KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Grzegorz z Nyssy, biskup
Święty Grzegorz z Nyssy — biskup, mistyk i teolog Kościoła Wschodniego.
Григорий Нисский, autor anonimowy, 985, Public domain
Święty Grzegorz z Nyssy urodził się w 335 roku w Cezarei Kapadockiej w rodzinie głęboko zakorzenionej w kulturze i retoryce — jego ojciec był nauczycielem wymowy, a brat, św. Bazyli Wielki, jednym z najwybitniejszych teologów ówczesnego Kościoła. Grzegorz początkowo wybrał drogę świecką: pracował jako retor i założył rodzinę. Dopiero po śmierci żony skierował swoje życie ku ascezie i działalności duchowej.
Zachęcony przez Bazylego, przyjął święcenia i wstąpił do wspólnoty monastycznej nad Morzem Czarnym, co stało się punktem zwrotnym w jego duchowym rozwoju. W 371 roku został mianowany biskupem Nyssy, a później także metropolitą Sebasty. Znany jako gorliwy kaznodzieja i wybitny interpretator Pisma Świętego, uczestniczył w Soborze Konstantynopolitańskim w 381 roku, gdzie odegrał kluczową rolę w doprecyzowaniu nauki o Duchu Świętym w Symbolu Nicejskim. Ojcowie soborowi określili go mianem „filaru Kościoła”.
Centrum jego duchowej misji była obrona prawdziwej wiary oraz rozwijanie teologii w sposób prowadzący wiernych do zjednoczenia z Bogiem. Uważał, że chrześcijaństwo nie jest wyłącznie systemem doktryn, lecz drogą przemiany człowieka. Jako myśliciel wykorzystywał subtelne narzędzia filozoficzne i inspirował się alegoryczną interpretacją Pisma, przejętą od Orygenesa. Pozostawił liczne pisma ascetyczne i mistyczne, które do dziś stanowią fundament duchowości wschodniej.
Grzegorz zasłynął również jako pasterz wrażliwy na cierpienie ludzi — wspierał ubogich i chorych, a jego działalność cechowało dążenie do pokoju i pojednania. Wraz ze św. Bazylim i św. Grzegorzem z Nazjanzu tworzy grupę Ojców Kapadockich, którzy ukształtowali oblicze teologii IV wieku.
Zmarł około 10 stycznia 395 roku, mając około 60 lat.
Wspomnienie dowolne – Święty Wilhelm z Bourges, biskup
Święty Wilhelm z Bourges — arcybiskup i obrońca ubogich.
Święty Wilhelm z Bourges, zwany również Wilhelmem z Donjeon lub Wilhelmem Wyznawcą, urodził się około 1155 roku na zamku w Arthel w Burgundii. Pochodził z rodziny hrabiowskiej, która planowała dla niego karierę wojskową. W młodości trafił pod opiekę wuja, Piotra Pustelnika, archidiakona w Soissons, gdzie rozpoczął formację duchową i zdobywał wiedzę, odrzucając marności świata. Początkowo pełnił funkcje kanonika w Soissons i Paryżu, a następnie wstąpił do zakonu w Granimont i później do cystersów w Pontigny, przyjmując habit i kierując się surową regułą zakonną.
Jego powołaniem było życie w całkowitym oddaniu Bogu oraz służba potrzebującym. Jako arcybiskup Bourges, wybrany w 1200 roku, nie odrzucił surowych wyrzeczeń: nosił włosiennicę, unikał mięsa i spędzał wiele godzin na modlitwie przy Najświętszym Sakramencie. Szczególną troską otaczał ubogich, chorych i więźniów, zapewniając im wsparcie materialne i duchowe. Kontynuował budowę gotyckiej katedry św. Szczepana, odprawiając w niej pierwszą liturgię Bożego Narodzenia w 1208 roku.
Jego życie cechowało się również gorliwością w nauczaniu i głoszeniu słowa Bożego. Nawet ciężko chory, w uroczystość Objawienia, wygłosił kazanie wzywające do wierności Bożym przykazaniom, po czym spokojnie pożegnał wiernych. Zmarł 10 stycznia 1209 roku, modląc się klęcząc i odmawiając Jutrznię. Kanonizowany przez papieża Honoriusza III w 1218 roku, jest czczony jako patron dzieci.
Plaque with Saint William of Bourges, 1218-1225, CC0 1.0
Święty Wilhelm był świadkiem i sprawcą licznych cudów — osiemnaście z nich miało miejsce za jego życia, kolejne osiemnaście po śmierci. Choć relikwie jego ciała uległy zniszczeniu w 1562 roku podczas napaści hugenotów, zachowały się fragmenty w Chaalis i w Paryżu.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
236–Św. Fabianzostał wybrany napapieża.
1890 – Encyklika Leona XIII Sapientiaechristianae (poświęcona głównym obowiązkom chrześcijanina wobec Kościoła i państwa).
1902 – Audiencja Leona XIII dla ks. Alojzego Orione. Przedstawienie papieżowi „pierwszej reguły” założonego Instytutu
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1276 – Grzegorz X, papieżi budowniczy jedności Kościoła
Portret Grzegorz X, Buonamico Buffalmacco, 1320-1340, Public domain
Grzegorz X, urodzony jako Teobaldo Visconti ok. 1210 roku w Piacenzy, zanim objął tron papieski, przez wiele lat pełnił posługę w Kościele jako człowiek świecki zaangażowany w administrację, misje dyplomatyczne oraz sprawy Ziemi Świętej. Jego niespodziewany wybór na papieża w 1271 roku zakończył najdłuższe w historii bezkrólewie po śmierci Klemensa IV, trwające niemal trzy lata. Grzegorz X przyjął urząd jako człowiek, który od dawna żył z dala od kurii, co pozwoliło mu spojrzeć na zadania Kościoła z szerszej, międzynarodowej perspektywy.
Największym celem jego pontyfikatu było zjednoczenie podzielonego chrześcijaństwa i misja pokojowa w Europie. Zabiegał o pojednanie Kościoła łacińskiego z prawosławnym, co znalazło wyraz podczas II Soboru Lyońskiego (1274), gdzie osiągnięto krótkotrwałą unię z Bizancjum. Papież wspierał również inicjatywy zmierzające do kolejnej krucjaty, traktując ją nie jako ekspansję militarną, lecz sposób ochrony zagrożonej Ziemi Świętej i pielgrzymów.
Grzegorz X dostrzegał potrzebę naprawy życia kościelnego od wewnątrz. Najważniejszą reformą jego pontyfikatu było ustanowienie nowych zasad konklawe, aby uniknąć politycznych przestojów w wyborze papieża. To właśnie dzięki niemu kardynałowie zostali zobowiązani do zamknięcia i przyspieszenia decyzji, co uregulowało proces wyboru papieży na stulecia.
Duomo di arezzo, interno, sepolcro di gregorio X, inizi XIV secolo, sailko, 2009, CC BY-SA 3.0
Grzegorz X zmarł 10 stycznia 1276 roku w Arezzo podczas podróży, będąc w trakcie realizacji planów dotyczących kolejnej wyprawy do Ziemi Świętej. Jego pontyfikat trwał niespełna pięć lat, ale odcisnął trwałe piętno na historii Kościoła, zwłaszcza w zakresie reform ustrojowych i działań na rzecz jedności chrześcijan. Kościół wspomina go jako papieża, który łączył głęboką duchowość z realistycznym spojrzeniem na politykę.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP