KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Marceli I, papież i męczennik
Pope Marcellus I, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Marceli I, papież i męczennik (zm. 16 stycznia 309), był synem Benedykta. Jego pontyfikat trwał bardzo krótko — od maja (lub czerwca) 308 roku do 16 stycznia 309 roku. Chociaż rządy papieskie były przerywane prześladowaniami, Marceli objął urząd w momencie względnej przerwy, co pozwoliło mu podjąć ważną misję: odbudowę i reorganizację Kościoła rzymskiego po okresie wielkiego chaosu.
Jako archiprezbiter miał już znaczną pozycję, a po śmierci papieża Marcelina — gdy przez około trzy i pół roku nie był wybierany nowy biskup Rzymu — jego rola stała się kluczowa. Marceli uporządkował strukturę Kościoła: podzielił go na 25 tytułów (tituli), nadając każdemu prezbitera odpowiedzialnego za katechumenów, chrzty, pokutę i pochówki zmarłych. Dzięki temu przywrócił porządek administracyjny po niemal anarchii czasu prześladowań.
Jednak misja Marcelego nie była łatwa — przeszedł przez konflikt w Kościele: dotyczył on „lapsi”, czyli tych chrześcijan, którzy w czasie prześladowań wyrzekli się wiary, a potem chcieli powrócić. Marceli wymagał od nich pokuty — ustawiał warunki publicznej pokuty, co wzburzyło część wspólnoty. W rezultacie wielu odmówiło uznania jego władzy, co doprowadziło do napięć i zamieszek. Cesarz Maksencjusz oskarżył go o wywoływanie niepokojów — Marceli został pobity, wygnany i zmuszony do pracy jako pasterz bydła. W cierpieniach zakończył życie w nędzy, daleko od godności, jaką piastował.
Jego misją życiową było zatem nie tylko przywrócenie spójności organizacyjnej Kościoła, ale przede wszystkim troska o duchowy porządek: Marceli dążył do tego, by Kościół pozostał wierny zasadzie nawrócenia i pokuty, nie zaś był miejscem pochopnego przebaczenia bez odpowiedzialności. W jego wizji chrześcijaństwo to wspólnota, która żąda odwrócenia się od grzechu i aktywnego naprawienia zła, a nie jedynie formalnego powrotu.
Tradycja czci Marcelego jako patrona Raciborza oraz stajennych i masztalerzy. Według legendy, w dniu jego wspomnienia — 16 stycznia — Tatarzy mieli odwrócić oblężenie Raciborza na widok jego objawienia się na obłokach. W ikonografii święty Marceli często przedstawiany jest w stroju papieskim, z atrybutami: dyscypliną, końmi przy żłobie i osłem.
Wspomnienie dowolne – Święci Berard i Towarzysze, pierwsi męczennicy franciszkańscy
Męczennicy marokańscy, Francisco Henriques, 1508, Public domain
W 1219 roku św. Franciszek z Asyżu wysłał sześciu braci na misję do Afryki Północnej, by głosili Ewangelię muzułmanom. W tej grupie byli czterej kapłani — Berard z Carbio, Witalis, Piotr i Otto — oraz dwaj bracia zakonni — Akursjusz i Adjut.
W trakcie podróży Witalis zachorował i pozostał w Hiszpanii, a pozostali bracia dotarli do Sewilli, gdzie usiłowali głosić kazania w meczecie. Zostali jednak aresztowani i doprowadzeni do emira, którego starali się nawrócić, ale bez skutku. Następnie przeprowadzono ich do Maroka, gdzie pomimo że tylko Berard znał arabski, odważnie głosili w Marrakeszu przed sułtanem.
Sułtan, zirytowany ich gorliwością, nakazał im opuszczenie kraju. Kiedy odmówili, zostali uwięzieni i torturowani, ale nie wyrzekli się wiary. 16 stycznia 1220 roku sułtan własnoręcznie ich ściął. To właśnie oni są uznawani za pierwszych męczenników zakonu franciszkańskiego.
Ich misją życiową było głoszenie Ewangelii wśród muzułmanów — świadectwo wiary i odwaga w obliczu niebezpieczeństwa miały pokazać, że zakon franciszkański nie ogranicza się do Europy, ale dąży do ewangelizacji całego świata.
Po śmierci ich ciała przewieziono do Koimbry w Portugalii, do Kościoła Świętego Krzyża. Ich męczeństwo wywarło ogromny wpływ na młodego kapłana, który później wstąpił do franciszkanów – był to św. Antoni z Padwy. W 1481 roku papież Sykstus IV kanonizował ich wspólnie.
Wspomnienie dowolne – Święta Joanna z Balneo, dziewica
Wspomnienie dowolne – Święty Honorat, biskup
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1921 – Przejęcie przez eremitów oriońskich parafii św. Alberta w Butrio.
1938 – Inauguracja nowego Instytutu św. Filipa Neriego w Rzymie.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1996 – Ks. Marian Kucha FDP
Ks. Marian Kucha urodził się 25 sierpnia 1935 r. we wsi Husów koło Łańcuta. Był synem Szymona i Wiktorii, bardzo pobożnych i uczciwych ludzi, i ostatnim z trojga ich dzieci. Został ochrzczony 8 września tego samego roku w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła w Husowie. Sakrament bierzmowania przyjął 15 maja 1947 r. Szkołę podstawową ukończył w rodzinnej miejscowości w 1951 r. z wynikiem bardzo dobrym. Do kościoła parafialnego miał blisko. Chodził do niego z wielką ochotą.
W roku 1951/1952 Marian uczęszczał do szkoły ogólnokształcącej w Łańcucie. Potem zgłosił się do Zgromadzenia Księży Orionistów. Do nowicjatu w Izbicy Kujawskiej wstąpił w sierpniu 1952 r. jako 17-letni młodzieniec. Był w pełni świadomy swojej decyzji.
Nowicjat uwieńczył złożeniem 8 września 1953 r. pierwszej profesji zakonnej. Miał słaby wzrok. Z tego powodu zastanawiano się, czy ma kontynuować studia. Przełożeni omówili tę kwestię z dr Marią Noyszewską, która była znaną okulistką i uczęszczała do naszej kaplicy św. Antoniego w Warszawie przy ul. Barskiej. Pani doktor przeprowadziła badania, konsultacje ze specjalistami i przekazała na piśmie opinię, iż choroba nie będzie postępować, chory ma tylko oszczędzać swój wzrok przez ograniczenie czytania. Ks. Kucha trzymał się tych zaleceń. W seminarium nie pisał sprawdzianów, lecz odpowiadał ustnie; nie robił notatek z wykładów, ale informacje bardzo dokładnie i ze zrozumieniem zapamiętywał. Dzięki temu w 1957 r. złożył śluby wieczyste, zaś 29 czerwca 1961 r. przyjął święcenia kapłańskie.
W roku 1962/1963 ks. Marian był kapelanem sióstr orionistek w Zalesiu Górnym, a w roku 1963/1964 wikariuszem parafii św. Jakuba Apostoła w Warszawie. Mieszkał wówczas w domu zakonnym przy ul. Barskiej. W tym czasie odbył dwuletnie studia w Prymasowskim Studium Życia Wewnętrznego.
W latach 1967-1979 oraz 1988-1996, czyli przez 20 lat, ks. Kucha pełnił posługę mistrza nowicjatu. Z wielkim oddaniem głosił rekolekcje i misje parafialne, rekolekcje dla sióstr, konferencje dla wielu żeńskich wspólnot zakonnych i chorych podczas wczasorekolekcji w Łaźniewie. Był także spowiednikiem sióstr. Do niego z reguły należało również przygotowywanie kleryków do święceń. Miał dar przekazywania myśli, które sam pogłębiał na osobistej modlitwie, fachowej lekturze i dokumentach Magisterium Kościoła.
W latach 1979-1985 ks. Marian piastował urząd przełożonego prowincjalnego. Był to czas budowy kościołów w Wołominie, Zduńskiej Woli i we Włocławku, domu katechetycznego w Malborku na Piaskach, dalszej przebudowy zakładu wychowawczego w Kaliszu oraz rozbudowy ośrodka w Międzybrodziu Bialskim, w Łaźniewie i domu zakonnego przy ul. Lindleya w Warszawie.
Z okazji beatyfikacji naszego Założyciela ks. Alojzego Orione przewodniczył wielkiej pielgrzymce naszych placówek do Rzymu. Brał udział w kapitułach oraz zjazdach prowincjalnych i generalnych.
Dał się tam poznać jako świetny znawca najnowszych dokumentów Kościoła, nieraz proponujący trafne rozwiązania, co zresztą dobitnie podkreślił po Mszy św. żałobnej w kościele pw. Dzieciątka Jezus wikariusz generalny ks. Vincenzo Alesiani.
Ks. Marian Kucha zmarł wieczorem 16 stycznia 1996 r. w domu nowicjatu w Aninie, mając za sobą 61 lat życia, 43 lata profesji zakonnej i 35 lat kapłaństwa. Przyczyną gwałtownego zgonu był zawał serca. Ostatnie słowa, jakie wypowiedział, brzmiały: „Boże, mój Boże!”. Jego pogrzeb odbył się 22 stycznia 1996 r. Spoczął w grobowcu zakonnym na cmentarzu w Zduńskiej Woli.
C i e k a w o s t k i
◆ Krążyło powiedzenie, że naszą prowincją rządzi PKS, tzn. Pawlina–Kucha–Szurek: ks. Kucha – dyrektor prowincjalny; ks. Pawlina – ekonom prowincjalny; ks. Szurek – sekretarz prowincjalny.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1947 – Hieronim Piotrowski, ps. „Jur”, „Mohort”, „Andrzej” (1910–1947) – oficer Wojska Polskiego i działacz podziemia niepodległościowego.
Hieronim Piotrowski, autor nieznany, 1939, Public domain
Ukończył gimnazjum w Zamościu, a potem studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1934). Po odbyciu służby wojskowej w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii i służbie w 3. Pułku Artylerii Ciężkiej w Wilnie, awansował w 1936 roku na oficera. W kampanii wrześniowej 1939 walczył w ramach Armii „Prusy”, ale uniknął niewoli. Po powrocie do Wilna włączył się w działalność konspiracyjną: od 1944 służył w 3. Brygadzie Wileńskiej AK, a następnie dowodził 1. plutonem kawalerii w Oddziale Rozpoznawczym Komendy Okręgu AK. Brał udział w operacji „Ostra Brama”, zabezpieczając punkt dowodzenia ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”. Po rozbrojeniu oddziałów AK przez sowietów, przeniósł działalność partyzancką do Puszczy Nalibockiej, gdzie walczył m.in. z NKWD. W styczniu 1945 przedarł się przez tzw. „jałtańską granicę” i zgłosił się w Komendzie Okręgu Białystok AK-AKO. Po powstaniu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (WiN), objął jesienią 1945 komendę Obwodu Sokółka–Białystok, a później, po przeniesieniu, dowodził obwodem Ostrów Mazowiecka. Zginął 16 stycznia 1947, gdy został zaskoczony na swojej przez grupą operacyjną KBW i UB kwaterze w Brzuzy, gdzie dochodził do siebie po chorobie. Ciało zabrano do PUBP w Węgrowie, a miejsce jego pochówku pozostaje nieznane. Był odznaczony Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP