KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święci Aniołowie Stróżowie
Kościół katolicki naukę o aniołach opiera na Biblii, która wspomina o nich w wielu miejscach jako o duchowych istotach stworzonych przez Boga. Są to istoty duchowe, powołane do istnienia przez Boga i oddające mu chwałę wraz ze wszystkimi stworzeniami: „Chwalcie Go, wszyscy Jego aniołowie, chwalcie Go, wszystkie Jego zastępy!”. (Ps 148,2) Biblia rozróżnia kilka grup aniołów różniących się hierarchią i zleconymi zadaniami. Archaniołowie Michał, Rafał i Gabriel otrzymali najważniejsze zadania w dziejach: Michał – pokonał zbuntowanych aniołów, Rafał objawił moc uwalniania ludzi z mocy demona i Gabriel zaniósł najważniejsze posłanie do Maryi i Józefa a także dla Zachariasza i Elżbiety. Cherubini i Serafini to aniołowi podtrzymujący rydwan Jahwe i napełniający uwielbieniami niebo najwyższe. Największą grupę aniołów stanowią Aniołowie Stróżowie. Dowiadujemy się już o nich w Starym Testamencie. To oni ratują Lota aby nie zginął przy zagładzie Sodomy i Gomory (Rdz 19), powstrzymują Abrahama gdy ten chciał złożyć w ofierze syna Izaaka (Rdz 22), ocalili Daniela w jaskini lwów (Dn 6). Ich istnienie potwierdza Jezus Chrystus pokazując ich jako obrońców maluczkich: „Strzeżcie się, żebyście nie gardzili żadnym z tych małych; albowiem powiadam wam: Aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w oblicze Ojca mojego, który jest w niebie.” (Mt 18,10) Mogli się o tym przekonać apostołowie gdy anioła stanął w ich obronie w czasie prześladowania i wyprowadził ich z więzienia (Dz 5,19-20) a Piotra wybawił z rąk Heroda (Dz 12,7-23). Liczne wzmianki o aniołach stróżach spotykamy u Ojców Kościoła: Św. Cyprian nazywał ich „przyjaciółmi” człowieka; Św. Bazyli uważał ich za „pedagogów i opiekunów”; Św. Ambroży pisał o nich jako o pomocnikach na drodze wiary; Św. Hieronim podkreślał godność człowieka, skoro każda dusza ma swego anioła a Św. Augustyn dodawał: „Wielką miłość okazał nam Bóg przez to, że ustanowił aniołów, aby nas strzegli.” Spośród świętych szczególne nabożeństwo do aniołów stróżów mieli: św. Franciszka Rzymianka, św. Stanisław Kostka, św. Franciszek Salezy a także św. Jan Bosko, który doświadczał ich cudownej opieki. Święto Aniołów Stróżów zostało wprowadzone do kalendarza liturgicznego przez papieża Klemensa X w 1670 roku. Katechizm Kościoła Katolickiego określa misję specjalną aniołów stróżów: „Każdy wierny ma u swego boku anioła jako opiekuna i pasterza prowadzącego go do życia.” (KKK 336).
Icon of Guardian Angel, V. Meshkov, 1904, Public Domain
Wspomnienie dowolne – Święci męczennicy: św. Eleuteriusz, żołnierz (zm. ok. 680), św. Geryn (zm. ok. 678), św. Leodegar, biskup (zm. 675) oraz św. Teofil, mnich (zm. VIII w.)
Wspomnienie dowolne – Święty Eleuteriusz (papież)
Pochodził z Nikopolis w Epirze (dzisiejsza Grecja), został XIII papieżem w latach ok. 174–189 r. Jako następca Sotera musiał się zmierzyć z rozwijającą herezją montanizmu. Tradycja przypisuje mu decyzję łagodzącą w sprawie jedzenia pokarmów (chodzi o regulacje dotyczące możliwości spożywania mięsa ofiarowanego bożkom). Zmarł w Rzymie i został pochowany w bazylice św. Kaliksta. W średniowiecznych spisach figuruje jako męczennik, ale współczesne badania podchodzą do tego ostrożnie — nie ma jednoznacznych świadectw, że poniósł śmierć męczeńską, choć kult papieży z pierwszych wieków zwykle zyskiwał taki tytuł. W liturgii rzymskiej wspomnienie św. Eleuteriusza, papieża, obchodzono dawniej 26 maja.
Źródło: Artaud de Montor (1772–1849), Public Domain
Wspomnienie dowolne – Święty Eleuteriusz, Święty Geryn, Święty Leodegar i Św. Teofil
Wspominani w dniu dzisiejszym to męczennicy VII i VIII wieku.
Święty Eleuteriusz to żołnierz († ok. 680) – wspominany w w polskich kalendarzch liturgicznych i lokalnych martyrologiach. Nie zachowały się jego rozbudowany żywot ani szczegółowe źródła historyczne poza krótkimi notami liturgicznymi.
Św. Geryn († ok. 678) – podobnie jak Eleuteriusz, jego kult jest odnotowany głównie w lokalnych kalendarzach mszalnych. Brak szerzej znanych hagiografii w źródłach międzynarodowych.
Św. Leodegar (Leodegarius, biskup, † 678/679) – dobrze udokumentowany biskup Autun w królestwie Franków. Był ofiarą politycznych sporów z Ebroinem, co doprowadziło do jego okrutnej śmierci (okaleczenie i stracenie). W tradycji chrześcijańskiej uznany za męczennika; jego relikwie i kult wpłynęły na rozwój miejscowych sanktuariów.
Źródło: Autor nieznany, Donauschule, 1515, Public Domain
Św. Teofil, mnich († VIII w.) – mnich z Konstantynopola, cierpiał w czasie sporów ikonoklastycznych w Bizancjum (VIII–IX w.). Jego życie i męczeństwo odnotowano głównie w lokalnych kalendarzach liturgicznych.
Źródło: Легенда о монахе Феофиле (Legend of the monk Theophilus), Autor nieznany, przed 1528, Public Domain
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
W dniu 2 października Gwinea, oficjalnie Republika Gwinei obchodzi Święto Niepodległości, upamiętniające uzyskanie niepodległości od Francji w 1958 roku. Kraj ten leży w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Sierra Leone, Liberią, Wybrzeżem Kości Słoniowej, Mali i Senegalem. Stolicą kraju jest Konakry, największe miasto i ważny ośrodek gospodarczy. Kraj charakteryzuje się różnorodnymi krajobrazami – od wybrzeża i nizin nadmorskich po wyżyny i góry Fouta Djallon, będące źródłem wielu rzek. Klimat jest tropikalny, z wyraźnym podziałem na porę deszczową i suchą.
Gwinea posiada bogate zasoby naturalne, w tym boksyt, rudy żelaza, złoto i diamenty, które mają istotne znaczenie dla gospodarki. Mieszkańcy należą do różnych grup etnicznych, w tym Fulani, Malinke i Susu, a językiem urzędowym jest francuski.
Kościół katolicki w Gwinei
Katolicyzm jest religią mniejszościową w Gwinei, wyznaje go około 3–5% ludności, głównie mieszkańców miast. Pomimo niewielkiej liczby wiernych, Kościół katolicki odgrywa ważną rolę w edukacji, służbie zdrowia i działalności charytatywnej.
Pierwsi katoliccy misjonarze przybyli do Gwinei w XIX wieku, głównie z Francji. Działali przede wszystkim w rejonach przybrzeżnych, zakładając szkoły, szpitale i wspólnoty parafialne, łącząc działalność ewangelizacyjną z poprawą warunków życia lokalnej ludności.
Obecnie Kościół katolicki w Gwinei dzieli się na cztery diecezje: Konakry, Kankan, N’Zérékoré i Guéckédou. Każda posiada katedrę, parafie i ośrodki misyjne. Najważniejszym katolickim sanktuarium jest Sanktuarium Matki Bożej w Conakry, do którego przybywają pielgrzymi z całego kraju. Kult Maryi cieszy się szczególnym szacunkiem, a dni poświęcone Matce Bożej obchodzone są uroczystymi procesjami i modlitwami, często łącząc tradycję katolicką z lokalną kulturą.
Opis: Kościół katedralny w Konakry, Ourysow92, 2019, CC BY-SA 4.0
1869 Urodziny Mahatmy Gandhiego
Mahatma Gandhi, właściwie Mohandas Karamchand Gandhi, urodził się 2 października 1869 roku w Porbandarze w Indiach. Pochodził z rodziny o tradycjach religijnych i od młodości kierował się zasadami prawdy oraz uczciwości. W wieku 19 lat wyjechał do Londynu, gdzie studiował prawo. Po ukończeniu nauki rozpoczął praktykę prawniczą, a wkrótce potem podjął pracę w Republice Południowej Afryki. Tam zetknął się z dyskryminacją rasową wobec ludności indyjskiej, co w dużej mierze ukształtowało jego poglądy na temat równości i sprawiedliwości.
Właśnie w Afryce Południowej Gandhi rozwinął swoją filozofię satyagrahy, czyli biernego oporu opartego na prawdzie i całkowitym odrzuceniu przemocy. Organizował pokojowe protesty, kampanie obywatelskiego nieposłuszeństwa oraz bojkoty, które skutecznie zwracały uwagę na niesprawiedliwość systemu kolonialnego. Po powrocie do Indii w 1915 roku stał się przywódcą ruchu narodowowyzwoleńczego, a jego działania – takie jak słynny Marsz Solny w 1930 roku – poruszyły cały świat.
Gandhi wierzył, że prawdziwa siła tkwi nie w przemocy, lecz w wytrwałości, moralności i solidarności społecznej. Jego życie było przykładem prostoty i poświęcenia – nosił tradycyjne indyjskie ubranie, żył skromnie i zawsze starał się służyć innym. Zginął tragicznie 30 stycznia 1948 roku w Nowym Delhi, zastrzelony przez hinduskiego nacjonalistę.
Opis: Mahatma Gandhi, 1930, Public domain; Mahatma Gandhi, 1931, Public domain.
1881– Założenie Zakonu Rycerzy Kolumba
Opis: „Knights of Columbus”, William Balfour Ker, 1917, Public domain.
Zakon Rycerzy Kolumba to jedna z największych katolickich organizacji świeckich o charakterze charytatywnym na świecie. Powstał w 1882 roku w New Haven w stanie Connecticut (USA), z inicjatywy młodego kapłana Michaela J. McGivneya. Jego celem było zapewnienie wsparcia rodzinom katolickich imigrantów, którzy często pozostawali bez środków do życia po śmierci ojca czy męża. Idea łączenia wiary z pomocą praktyczną szybko zyskała popularność.
Nazwa zakonu nawiązuje do Krzysztofa Kolumba – symbolu odwagi i wiary, a zarazem postaci ważnej dla amerykańskiej tożsamości. Już od początku działalność Rycerzy Kolumba łączyła w sobie troskę o rodziny, działalność charytatywną, wspieranie Kościoła oraz patriotyzm. Wprowadzono także system ubezpieczeń wzajemnych, który stał się jednym z filarów rozwoju organizacji.
Na przestrzeni lat Zakon rozprzestrzenił się poza granice Stanów Zjednoczonych – najpierw w Kanadzie, a później w wielu innych krajach, również w Polsce. Obecnie zrzesza kilka milionów członków na całym świecie i aktywnie działa w parafiach oraz lokalnych wspólnotach.
Rycerze Kolumba angażują się w liczne akcje dobroczynne, wspierają edukację, bronią wartości chrześcijańskich i prowadzą pomoc humanitarną. Ich motto – Jedność, Braterstwo, Miłosierdzie i Patriotyzm – odzwierciedla ducha wspólnoty i służby bliźnim, który niezmiennie towarzyszy zakonowi od ponad 140 lat.
1928 -Josemaría Escrivá de Balaguer założył w Madrycie organizację Opus Dei.
Opis: San Josemaría Escrivá, Założyciel Opus Dei, Oficina de Información de la Prelatura del Opus Dei en España, 1966, CC BY-SA 2.0
Opus Dei (łac. „Dzieło Boże”) to prałatura personalna Kościoła katolickiego, założona 2 października 1928 roku przez św. Josemaríę Escrivá de Balaguer w Madrycie. Jej celem jest szerzenie świadomości powszechnego powołania do świętości i apostolstwa poprzez uświęcanie codziennej pracy i życia zawodowego. Opus Dei podkreśla, że świętość jest dostępna dla wszystkich, niezależnie od stanu życia czy wykonywanego zawodu. Prałatura personalna jest formą organizacyjną przewidzianą przez Sobór Watykański II i Kodeks Prawa Kanonicznego, mającą na celu prowadzenie szczególnych dzieł apostolskich. Opus Dei nie jest diecezją ani zakonem, lecz strukturą, która współpracuje z lokalnymi Kościołami, pozostając w pełnej komunii z papieżem i biskupami diecezjalnymi. Prałatura jest kierowana przez prałata, obecnie ks. Fernando Ocáriza, który pełni funkcję ordynariusza Opus Dei. Członkowie Opus Dei, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, angażują się w życie duchowe poprzez modlitwę, sakramenty i formację, starając się żyć zgodnie z nauką Kościoła w codziennym życiu zawodowym i osobistym. Organizacja kładzie duży nacisk na wartość pracy jako drogi do uświęcenia. W Polsce Opus Dei rozpoczęło swoją działalność w 1989 roku. Obecnie kraj ten wchodzi w skład nowo utworzonego okręgu „Europa Środkowo-Północna”, obejmującego także Słowację, Czechy, Litwę, Łotwę, Estonię i Finlandię. W 2022 roku w Polsce należało do Opus Dei około 700 osób. Opus Dei jest obecne w 68 krajach, a jego członkowie angażują się w różnorodne dziedziny życia społecznego, edukacyjnego i zawodowego, starając się świadczyć o swojej wierze poprzez codzienne działania.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – W rocznicę utworzenia Getta Warszawskiego wspominamy wszystkich zamordowanych w nim Żydów.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP