KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Marcin z Tours, biskup
Louis Anselme Longa, La Charité de Saint-Martin Huile sur toile. Eglise de Saint-Martin d’Oney, Abmg, 2007, CC BY-SA 3.0
Święty Marcin urodził się około 316 roku w Panonii, na terenach dzisiejszych Węgier, w rodzinie pogańskiej o wojskowych tradycjach. Jego ojciec był trybunem w armii rzymskiej, a imię Martinus – wywodzące się od boga wojny, Marsa – miało mu przypominać o żołnierskim obowiązku. Młody Marcin rozpoczął naukę w Ticinium (dzisiejszej Pawii), a mając zaledwie piętnaście lat, został wcielony do armii cesarza Konstancjusza II.
To właśnie w czasie służby wojskowej dokonał czynu, który przeszedł do historii: gdy zimą w Amiens spotkał zziębniętego żebraka, przeciął swój płaszcz na pół i okrył nim biedaka. Tej samej nocy ukazał mu się Chrystus odziany w tę połowę opończy, dziękując mu za akt miłosierdzia. To wydarzenie odmieniło całe jego życie – Marcin przyjął chrzest i postanowił służyć już nie cesarzowi, lecz Bogu.
Po opuszczeniu wojska jego pragnieniem stało się głoszenie Ewangelii i nawrócenie bliskich. Udało mu się doprowadzić do chrztu własnych rodziców, a następnie został uczniem św. Hilarego z Poitiers. Jako pustelnik, a później mnich, gromadził uczniów i w 361 roku założył pierwszy klasztor w Galii, w Liguge. Dziesięć lat później, wbrew własnej woli, został wybrany biskupem Tours.
Jako pasterz diecezji pozostał wierny ideałom ubóstwa i prostoty. Mieszkał w klasztorze, prowadził surowe życie i sam wyruszał na wyprawy misyjne do wsi i małych osad, niosąc wiarę ludziom, których Kościół często nie obejmował swoją troską. To właśnie ewangelizacja prowincji galijskiej i troska o najuboższych stały się jego życiową misją. Marcin był przekonany, że wiara musi iść w parze z miłością i czynem – jego przykład uczył, że świętość rodzi się z codziennego dobra.
Zmarł 8 listopada 397 roku w Candes podczas wizytacji duszpasterskiej. Pochowano go w Tours 11 listopada – dzień ten do dziś jest jego wspomnieniem. Święty Marcin został pierwszym nie-męczennikiem czczonym w Kościele Zachodnim. Jego postać, przedstawiana często na koniu dzielącym się płaszczem z żebrakiem, pozostała symbolem miłosierdzia, pokory i służby bliźniemu.
Wspomnienie dowolne –Święty Jan Jałmużnik
Saint John the Merciful, Gmihail at Serbian Wikipedia, 2019, CC BY-SA 3.0 RS
Święty Jan Jałmużnik urodził się około 550 roku w Amathonte na Cyprze, w zamożnej i szanowanej rodzinie. Otrzymał staranne wychowanie, a jego młodość zapowiadała spokojne życie w dostatku. Los jednak chciał inaczej – epidemia zabrała mu żonę i dzieci, co całkowicie odmieniło jego spojrzenie na świat. Rozdawszy cały majątek ubogim, postanowił poświęcić się służbie Bogu i potrzebującym.
W 610 roku, po śmierci patriarchy Teodora, Jan został wybrany patriarchą Aleksandrii – jednego z najważniejszych ośrodków chrześcijaństwa. Od pierwszych dni swego urzędowania zasłynął jako gorliwy obrońca wiary i opiekun ubogich. Z determinacją zwalczał błędy monofizytyzmu, jednocześnie reformując Kościół, który popadł w zaniedbanie. Jednak największą sławę przyniosła mu działalność charytatywna, która stała się jego prawdziwą misją życiową.
Jan uważał biednych za swoich „panów”, a siebie – za ich sługę. W Aleksandrii, mieście pełnym kontrastów, stworzył sieć pomocy dla najuboższych. Codziennie wydawano im posiłki, zapewniał schronienie bezdomnym i opiekę chorym. Zakładał przytułki, sierocińce i domy dla trędowatych, organizując pomoc w sposób zorganizowany i nowoczesny jak na swoje czasy. Potrafił też przekonać bogaczy, by wspierali dzieła miłosierdzia – jego kazania i osobisty przykład przemieniały serca.
Kiedy Persowie najechali Ziemię Świętą, Jan zorganizował szeroką akcję pomocy: wysyłał żywność, środki na odbudowę kościołów i pieniądze na wykup jeńców. Żył skromnie, wszystko oddając innym. Do końca pozostał wierny idei, że największym bogactwem chrześcijanina jest miłosierdzie.
Święty Jan zmarł około 619 roku na Cyprze, wracając z misji dyplomatycznej do Konstantynopola. Jego imię na zawsze pozostało symbolem dobroci i bezinteresownej miłości bliźniego. Wspominany 11 listopada, przypomina, że prawdziwa wielkość człowieka rodzi się z miłosierdzia.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiona Alicja Kotowska, dziewica i męczennica
Błogosławoina Alicja Jadwiga Kotowska, nieznany fotograf, 1938, Public domain
Maria Jadwiga Kotowska, znana światu zakonnemu jako siostra Alicja, przyszła na świat 20 listopada 1899 roku w Warszawie w religijnej rodzinie organisty. Już od najmłodszych lat wyróżniała się wrażliwością na ludzkie cierpienie i głęboką wiarą, zaszczepioną przez ojca. Po maturze rozpoczęła studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, lecz życie szybko poprowadziło ją inną drogą – ku duchowej służbie.
Podczas wojny z bolszewikami w 1920 roku niosła pomoc rannym jako sanitariuszka, zdobywając uznanie i odznaczenie Polonia Restituta. Jednak to nie kariera ani zaszczyty stanowiły cel jej życia – pragnęła służyć Bogu i ludziom. Wkrótce poznała siostry zmartwychwstanki i wstąpiła do ich zgromadzenia, przyjmując imię Alicja. Ukończyła studia chemiczne, została nauczycielką, a z czasem – dyrektorką szkoły w Wejherowie. Swoją posługę traktowała jako misję wychowania młodzieży w duchu wiary, patriotyzmu i miłosierdzia.
Siostra Alicja była osobą cichą, ale stanowczą. Prowadząc szkołę i przedszkole, łączyła wysokie wymagania z matczyną troską. Dla uczennic była nie tylko pedagogiem, lecz także duchowym przewodnikiem. W trudnych czasach umacniała polskość i wiarę, broniąc wychowania chrześcijańskiego przed naciskami ideologicznymi.
Gdy w 1939 roku Niemcy wkroczyli do Polski, odmówiła ucieczki, by pozostać ze swoimi podopiecznymi. Aresztowana przez gestapo, trafiła do więzienia w Wejherowie. Tam modliła się za swoich prześladowców, zachowując spokój i godność. 11 listopada 1939 roku została rozstrzelana w Piaśnicy, otaczając ramieniem żydowskie dzieci, które Niemcy prowadzili na śmierć.
Jej misją życiową była służba życiu, miłości i prawdzie, aż po ofiarę z samej siebie. Święty Jan Paweł II, beatyfikując ją w 1999 roku, nazwał ją „świadkiem światła w czasach ciemności”.
Wspomnienie dowolne –Święta Wiktoria, dziewica i męczennica
Santa Victoria, José de Sarabia, XVII w., Public domain
Święta Wiktoria pochodziła z Sabiny, niedaleko Rzymu, i według tradycji miała siostrę Anatolię. Obie młode kobiety zaręczone były z rzymskimi obywatelami — Wiktoria z Eugeniuszem, a Anatolia z Aureliuszem. Choć los mógł zapewnić im wygodne życie u boku zamożnych mężów, wybrały one inną drogę. Zainspirowane słowami anioła, który ukazał im duchową wartość czystości, postanowiły poświęcić swoje życie Bogu. Wiktoria, wybierając „złoto” dziewictwa, sprzeciwiła się ówczesnym zwyczajom i woli swojego narzeczonego.
Jej decyzja stała się wyrazem głębokiej wiary i odwagi – była gotowa zapłacić najwyższą cenę za wierność Bogu. W wyniku donosu została aresztowana przez władze rzymskie. 18 grudnia 253 roku poniosła śmierć męczeńską, przebita mieczem. Jej ciało złożono w sarkofagu, a pamięć o niej uczczono już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.
Kult św. Wiktorii rozwijał się bardzo wcześnie, co potwierdzają starożytne mozaiki w Rawennie i wzmianki w pismach z VII wieku. Relikwie Świętej znajdują się między innymi w Subiaco oraz w Łowiczu, gdzie w 1625 roku sprowadził je arcybiskup gnieźnieński Henryk Firlej.
Misją życiową św. Wiktorii było wierne trwanie przy Chrystusie i obrona czystości ducha w świecie, który często stawiał doczesne dobra ponad wiarą. Jej przykład pokazuje, że prawdziwa wolność człowieka rodzi się z wierności sumieniu i odwadze, by wybrać Boga ponad wszystko.
W ikonografii św. Wiktoria ukazywana jest z palmą męczeństwa, aniołem oraz mieczem w sercu — symbolami jej niezłomnej wiary i duchowego zwycięstwa nad światem.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
Polska – Narodowe Święto Niepodległości
Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest corocznie 11 listopada dla upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku, po 123 latach zaborów. Zostało ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937 roku, zniesione w 1945 na rzecz obchodów 22 lipca, a przywrócone w 1989 podczas transformacji ustrojowej. Data nawiązuje do rozejmu w Compiègne kończącego I wojnę światową oraz powrotu Józefa Piłsudskiego do Warszawy, co stało się symbolem wolności i odrodzenia państwa. W II Rzeczypospolitej uroczystości miały charakter wojskowy, a po przewrocie majowym Piłsudski wprowadził defilady na placu Saskim, które z czasem ugruntowały rangę święta państwowego. Podczas niemieckiej okupacji i w okresie PRL narodowy charakter 11 listopada był pielęgnowany konspiracyjnie przez środowiska niepodległościowe, często narażone na represje. Obecnie dzień wolny od pracy wypełniają oficjalne uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza, Bieg Niepodległości, koncerty, inscenizacje historyczne oraz marsze patriotyczne.
Polska_pexels-dzikilechu-3673823
Polska, położona w centrum Europy, od wieków stanowiła pomost między Wschodem a Zachodem. Jej dzieje to opowieść o narodzie, który mimo burz dziejowych potrafił zachować swoją tożsamość, kulturę i wiarę. Pierwsze państwo polskie powstało w X wieku za sprawą Mieszka I, który w 966 roku przyjął chrzest, włączając Polskę w krąg cywilizacji chrześcijańskiej i europejskiej. To wydarzenie uznaje się za symboliczny początek polskiej państwowości.
W kolejnych stuleciach Polska przeżywała okresy wielkości i upadku. Złoty wiek XVI wieku przyniósł potęgę Rzeczypospolitej Obojga Narodów – jednego z największych państw ówczesnej Europy. Wiek XVIII był jednak czasem rozbiorów, gdy sąsiednie mocarstwa – Rosja, Prusy i Austria – wymazały Polskę z mapy świata na 123 lata. Odrodzenie nastąpiło dopiero w 1918 roku, po zakończeniu I wojny światowej. Niestety, już w 1939 roku kraj ponownie stał się ofiarą agresji Niemiec i Związku Radzieckiego. Po II wojnie światowej Polska znalazła się w strefie wpływów komunistycznych, a pełną niepodległość odzyskała dopiero w 1989 roku, po pokojowej transformacji zapoczątkowanej przez „Solidarność”.
Dziś Polska jest państwem demokratycznym, członkiem Unii Europejskiej i NATO. Liczy około 38 milionów mieszkańców, z czego ponad 96% to osoby deklarujące narodowość polską. Pod względem religijnym dominuje Kościół katolicki (ok. 86%), dalej występują mniejsze wspólnoty: prawosławni (ok. 1,3%), protestanci (0,4%), a także niewielkie grupy grekokatolików, Żydów, muzułmanów i osób niereligijnych.
Pierwsi misjonarze chrześcijańscy pojawili się na ziemiach polskich już w IX wieku, prawdopodobnie z państwa Wielkomorawskiego. Jednak dopiero wraz z chrztem Mieszka I rozpoczęła się systematyczna działalność misyjna duchowieństwa łacińskiego. Polska szybko stała się krajem silnie związanym z Kościołem – powstały pierwsze diecezje, klasztory i szkoły katedralne. W średniowieczu Kościół odegrał ogromną rolę w rozwoju piśmiennictwa, edukacji i organizacji społecznej.
Polska_pexels-yuliya-duzhaya-284429113-34284811
Obecnie Kościół katolicki w Polsce obejmuje 45 diecezji, w tym 15 archidiecezji. Najstarszą metropolią jest archidiecezja gnieźnieńska, której tradycje sięgają czasów św. Wojciecha – jednego z pierwszych misjonarzy i patronów Polski. Współcześnie duchowieństwo w Polsce prowadzi szeroką działalność duszpasterską, edukacyjną i charytatywną, choć mierzy się też z kryzysem powołań i spadkiem praktyk religijnych wśród młodego pokolenia.
Polska słynie z licznych sanktuariów. Najważniejsze z nich to Jasna Góra w Częstochowie – duchowa stolica narodu i miejsce cudownego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Wielkim uznaniem cieszą się również sanktuaria w Łagiewnikach (z kultem Bożego Miłosierdzia św. Faustyny Kowalskiej), Licheniu, Kalwarii Zebrzydowskiej, Świętej Lipce, Gietrzwałdzie i Krakowie-Łagiewnikach.
Polska_pexels-julia-volk-5273641
Współczesna Polska stoi przed wieloma wyzwaniami. Należą do nich: spadek demograficzny, emigracja młodych, napięcia polityczne, kryzys zaufania społecznego oraz potrzeba pogodzenia tradycji z nowoczesnością. Równocześnie Polacy coraz aktywniej uczestniczą w życiu europejskim, rozwijają gospodarkę opartą na innowacjach i pielęgnują pamięć o swojej duchowej tożsamości.
Angola – Święto Niepodległości
Malediwy – Święto Republiki
1417 – Kardynał OddoneColonna został wybrany na papieża i przyjął imię Marcin V.
Ritratto di papa Martino V, After Pisanello, XV w., Public domain
Marcin V, urodzony jako Oddone Colonna w 1368 roku w Genui, zapisał się w historii Kościoła jako ten, który przywrócił jego jedność po długim okresie rozłamu zwanego wielką schizmą zachodnią. Wybrany na papieża w 1417 roku podczas soboru w Konstancji, rozpoczął pontyfikat, który miał ogromne znaczenie dla stabilizacji chrześcijaństwa w Europie.
Jego misją życiową było odbudowanie autorytetu i moralnej siły Stolicy Apostolskiej. Marcin V dążył do zakończenia podziałów, przywrócenia ładu w strukturach kościelnych oraz do pojednania z narodami, które w czasie schizmy poparły różnych papieży. W jego działaniach widoczna była troska o wzmocnienie władzy centralnej Kościoła i odnowę duchową duchowieństwa.
Pontyfikat Marcina V przyniósł także odrodzenie Rzymu – papież zainicjował liczne prace odbudowy miasta zrujnowanego przez lata wojen i zaniedbań. Jego rządy stały się symbolem końca chaosu i początkiem nowej epoki w historii papiestwa.
1938 – Z błogosławieństwem Biskupa NicolaoMilone w obecności ks. Alojzego Orione zostaje położony kamień węgielny pod Instytut Sztuk i Zawodów w Alessandri.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
SOLENIZANCI
Ks. Marcin Chrzęszczyk FDP – 40 lat życia, 20 lat życia zakonnego, 12 lat kapłaństwa.
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2014 – Siostra Maria Romana – Maria Dominiak PSMC (1933–2014) – urodzona w Rzechta Sieradz, zmarła w Otwocku mając 81 lat życia i 62 lata profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1947 – Władysław Łukasiuk „Młot” (1906-1947) – kapitan Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, a po II wojnie światowej jeden z najważniejszych dowódców antykomunistycznego podziemia niepodległościowego na Podlasiu. W kampanii wrześniowej 1939 walczył w szeregach WP. Podczas okupacji niemieckiej działał w strukturach AK. Po 1944 roku nie złożył broni – przystąpił do Ruchu Oporu Armii Krajowej (ROAK), gdzie szybko objął funkcję dowódcy jednego z najaktywniejszych oddziałów partyzanckich w regionie. Mimo trwałego kalectwa (utrata nogi), kierował wieloma skutecznymi akcjami przeciwko UB i NKWD. Był symbolem niezłomnej postawy i walki o niepodległość Polski. Zginął 11 listopada 1947 roku w niewyjaśnionych do końca okolicznościach – według części relacji został zdradzony i zamordowany przez agentów UB. Jego ciało nigdy nie zostało odnalezione.
Władysław Łukasiuk ps. „Młot”, zdjęcie portretu galerii dowodców partyzanckich Armii Krajowej, autor nieznany,
przed 1947, Public domain
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP