KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Nicefor, biskup
Nikephoros I of Constantinople trample, miniature from Chludov Psalter, autor nieznany, poł. IX w., Public domain
Już w młodości Nicefor był świadkiem prześladowań za wierność czci obrazom i relikwiom: jego ojciec został pobity, więziony i zamęczony za obronę tych praktyk. Sam Nicefor przez pewien czas służył jako sekretarz cesarski, jednak zrezygnował z tej funkcji, gdyż jego obowiązki wiązały się z formułowaniem wyroków przeciwko obrońcom świętych obrazów. Poszukując życia w duchowej zgodzie z własnym sumieniem, wstąpił do klasztoru, gdzie napisał poemat broniący czci obrazów i relikwii, co pokazało, że jego duchowa misja polegała na jasnym i odważnym wyrażeniu wiary.
Po pewnym czasie został oddelegowany do opieki nad przytułkiem dla ubogich i wkrótce, 806 r., powołany na urząd patriarchy Konstantynopola. Jako hierarcha nie tylko dbał o życie duchowe Kościoła, lecz także zdecydowanie przeciwstawiał się ruchom heretyckim i ikonoklazmom, które wówczas dzieliły wspólnotę chrześcijańską. Wśród jego przeciwników byli nie tylko cesarze sprzeciwiający się czci obrazów, lecz także różne grupy teologiczne podważające jedność Kościoła. Nicefor pisał obszerne traktaty apologetyczne, gdzie wyjaśniał prawdziwą tradycję i objaśniał błędy przeciwników — w większości tych pism powstałych na wygnaniu zachowały się ich fragmenty do dziś.
Okres jego patriarchatu był nacechowany konfliktem z cesarzem Leonem V Armeńczykiem, który wznowił prześladowania ikonodulów. Patriarcha nie tylko odmawiał ustępstw, lecz nawet nawoływał wiernych do publicznych modlitw i postu, co doprowadziło do synodu, na którym Nicefor umocnił większość biskupów w oporze przeciwko dekretom cesarskim. W rezultacie został skazany na banicję, w czasie której próbowano zamachu na jego życie — cudownie ocalał.
Po zmianach politycznych Nicefor nie wrócił do Konstantynopola; po 14 latach wygnania zmarł 2 czerwca 829 r. Jego relikwie zostały uroczyście przeniesione do stolicy 13 marca 847 r., a ta data stała się dniem jego wspomnienia liturgicznego.
Wspomnienie dowolne –Święta Krystyna, męczennica
Święta Krystyna z Persji (znana także pod imionami Jazdin, Sira lub Sirin) pochodziła z Persji i żyła w czasach, gdy chrześcijaństwo było surowo prześladowane na terenach Imperium Sasanidów. Jej życie i śmierć stały się dla wiernych przykładem niezłomnej wiary i oddania Chrystusowi.
Krystyna żyła w VI wieku i została prawdopodobnie jedną z pierwszych ofiar krwawych prześladowań wyznawców Chrystusa, ogłoszonych przez pogańskiego władcę Chozroesa I. Dekret ten zapoczątkował falę brutalnych nagonek na chrześcijan w Persji, które dotknęły wiele osób wierzących. Jej wczesne pojawienie się pośród tych prześladowanych świadczyło o tym, że wyróżniała się pozycją lub odwagą w środowisku chrześcijańskim.
Najważniejszym zadaniem w życiu Krystyny była wierna obrona własnej wiary. Pomimo narastającej fali prześladowań i ogromnej presji ze strony władz, nie wyrzekła się swojej wiary w Chrystusa nawet w obliczu śmierci. Jej postawa ukazywała przekonanie, że prawdziwa lojalność wobec Boga przewyższa wszystkie ziemskie nakazy i przemoc. Jej przykład inspirował innych chrześcijan do trwania w wierze mimo zagrożeń.
Jej męczeńska śmierć nastąpiła 13 marca 559 roku, w czasie rozlewów krwi na chrześcijan, które nasiliły się w wyniku wspomnianego edyktu. Tradycja podaje, że Krystyna jako osoba wyróżniająca się spośród społeczności chrześcijańskiej została ujęta jako jedna z pierwszych i stracona, ponieważ nie zgodziła się wyrzec swojej wiary.
Kościoły chrześcijańskie wspominają świętą Krystynę 13 marca w ramach liturgii zarówno katolickiej, jak i prawosławnej. W ikonografii przedstawiana jest zwykle jako dostojna postać – w szacie matrony z palmą męczeńską w dłoni, co symbolizuje jej ofiarę i zwycięstwo wiary nad prześladowaniem.
Wspomnienie dowolne – Święta Patrycja z Nikomedii, męczennica
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
483– Feliks III został papieżem.
Pope Felix III, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Feliks III był jednym z najbardziej znaczących papieży końca V wieku, kiedy Kościół zmagał się z głębokimi konfliktami doktrynalnymi i politycznymi. Urodził się w rzymskiej rodzinie senatorskiej, co zapewniło mu staranne wykształcenie i wczesny kontakt ze sprawami Kościoła. Po śmierci swojej żony poświęcił się całkowicie życiu duchowemu, przyjmując święcenia i wchodząc w skład rzymskiego kleru.
W roku 483 został wybrany na papieża. Jego pontyfikat przypadł na okres ostrych sporów wokół monofizytyzmu, który prowadził do rozłamu między Rzymem a Konstantynopolem. Feliks zdecydowanie bronił nauczania Soboru Chalcedońskiego i sprzeciwiał się kompromisowym formułom teologicznym, które wprowadzano na Wschodzie. Wystąpił m.in. przeciwko tzw. Henotikonowi cesarza Zenona, co doprowadziło do jednego z najpoważniejszych rozłamów w starożytnym Kościele – schizmy akacjańskiej.
Feliks III wyróżniał się niezłomnością w obronie czystości wiary, a jego listy i decyzje ukazują papieża świadomego zarówno zagrożeń teologicznych, jak i politycznych. To właśnie za jego pontyfikatu stolica apostolska wyraźnie umocniła swoją samodzielność wobec ingerencji cesarskiej. Papież dbał również o duchową odnowę duchowieństwa rzymskiego oraz pomoc dla ubogich, szczególnie po dramatycznych najazdach i zniszczeniach, które dotykały Italię.
Feliks zmarł 1 marca 492 roku i został pochowany w Rzymie.
1825– PapieżLeon XIIwydał potępiającąwolnomularstwoencyklikęQuo graviora.
1931 – Otwarcie Instytutu im. Wiktora Emmanuela III w BorgonovoValtidone (Piacenza).
2013 – Argentyński kardynał Jorge Mario Bergoglio(1936-2025) został wybrany 266. papieżem i przyjął imię Franciszek.
Pastoral Visit of Pope Francis to Korea, Korea.net/ Korean Culture and Information Service, CC BY-SA 2.0
Urodził się 17 grudnia 1936 roku w Buenos Aires w Argentynie, w rodzinie włoskich emigrantów. Po okresie nauki i formacji we wspólnocie jezuitów wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, gdzie przygotowywał się do życia kapłańskiego.
Jego droga duchowa została utwierdzona 13 grudnia 1969 roku, kiedy przyjął święcenia kapłańskie i rozpoczął posługę duszpasterską. Przez kolejne dekady angażował się w różne zadania w Kościele – od pracy parafialnej po funkcje przełożonego zakonnej prowincji jezuitów w Argentynie.
Kolejny ważny etap nadszedł, gdy został powołany na biskupa pomocniczego archidiecezji Buenos Aires, a święcenia biskupie przyjął 27 czerwca 1992 roku. Jego zaangażowanie i charyzmat sprawiły, że zyskiwał rosnące uznanie zarówno w lokalnym Kościele, jak i poza nim.
W 2001 roku, dzięki decyzji papieża Jana Pawła II, Bergoglio wszedł do grona kardynałów Kościoła katolickiego – godność tę przyjął 21 lutego 2001 roku. To właśnie jako kardynał był jednym z najbardziej wpływowych przewodniczących episkopatu Argentyny.
Najważniejszą zmianą w jego życiu było wybór na papieża 13 marca 2013 roku, po rezygnacji papieża Benedykta XVI. Jako papież przyjął imię Franciszek i od początku pontyfikatu podkreślał rolę miłosierdzia, troski o ubogich, dialogu między kulturami oraz prostoty życia Kościoła. Zmarł w Rzymie 21 kwietnia 2025 i został pochowany w Bazylice Santa Maria Maggiore, miejscu przez niego szczególnie nawiedzanym.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1202 – Mieszko III Stary (1122/1125-1202) – książę wielkopolski.
Mieszko III Stary, Jan Matejko, około 1893 r., Public domain
Mieszko III Stary, syn Bolesława Krzywoustego, należał do najdłużej działających polityków swojej epoki. Urodzony ok. 1122–1125, od młodości odgrywał ważną rolę w rodzie Piastów. Jako książę Wielkopolski umacniał swoją dzielnicę gospodarczo i militarnie, dbając o rozwój ośrodków grodowych oraz stabilność systemu skarbowego. Uznawany był za władcę energicznego, choć jednocześnie bezkompromisowego, co nieraz prowadziło do konfliktów z innymi gałęziami dynastii. W 1173 roku Mieszko, jako jeden z najstarszych Piastów, przejął władzę zwierzchnią w Polsce po śmierci brata – Bolesława Kędzierzawego. Jego rządy jako księcia senioralnego miały przywrócić ład w kraju podzielonym testamentem Krzywoustego. W praktyce jednak Mieszko III musiał mierzyć się z rosnącym oporem możnych oraz rywalizacją książąt juniorów. Jego polityka fiskalna, nakierowana na wzmocnienie dworu, doprowadziła do buntu elit i utraty Krakowa już kilka lat po przejęciu tronu. Mimo wygnania Mieszko nie rezygnował z walki o władzę. W kolejnych latach kilkakrotnie odzyskiwał i tracił tron krakowski, starając się zachować zwierzchność nad rozdrobnioną Polską. Jego dążenie do odbudowy silnej władzy centralnej stało się jednym z najważniejszych elementów jego politycznej misji, choć ostatecznie nie udało mu się trwale zjednoczyć kraju. Ostatnie lata życia spędził w Wielkopolsce, koncentrując się na umocnieniu własnej dzielnicy i przekazaniu władzy potomstwu. Zmarł 13 marca 1202 roku, pozostawiając po sobie pamięć władcy ambitnego, zdolnego, lecz uwikłanego w wewnętrzne konflikty epoki rozbicia dzielnicowego. Historycy podkreślają, że mimo trudnego charakteru był jednym z tych Piastów, którzy nie przestawali marzyć o ponownym zjednoczeniu państwa.
1516–Władysław II Jagiellończyk (1456-1516) – polskikrólewicz,król CzechiWęgier.
Livro do Armeiro-Mor, Rei da Bohémia, João do Cró, 1509, Public domain
Władysław II Jagiellończyk, syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, wyrastał w atmosferze dworskiej polityki, w której krzyżowały się interesy wielu europejskich dynastii. Już jako młodzieniec stał się ważną figurą w planach dyplomatycznych rodu, a jego małżeństwa i sojusze służyły wzmacnianiu pozycji Jagiellonów na kontynencie.
W 1471 r. objął tron Czech, gdzie musiał zmierzyć się z napięciami religijnymi i rywalizacją magnacką. Jego rządy, choć pełne kompromisów, przyniosły stabilizację kraju i stopniowe umacnianie monarszej władzy. W 1490 r. został także królem Węgier, co połączyło oba państwa pod jednym berłem. Władysław zasłynął łagodnym usposobieniem i skłonnością do konsensusu, co otworzyło drogę do pokojowych rozwiązań, ale jednocześnie osłabiło finanse i siłę obronną monarchii. Mimo trudności próbował reformować administrację i utrzymać równowagę między wpływowymi rodami. Jego największym osiągnięciem było zachowanie unii czesko-węgierskiej oraz zapewnienie ciągłości dynastii poprzez narodziny następcy, Ludwika Jagiellończyka. Zmarł w 1516 r., pozostawiając monarchię wymagającą wzmocnienia, ale jednocześnie zakorzenioną w europejskiej polityce dzięki długotrwałym, pokojowym rządom.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1997 – Ks. Stanisław Antoniewicz FDP
Ks. Stanisław Antoniewicz urodził się 7 listopada 1911 r. w miejscowości Dusina koło Gostynia Starego jako pierworodne dziecko Tomasza i Agnieszki, którzy poza nim mieli jeszcze czterech synów i córkę. Ochrzczony został w kościele pw. św. Marcina w Gostyniu Starym pięć dni po swoich narodzinach. Szkołę powszechną rozpoczął w kwietniu 1918 r., w czasie, kiedy trwała jeszcze pierwsza wojna światowa. Nie dziwi więc, że – jak sam pisał w swoim życiorysie w 1934 r. – szkołę na miejscu, w Dusinie, zaczynał w języku niemieckim i uczył się w tym języku przez kilka miesięcy.
Już będąc w szkole powszechnej, Stanisław marzył o kapłaństwie. Na pytanie nauczyciela skierowane do chłopców, kim chcieliby zostać w życiu, on publicznie odpowiedział, że księdzem. Dlatego potem koledzy nazywali go po prostu „Ksiądz”. Nie wstydził się tego tytułu. Ale warunki w domu nie pozwalały mu podążać za marzeniem. Ojciec chorował, nie czuł się dobrze, więc Stanisław jako najstarszy syn musiał solidnie pracować, żeby pomagać rodzinie. W 1929 r. przyjął sakrament bierzmowania. W latach 1932-1934 uczęszczał do wieczorowego gimnazjum, gdyż nie chciał poprzestać na wykształceniu podstawowym.
W 1934 r., po rodzinnej naradzie, zapadła decyzja, że Stanisław może iść się uczyć na księdza. Złożył więc podanie do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli. Świadectwo moralności wystawione przez księdza proboszcza było nienaganne, tym bardziej że zainteresowany był zaangażowany w życie parafii oraz pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej.
Do niższego seminarium duchownego został przyjęty bez żadnych trudności. Była tylko jedna niedogodność – on miał 25 lat, a jego koledzy klasowi 15, 16 lat. W 1937 r. przyjęto go do nowicjatu i otrzymał habit zakonny. Nauka tam wydłużyła mu się do dwóch lat, ponieważ właśnie w tym czasie wielu kleryków, w tym również kandydaci na księży z nowicjatu, na polecenie opata Emanuele’a Caronti, wizytatora apostolskiego Zgromadzenia, wyjechało do Włoch.
Pierwszą profesję zakonną złożył 10 grudnia 1939 r. w Villa Moffa di Bra. Studia filozoficzne i teologiczne odbył we Włoszech, które wraz z trzyletnim tyrocynium przypadły na lata 1939-1947. W tym czasie kilkakrotnie chorował. Święcenia kapłańskie otrzymał 29 czerwca 1947 r. Na swym prymicyjnym obrazku umieścił słowa ks. Orione: „Módlcie się, żebym żył miłością Jezusa Chrystusa i ją szerzył w duszach z miłości do Matki Boskiej i Papieża”.
Ks. Antoniewicz pracował we Włoszech od 1947 do 1963 r.
Następnie wyjechał do Australii, żeby razem z ks. Włodzimierzem Michalskim działać wśród tamtejszej Polonii. Zamieszkał w domu Zgromadzenia Braci Szkół Chrześcijańskich (FSC) w Penrith jako kapelan kolegium dla około 700 uczniów. Posługiwał także dusz-pastersko Polakom, korzystając z miejscowych katolickich świątyń w Kingswood, Mount Druitt, Rooty Hill i Riverstone.
W Australii ks. Stanisław pracował w latach 1963-1996, a więc 33 lata. W tym czasie był kilka razy w ojczyźnie, zawsze przyjmowany z honorami i miłością. W latach osiemdziesiątych zapraszał do siebie do pomocy lub w formie zastępstwa kogoś z prowincji.
Ze względu na wiek i pogarszający się stan zdrowia w 1996 r.
ks. Antoniewicz opuścił Australię. Chciał umrzeć w Polsce, a nie na obcej ziemi. Zamieszkał w naszym domu w Zduńskiej Woli, będąc dla kleryków i wychowawców seminaryjnych przykładem pięknie spędzonego życia dla Boga. Wśród swoich znowu poczuł się dobrze.
Był pełen optymizmu. Mimo przeżytych ponad 80 lat, potrafił przez ten rok zarazić alumnów i innych mieszkańców domu misyjnego kapłańskim duchem. Umarł 13 marca 1997 r., mając za sobą 85 lat życia, 57 lat profesji zakonnej i 49 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobowcu zakonnym na cmentarzu miejskim w Zduńskiej Woli.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Stanisław Antoniewicz, który wraz z ks. Włodzimierzem Michalskim przebywali w Australii, tak pisał do prowincjała ks. Stefana Batorego w 1971 r.: „W liście do mnie była wzmianka o możliwości odwiedzin Australii na przyszły rok. Decyzja nie do nas należy. Źle nie byłoby, aby przełożeni Australię zobaczyli. Jednak o dłuższym pobycie nie ma mowy, bo my nie u siebie mieszkamy, ale u innych.
Można by coś wynająć na ten czas. (…) Jednym słowem, czy warto wydać najmniej 1000 dolarów na odwiedziny? Ze względów tury-stycznych Australia podobno bardzo pociągająca. My jej nie znamy, bo jest naprawdę rozległa. My nie mamy czasu na dłuższe wyjazdy.
Nasz wiek również mało do przygód się nadaje. W rezultacie, co do podróży, trzeba wszystko dobrze przemyśleć i zdecydować. Czy warto kupić tak drogi bilet, aby tylko dwóch dziadków zobaczyć?”.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1941 – Józef Chmielewski (1906-1941) – polski duchowny katolicki.
Józef Chmielewski należał do pokolenia młodych duchownych, których kapłańskie powołanie zostało brutalnie przerwane przez II wojnę światową. Urodził się w 1906 r. i już we wczesnej młodości odkrył w sobie pragnienie służby Kościołowi. Po ukończeniu nauki wstąpił do seminarium duchownego, gdzie dał się poznać jako człowiek pracowity, sumienny i głęboko oddany życiu modlitwy. Po święceniach kapłańskich posługiwał w parafiach, łącząc obowiązki duszpasterskie z troską o najuboższych i wychowanie religijne młodzieży.
Po wybuchu wojny pozostał przy swojej wspólnocie, świadomy niebezpieczeństw związanych z działalnością Kościoła pod okupacją. Władze niemieckie szybko zaczęły represjonować duchowieństwo, a Chmielewski – ceniony przez parafian za wierność i odwagę – znalazł się wśród aresztowanych. Deportowano go do obozu koncentracyjnego, gdzie przetrwał w skrajnych warunkach, wspierając współwięźniów duchowo i moralnie. Od 30 czerwca 1940 był osadzony w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen. Ciężko pobity i maltretowany, w grudniu 1940 został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Dachau. W tym ostatnim zmarł 13 marca 1941.
1941 – Aleksander Kupczyński (1873-1941) – polski duchowny katolicki, działacz narodowy i społeczny.
Aleksander Kupczyński, autor nieznany, około 1918 r., Public domain
1941 – Franciszek Mucha (1886-1941) – polski major piechoty.
1942 – Jan Berek (1900-1942) – polski działacz społeczny na Śląsku Cieszyńskim.
Jan Berek urodził się 25 grudnia 1900 roku w Cisownicy jako syn Jana i Anny z Puczków. Już w młodym wieku musiał zmierzyć się z trudami życia – w wieku 14 lat podjął pracę w hucie w Trzyńcu. Pomimo wczesnych obowiązków zawodowych aktywnie angażował się w działalność społeczną, w latach 1918–1939 współpracując z Robotniczym Stowarzyszeniem Kulturalno-Oświatowym „Siła”. Po podziale Śląska Cieszyńskiego utracił pracę w hucie, lecz nie zaprzestał działalności społecznej. W Cisownicy założył lokalne koło „Siły”, które stało się impulsem do powstania orkiestry dętej, chóru, zespołu teatralnego oraz sekcji sportowej. Od 1923 roku prowadził w rodzinnej wsi Gminną Gospodę, przekształcając ją w centrum życia kulturalnego. Berek aktywnie wspierał też edukację – przyczynił się do budowy szkoły, której otwarcie nastąpiło w 1939 roku. Po wkroczeniu Niemców został pozbawiony domu i gospody. Aresztowany 12 kwietnia 1940 roku, trafił najpierw do obozu Dachau, a później do Sachsenhausen, gdzie 13 marca 1942 roku poniósł śmierć.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP