Pierwsza rocznica śmierci ks. Grzegorza Szmyta
KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Jan XXIII (papież)
Angelo Giuseppe Roncalli, późniejszy papież Jan XXIII, urodził się 25 listopada 1881 roku w Sotto il Monte we Włoszech, w skromnej, wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Już od najmłodszych lat odznaczał się dobrocią, prostotą i pogodą ducha, które na zawsze stały się jego znakiem rozpoznawczym. W wieku 12 lat rozpoczął naukę w seminarium w Bergamo, a wkrótce potem dołączył do III Zakonu św. Franciszka, co wywarło trwały wpływ na jego duchowość.
Po święceniach kapłańskich pełnił wiele odpowiedzialnych zadań – był sekretarzem biskupa Bergamo, wykładowcą, publicystą, a później dyplomatą papieskim w Bułgarii, Turcji, Grecji i we Francji. W każdym miejscu, niezależnie od trudnych realiów politycznych czy wojennych, jego celem było budowanie mostów pokoju i dialogu. Jako swoje hasło biskupie przyjął słowa Obedientia et Pax – „Posłuszeństwo i pokój” – które wyrażały całą jego misję.
W 1958 roku, ku zaskoczeniu wielu, został wybrany papieżem. Choć uznawano go za „przejściowego”, szybko podbił serca wiernych naturalnością, uśmiechem i prostotą. Największym dziełem jego pontyfikatu było zwołanie Soboru Watykańskiego II, który otworzył Kościół na współczesność i stał się przełomem w dziejach katolicyzmu. Jan XXIII pragnął, by Kościół nie był zamkniętą twierdzą, lecz żywą wspólnotą, zdolną rozmawiać ze światem i nieść mu przesłanie pokoju.
Jego encykliki, szczególnie Pacem in terris, skierowana do „wszystkich ludzi dobrej woli”, podkreślały uniwersalny charakter chrześcijańskiego orędzia. Do końca życia pozostał wierny prostocie i franciszkańskiemu umiłowaniu ubóstwa. Odszedł 3 czerwca 1963 roku, pozostawiając Kościołowi przesłanie jedności i pokoju. Jego misją życiową było otwieranie serc i budowanie mostów między ludźmi – i to właśnie przesłanie sprawiło, że przeszedł do historii jako „Dobry Papież Jan”.
Wspomnienie dowolne – Święty Aleksander Sauli, biskup, apostoł Korsyki
Opis: Sant’Alessandro Sauli in estasi, obszar Lombardii, 1750, Public domain
Aleksander Sauli urodził się 15 lutego 1534 roku w Mediolanie, w rodzinie o znaczącej pozycji. Od najmłodszych lat wyróżniał się czystością obyczajów, głęboką pobożnością i szczególnym nabożeństwem do Maryi, której powierzył ślub dozgonnej czystości. Po studiach w Padwie i Mediolanie wstąpił do barnabitów, młodego zakonu powołanego przez św. Antoniego Marię Zaccarię. Już jako siedemnastolatek zasłynął w Mediolanie swoją gorliwością i płomiennym słowem.
Święcenia kapłańskie przyjął w 1556 r., a wkrótce zdobył doktorat i został profesorem na uniwersytecie w Pawii. Łączył pracę naukową z intensywną posługą duszpasterską, szerząc praktykę częstej Komunii świętej i nabożeństwa pokutne. W wieku 33 lat wybrano go przełożonym generalnym barnabitów – wprowadził wówczas jasne zasady życia zakonnego, które obowiązują do dziś. Był doradcą i spowiednikiem wybitnych postaci Kościoła, m.in. św. Karola Boromeusza i kard. Mikołaja Sfondratiego, późniejszego papieża Grzegorza XIV.
Jego życiową misją stało się odnowienie wiary tam, gdzie była ona zagrożona. Jako biskup Alerii na Korsyce rozpoczął głęboką reformę duchowieństwa i wiernych w duchu Soboru Trydenckiego. Zakładał seminaria, dbał o katechezę i liturgię, walczył z zabobonami oraz zwyczajem krwawych vendett. Dzięki jego gorliwości Korsyka na nowo ożyła religijnie, a on sam zyskał przydomek „anioła wyspy” i „drugiego apostoła”. Po dwudziestu latach posługi został mianowany biskupem Pawii, gdzie zmarł w opinii świętości 11 października 1592 r.
Święty Aleksander Sauli pozostaje wzorem pasterza, którego misją życia była nieustanna troska o czystość wiary, wychowanie duchowieństwa i prowadzenie wiernych do Chrystusa. Kanonizowany przez Piusa X w 1904 roku, do dziś czczony jest w Pawii, gdzie spoczywają jego relikwie.
Wspomnienie dowolne – Święty Bruno z Kolonii, arcybiskup
Brunon z Kolonii, zwany „Wielkim”, urodził się w 924 lub 925 roku jako syn cesarza Henryka Ptasznika i św. Matyldy. Od najmłodszych lat przeznaczony był do życia duchownego – kształcił się w szkole katedralnej w Utrechcie, a dzięki wsparciu brata, cesarza Ottona I, szybko objął wysokie stanowiska. Już jako nastolatek został opatem w Lorch i kanclerzem królewskim, co świadczyło o ogromnym zaufaniu, jakim go darzono.
W wieku 29 lat wybrano go arcybiskupem Kolonii. Jako pasterz i mąż stanu łączył w sobie cechy duchowego przewodnika i zręcznego polityka. Z niezwykłą roztropnością bronił jedności państwa i Kościoła, reformował duchowieństwo oraz stał na straży pokoju wśród zwaśnionych narodów. Kiedy został także księciem Loreny, potrafił godzić obowiązki świeckie z życiem ascety i człowieka modlitwy.
Życiową misją św. Brunona było zapewnienie Kościołowi w Niemczech wolności i duchowej odnowy. Korzystając z autorytetu, nie wahał się podejmować trudnych decyzji, a jako mediator potrafił łagodzić konflikty nawet poza granicami swojego kraju. Jego działania uczyniły go symbolem harmonii między władzą cesarską a wiernością Chrystusowi.
Zmarł młodo, w 965 roku, mając zaledwie 41 lat. Pochowano go w opactwie św. Pantaleona w Kolonii, które sam ufundował. Papież Pius IX zatwierdził jego kult w XIX wieku. Do dziś Brunon pozostaje przykładem świętego, który swoją misję widział w służbie pokoju, jedności i w odważnej reformie Kościoła.
Wspomnienie dowolne – Święty Firmin, biskup
blic
Opis: Tombeau de Saint Firmin – Cathédrale d’Amiens, Mfspecht, 2007, Public domain
Święty Firmin, według tradycji żyjący w III–IV wieku, wywodził się z Pampeluny w Hiszpanii. Od młodości wyróżniał się żarliwością wiary i pragnieniem całkowitego oddania się Bogu. Już jako młodzieniec przyjął chrzest z rąk kapłana, który widział w nim kandydata do wielkiej misji. Wkrótce udał się do Amiens w północnej Galii, gdzie został wyświęcony na biskupa.
Jego życie miało wyraźnie określony cel – głosić Chrystusa tam, gdzie wciąż panowały pogańskie wierzenia. Nie obawiał się wyruszać do ludów nieznających Ewangelii, narażając się na niezrozumienie, a nawet prześladowania. Jego misją było przełamywanie barier kulturowych i wprowadzanie ludzi w świat wiary, nadziei i miłości. Dzięki jego gorliwości powstawały pierwsze wspólnoty chrześcijańskie w rejonie Amiens, które później rozwinęły się w ważne ośrodki religijne.
Opis: Sculptures du martyre de Saint Firmin, chœur de la cathédrale Notre-Dame d’Amiens, France, Florestan, 2008, CC BY-SA 3.0
Święty Firmin poniósł śmierć męczeńską, oddając życie za wiarę, którą z odwagą głosił. Jego misja – szerzenie Ewangelii i budowanie fundamentów Kościoła w nowych krajach – była odpowiedzią na wezwanie Chrystusa: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody”. Wspólnoty, które powstały dzięki jego posłudze, stały się świadectwem tego, że jego wysiłek nie poszedł na marne.
Dziś św. Firmin wspominany jest przede wszystkim w Amiens, gdzie czczony jest jako pierwszy biskup i patron diecezji. Jego przykład pokazuje, że prawdziwa misja chrześcijanina nie kończy się na granicach rodzinnego kraju – jest powołaniem do odważnego niesienia światła wiary wszędzie tam, gdzie brakuje nadziei.
Wspomnienie dowolne – Święty Kanizjusz z Aghaboe, apostoł Irlandii
Opis: Statue of Saint Canice, Catholic St.Canice Church, Kilkenny, Ireland, Kweedado2, CC BY-SA 3.0
Święty Kanizjusz z Aghaboe, choć jego życie owiane jest mgłą legend i fragmentarycznych zapisów, pozostaje postacią o niezwykłej misji duchowej. Urodzony prawdopodobnie w VI wieku, poświęcił swoje życie szerzeniu chrześcijaństwa na terenach Irlandii, stając się jednym z kluczowych apostołów tej wyspy. Jego oddanie Bogu i Kościołowi było tak głębokie, że każdą decyzję podporządkowywał misji ewangelizacyjnej, stając się wzorem gorliwości i oddania.
Kanizjusz z Aghaboe zakładał klasztory i wspólnoty chrześcijańskie, które stały się ośrodkami nauki i duchowości, tworząc fundamenty dla przyszłego Kościoła irlandzkiego. Jego życie było nieustannym pielgrzymowaniem – nie tylko w sensie fizycznym, przemierzając górzyste tereny Irlandii, lecz także duchowym, prowadząc lud do spotkania z Bogiem. Misja Kanizjusza nie ograniczała się do katechezy; dążył do tego, aby wiara chrześcijańska stała się integralną częścią codziennego życia wspólnot, przyczyniając się do rozwoju moralnego i kulturowego kraju.
Do dziś święty Kanizjusz pozostaje symbolem niezłomnego zaangażowania w szerzenie Ewangelii. Jego postawa przypomina, że prawdziwa misja życia wymaga poświęcenia, odwagi i pełnego zaufania w prowadzenie Boże, czyniąc z niego nie tylko apostoła Irlandii, lecz także wzór dla wszystkich, którzy pragną służyć Bogu i ludziom.
Wspomnienie dowolne – Święta Zenaida z Tarsu, męczennica
Święta Zenaida z Tarsu, choć mniej znana w tradycji zachodniej, jest symbolem niezłomnej wiary i poświęcenia. Urodzona w czasach wczesnego chrześcijaństwa, jej życie wypełniała misja głoszenia Ewangelii oraz niesienia wsparcia duchowego wspólnotom w potrzebie. Jako apostołka Irlandii, Zenaida angażowała się w szerzenie chrześcijaństwa wśród ludów, które dopiero poznawały naukę Chrystusa, niosąc światło wiary tam, gdzie panowała duchowa ciemność.
Jej droga była trudna i pełna wyrzeczeń – Zenaida nie wahała się stawić czoła prześladowaniom, oddając życie za wiarę. Męczeństwo, które przeszła, nie było przypadkowe; było świadectwem jej niezłomnego oddania misji życiowej – pokazywała, że prawdziwe świadectwo chrześcijaństwa wymaga odwagi, gotowości do poświęceń i całkowitego zaufania Bogu.
Święta Zenaida zakładała wspólnoty, kształciła katechumenów i inspirowała lokalne społeczności do życia zgodnego z nauką Chrystusa. Jej misja była zarówno duchowa, jak i społeczna – dążyła do tego, aby wiara chrześcijańska stała się fundamentem codziennego życia i moralności, a jednocześnie budowała więzi wspólnotowe.
Do dziś Zenaida pozostaje wzorem męczeństwa i oddania. Jej życie przypomina, że misja apostoła nie kończy się na nauczaniu – jest to pełne poświęcenie dla dobra ludzi i chwały Bożej, czyniąc ją nie tylko apostołką Irlandii, ale także inspiracją dla wszystkich, którzy pragną służyć wierze i bliźnim.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1962 – Papież Jan XXIII otworzył II sobór watykański.
Opis: Sobór Watykański w trakcie obrad, autor nieznany, między 1962 a 1965, Public domain
Sobór Watykański II został zwołany przez papieża Jana XXIII 25 grudnia 1961 roku w konstytucji apostolskiej Humanae Salutis. Papież wyraził pragnienie „zachowania i nauczania w najdoskonalszej formie świętego depozytu nauki chrześcijańskiej” oraz „odnowienia życia i misji Kościoła w wierze świętych zasad”. Początkowo przewidywano, że Sobór będzie trwał jedną lub dwie sesje, jednak ostatecznie obrady rozciągnęły się na cztery lata, od 11 października 1962 do 8 grudnia 1965 roku.
Przygotowania do Soboru trwały ponad trzy lata. W tym czasie opracowano dokumenty robocze, zwołano kongregacje i konsultacje z biskupami oraz teologami z całego świata. Jednak proces ten napotkał pewne trudności, takie jak różnice w interpretacji celów Soboru czy obawy przed zmianami w tradycyjnej strukturze Kościoła DEON.pl.
Uroczyste otwarcie Soboru Watykańskiego II miało miejsce 11 października 1962 roku w Bazylice św. Piotra w Watykanie. W ceremonii uczestniczyło ponad 2 500 biskupów z całego świata. Papież Jan XXIII wygłosił przemówienie, w którym podkreślił znaczenie odnowy Kościoła oraz otwartości na dialog z innymi religiami i współczesnym światem
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1303 – Bonifacy VIII, papież
Opis: Ritratto di papa Bonifacio VIII, Cristofano dell’Altissimo, między 1552 a 1568, Public domain
Bonifacy VIII, urodzony jako Benedetto Caetani, objął tron papieski w 1294 roku. Jego pontyfikat przypadł na okres intensywnych napięć między Kościołem a władzą świecką, zwłaszcza z monarchami europejskimi. Bonifacy był zdecydowanym obrońcą supremacji papieskiej nad władzą królewską i twórcą koncepcji ścisłego podporządkowania władzy świeckiej duchowej.
Jednym z najbardziej znaczących wydarzeń jego pontyfikatu było ogłoszenie bulli Unam Sanctam w 1302 roku, w której papież stwierdził, że wszyscy ludzie, w tym królowie, są zobowiązani do podporządkowania się władzy Kościoła. Dokument ten stał się symbolem nieugiętej obrony autorytetu papieskiego i jednocześnie przyczyną poważnego konfliktu z królem Francji, Filipem IV Pięknym.
Bonifacy VIII był również inicjatorem reform administracyjnych Kościoła i działał na rzecz umocnienia organizacji finansowej papiestwa. Choć jego styl rządzenia był często postrzegany jako autorytarny, pozostawił po sobie dziedzictwo wzmacniające pozycję papiestwa w Europie średniowiecznej. Jego pontyfikat zakończył się w 1303 roku, w atmosferze sporów i napięć politycznych, pozostawiając trwały ślad w historii relacji między Kościołem a państwami świeckimi.
2009 – Jerzy Grotowski (1933-1999). Wybitny polski reżyser teatralny, reformator teatru, pedagog i teoretyk sztuki. Uważany za jednego z największych innowatorów teatru XX wieku. Studiował reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie oraz w moskiewskim GITIS-ie. W 1959 roku objął kierownictwo artystyczne Teatru 13 Rzędów w Opolu, który później przeniósł do Wrocławia jako Teatr Laboratorium. To właśnie tam rozwinął swoją koncepcję „teatru ubogiego” – idei zakładającej maksymalne ograniczenie środków scenicznych na rzecz pogłębionej pracy aktora i intensywnego kontaktu z widzem. Jego najbardziej znane spektakle to m.in. Akropolis, Książę Niezłomny oraz Apocalypsis cum figuris. Od lat 70. Grotowski zrezygnował z tradycyjnej działalności teatralnej, koncentrując się na poszukiwaniach parateatralnych i antropologii teatru. W ostatnich latach życia pracował we Włoszech i USA, gdzie prowadził pracownię badawczą w ramach Instytutu Grotowskiego. W 1997 roku otrzymał tytuł profesora College de France w Paryżu. 11 października to dzień jego wspomnienia w kalendarzu UNESCO, które ogłosiło rok 2009 Rokiem Jerzego Grotowskiego, uznając jego wkład w światową kulturę.
Opis: Pomnik Jerzego Grotowskiego w Opolu, Rodak, 2008, Public domain
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP