach Poitiers. Wykształcenie zdobywał w słynnej szkole katedralnej w Reims, gdzie jego nauczycielem był Gerbert z Aurillac – późniejszy papież Sylwester II. To solidne przygotowanie intelektualne ukształtowało w nim zarówno zamiłowanie do nauki, jak i głębokie poczucie odpowiedzialności za Kościół. Około 990 roku przybył do Chartres, by podjąć pracę nauczyciela. W krótkim czasie przekształcił miejscową szkołę katedralną w jeden z najważniejszych ośrodków naukowych Francji. Jako kanonik i kanclerz kurii biskupiej zyskał opinię człowieka roztropnego i prawego, dlatego po śmierci biskupa Raula w 1006 roku został wybrany jego następcą. Misją życiową Fulberta było odnowienie życia kościelnego poprzez formację duchowieństwa, troskę o czystość obyczajów i podniesienie poziomu nauki. Zdecydowanie zwalczał symonię i inne nadużycia, a dzięki darowi jednania zwaśnionych stron często występował jako rozjemca. Cieszył się autorytetem także u króla Robert II Pobożny, który niejednokrotnie zasięgał jego rady.Po pożarze katedry w Chartres podjął dzieło jej odbudowy, przyczyniając się do powstania świątyni zaliczanej dziś do arcydzieł architektury sakralnej. Łączył w sobie mądrość teologa z pokorą pasterza. Szczególną czcią otaczał Matkę Bożą, której przypisywał odzyskanie zdrowia w czasie ciężkiej choroby. Pozostawił kazania, traktaty teologiczne, hymny oraz liczne listy, będące świadectwem jego duchowości i epoki. Zmarł 10 kwietnia 1028 roku, pozostawiając po sobie pamięć biskupa, który wiedzę i świętość uczynił narzędziem odnowy Kościoła.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
Pope Leo IV, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Leon IV OSB (zm. 17 lipca 855) był jednym z najwyrazistszych papieży połowy IX wieku. Urodzony w Rzymie jako syn Radoalda, wywodził się z rodziny longobardzkiej. Zanim został następcą św. Piotra, był benedyktynem oraz kardynałem bazyliki Czterech Koronowanych Świętych. Pełnił również funkcję subdiakona u Grzegorza IV oraz archiprezbitera za pontyfikatu jego następcy. Wybrano go na papieża 10 kwietnia 847 roku, w dniu śmierci Sergiusza II. Choć cesarz Lotar I domagał się, by wybór papieża odbywał się w obecności jego wysłanników, tym razem odstąpiono od tej praktyki. Leon IV przeszedł do historii jako pierwszy papież, który zaczął opatrywać oficjalne dokumenty datą. Najważniejszym wyzwaniem jego pontyfikatu była odbudowa Rzymu po najazdach Saracenów. Z jego inicjatywy wzmocniono mury obronne wokół Watykanu i wzniesiono nowe fortyfikacje na prawym brzegu Tybru, chroniące Bazylika Świętego Piotra. Uroczyste poświęcenie tych umocnień 27 czerwca 852 roku dało początek tzw. „Miastu Leona”. W 849 roku papież zorganizował flotę, która odniosła zwycięstwo nad Saracenami pod Ostią, umacniając bezpieczeństwo Państwa Kościelnego. W relacjach z władzą świecką Leon IV zachowywał wyraźną niezależność. W Wielkanoc 850 roku namaścił na cesarza Franków Ludwika II, ale jednocześnie sprzeciwiał się próbom ingerencji cesarskiej w sprawy Kościoła. Odwołał kardynała Anastazego (późniejszego antypapieża), potępił arcybiskupa Hinkmara z Reims oraz Jana z Rawenny, a także unieważnił uchwały synodu w Soissons z 853 roku. Dbał również o życie liturgiczne – popierał rozwój muzyki kościelnej i wprowadził zwyczaj obchodzenia oktawy Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zmarł 17 lipca 855 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1585–Grzegorz XIII (1502-1585) – papież.
Portrait of Pope Gregory XIII, Lavinia Fontana, data nieznana, prawdopodobnie przed 10.04.1585, Public domain
Grzegorz XIII (Ugo Boncompagni) urodził się w 1502 roku w Bolonii w zamożnej rodzinie kupieckiej. Wykształcenie prawnicze zdobył na Uniwersytecie Bolońskim, gdzie uzyskał doktorat obojga praw i przez kilka lat wykładał. Jego kariera nabrała tempa w Rzymie za pontyfikatu Pawła III, który powierzył mu odpowiedzialne urzędy administracyjne i sądowe. Brał udział w pracach soboru trydenckiego, a jego wkład w redakcję dekretów sprawił, że Pius IV wyniósł go do godności kardynalskiej. Wcześniej uczestniczył także w misjach dyplomatycznych we Francji i Niderlandach oraz prowadził delikatną sprawę arcybiskupa Toledo. Na Stolicę Piotrową został wybrany 13 maja 1572 roku, przyjmując imię na cześć Grzegorza I Wielkiego. Jego pontyfikat naznaczony był konsekwentnym wdrażaniem reform soboru trydenckiego. Dążył do podniesienia poziomu intelektualnego duchowieństwa, wspierając rozwój szkół prowadzonych przez jezuitów. Szczególną rolę odegrało Kolegium Rzymskie, znane dziś jako Papieski Uniwersytet Gregoriański, które stało się ważnym ośrodkiem formacji teologicznej. Papież tworzył także nowe nuncjatury i zabiegał o jednolitość dyscypliny kościelnej. W polityce był zdecydowanym obrońcą katolicyzmu. Poparł działania przeciw hugenotom we Francji, a w Niderlandach sprzyjał katolickiej unii w Arras. Jednocześnie nie zdołał doprowadzić do trwałego powrotu Anglii ani państw skandynawskich do jedności z Rzymem. Najtrwalszym dziełem jego pontyfikatu była reforma kalendarza. W 1582 roku, po pracach komisji uczonych, ogłosił bullę wprowadzającą kalendarz gregoriański, który zastąpił juliański i obowiązuje w większości świata do dziś. Nakazał wówczas korektę rachuby czasu przez opuszczenie dziesięciu dni oraz zmianę zasad ustalania lat przestępnych. Zmarł 10 kwietnia 1585 roku w Rzymie.
Grób Grzegorza XIII w Bazylice św. Piotra, Sailko, 2014, CC BY-SA 3.0
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Andrzej Hałaciński (1891-1940) – polski podpułkownik, urzędnik, dyplomata, poeta.
Andrzej Hałaciński, autor i data nieznane, Public domain
Andrzej Hałaciński był oficerem Wojska Polskiego, poetą i współtwórcą słów pieśni „My, Pierwsza Brygada”, a zarazem jedną z ofiar zbrodni katyńskiej. Urodził się w Skawinie w rodzinie rzemieślniczej. Już jako uczeń krakowskiego Gimnazjum św. Anny angażował się w działalność niepodległościową – należał do Związku Walki Czynnej, „Sokoła” i Związku Strzeleckiego. Wybuch I wojny światowej zastał go w szeregach Legionów Polskich, gdzie walczył m.in. pod Łowczówkiem i Kostiuchnówką. Za męstwo otrzymał Order Virtuti Militari. Po kryzysie przysięgowym trafił do armii austro-węgierskiej, z której zdezerterował. W tym okresie powstały pierwsze zwrotki legionowej pieśni, która stała się hymnem pokolenia walczącego o wolność. W odrodzonej Polsce służył w Wojsku Polskim, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, pracował w strukturach wywiadowczych i dyplomatycznych, a następnie pełnił funkcje administracyjne, m.in. jako starosta. Osiągnął stopień podpułkownika. Po odejściu ze służby czynnej działał społecznie i literacko, publikując wiersze i wspomnienia o wyraźnym tonie patriotycznym. We wrześniu 1939 roku został zmobilizowany. Po agresji ZSRR trafił do obozu w Kozielsku, gdzie organizował życie kulturalne współwięźniów, recytując poezję i podtrzymując ducha wspólnoty. W kwietniu 1940 roku został wywieziony do Katynia i zamordowany przez NKWD.
1944 – Marcin Rożek (1885-1944) – polski rzeźbiarz, malarz.
Marcin Rożek w mundurze powstańca wielkopolskiego, autor nieznany, 1919, Public domain
Marcin Rożek należał do grona najwybitniejszych wielkopolskich artystów pierwszej połowy XX wieku. Urodził się w Kosieczynie koło Zbąszynka, dzieciństwo spędził w Wolsztynie, a zawodową drogę rozpoczął od nauki kamieniarstwa w Poznaniu. Dzięki stypendium Towarzystwa Naukowej Pomocy im. Karola Marcinkowskiego mógł rozwijać talent w Berlinie, a następnie studiował w Monachium i Paryżu. Te europejskie doświadczenia ukształtowały jego dojrzały styl, łączący klasyczną formę z narodową tematyką. Po osiedleniu się w Poznaniu w 1913 roku aktywnie włączył się w życie artystyczne miasta. Współtworzył środowisko skupione wokół grupy „Plastyka” i wykładał w Szkole Sztuk Zdobniczych. Równocześnie brał udział w walkach o niepodległość – służył w armii, a w czasie powstania wielkopolskiego walczył jako ochotnik. Jego dorobek obejmuje zarówno rzeźbę monumentalną, jak i malarstwo. Stworzył m.in. pomniki Tadeusz Kościuszko, Fryderyk Chopin, Stanisław Moniuszko czy Bolesław Chrobry, a także liczne realizacje o tematyce religijnej. Wiele z tych dzieł zostało zniszczonych podczas II wojny światowej. Artysta był wielokrotnie nagradzany, m.in. na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu. W czasie okupacji zaangażował się w działalność konspiracyjną. Aresztowany i osadzony najpierw w Forcie VII, a następnie w KL Auschwitz, zmarł w 1944 roku po odmowie wykonania rzeźby Adolfa Hitlera. Od 1968 roku w Wolsztynie działa muzeum poświęcone jego życiu i twórczości, podtrzymujące pamięć o artyście.
1951 – Ludwik Machalski (1929-1951) – polski działacz podziemia antykomunistycznego.
Ludwik Machalski, pseudonim „Mnich”, był jednym z najmłodszych przywódców powojennego podziemia niepodległościowego. Urodził się w Jaśle w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych – jego matka była siostrą Adam Bień, sądzonego w tzw. procesie szesnastu działacza Polskiego Państwa Podziemnego. Wychowywał się w Staszowie, a podczas okupacji uczył się na tajnych kompletach. Po zdaniu matury w Kielcach rozpoczął studia w Krakowie i Łodzi, jednak sytuacja polityczna kraju skierowała go na drogę konspiracji. W 1950 roku zorganizował na terenie powiatu sandomierskiego około czterdziestoosobową strukturę antykomunistyczną. Grupa gromadziła broń i środki finansowe na działalność konspiracyjną, a jednym z jej najgłośniejszych działań był atak na posterunek Milicji Obywatelskiej w Klimontowie 30 czerwca 1950 roku. Organizacja została rozbita po kilku miesiącach, a Machalskiego aresztowano w sierpniu 1950 roku. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Kielcach skazano go na karę śmierci. Egzekucję wykonano 10 kwietnia 1951 roku w kieleckim więzieniu. Po latach jego szczątki odnaleziono na cmentarzu na Piaskach w Kielcach i zidentyfikowano w 2017 roku.
2010 – Lech Kaczyński, Prezydent RP i Maria Kaczyńska, małżonka Prezydenta RP wraz z 94 ofiarami katastrofy lotniczej w Smoleńsku.
Lech Kaczyński z żoną Marią, prezydent.pl, GNU Free Documentation License, CC BY-SA 3.0
Zdjęcie Tu-154 rozbitego w Smoleńsku, 2010, CC BY-SA 2.5
Pogrzeb Lecha i Marii Kaczyńskich na Wawelu, Chancellery of the President of the Republic of Poland, 18 kwietnia 2010, GNU Free Documentation License, Version 1.2
Pomnik Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 roku w Warszawie, Adrian Grycuk, 2018, CC BY-SA 3.0 PL
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP