KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Torlak Thorhallsson, biskup
Þorlákur Þórhallsson, Orf3us, 2012, Public domain
Święty Torlak Thorhallsson (isl. Þorlákur Þórhallsson) urodził się w 1133 roku w Hlíðarendi w południowej Islandii. Pochodził z rodziny rolniczej i od najmłodszych lat wyróżniał się pobożnością oraz zdolnościami intelektualnymi. W wieku 15 lat został diakonem, a w 18 roku życia – kapłanem. Studiował w Paryżu i Anglii, gdzie przyjął regułę kanoników regularnych św. Augustyna. Po powrocie do Islandii w 1161 roku, założył pierwszy klasztor augustianów w Þykkvabær. W 1178 roku został wybrany biskupem Skálholtu, jednej z dwóch głównych diecezji Islandii.
Jako biskup, Torlak dążył do reformy duchowieństwa i wzmocnienia autorytetu Kościoła w Islandii. Sprzeciwiał się ingerencji świeckich w sprawy kościelne, domagając się, by kościelne dobra i władza były w rękach duchowieństwa. Zainicjował budowę klasztoru w Kirkjubær i pracował nad poprawą moralności zarówno duchowieństwa, jak i świeckich.
Zmarł 23 grudnia 1193 roku w Skálholcie. Już za życia uważany był za świętego. Po jego śmierci, w 1198 roku, islandzki parlament Alþingi oficjalnie ogłosił go świętym. W 1984 roku papież Jan Paweł II kanonizował go i ogłosił patronem Islandii.
Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 23 grudnia, a dzień ten, znany jako Þorláksmessa, jest świętem narodowym Islandii. Wspomnienie to przypomina o jego oddaniu dla Kościoła, dążeniu do reform i trosce o duchowy rozwój Islandii.
Wspomnienie dowolne – Święty Serwulus
St. Servulus of Rome, Jacques Callot, przed 1635 r., Public domain
Święty Serwulus, znany również jako Serwulo (łac. Servulus – „mały sługa”), żył w VI wieku w Rzymie i zmarł około 590 roku. Nie pozostawił po sobie licznych pism, jednak jego życie opisał papież Grzegorz Wielki w Dialogach, ukazując go jako człowieka, który w swojej słabości odnalazł moc Bożej łaski.
Od dzieciństwa sparaliżowany, Serwulus nie mógł sam się poruszać ani wykonywać prostych czynności. Mieszkał przy portyku kościoła św. Klemensa w Rzymie, gdzie opiekowali się nim matka i brat. Choć sam potrzebował pomocy, zbierając jałmużnę dzielił się nią z jeszcze biedniejszymi. Jego życie, naznaczone bólem i ubóstwem, stało się znakiem duchowego bogactwa i ufności Bogu.
Misją życiową Serwulusa było dawanie świadectwa pokory, całkowitego oddania i miłości wobec Boga i ludzi. Jego „program życia” streszczał się w trzech zasadach: zaufaniu Bogu mimo kalectwa, dzieleniu się tym, co posiadał, oraz nieustannej modlitwie i słuchaniu Pisma Świętego. Choć nie potrafił czytać, prosił kapłanów o czytanie Biblii, a przyswojone słowa zamieniał w pieśni i psalmy śpiewane dniem i nocą.
W chwili śmierci, gdy modlił się z pielgrzymami, miał powiedzieć: „Czy nie słyszycie hymnów, jakie śpiewają w niebie?”. Jego odejście było pełne radości i pokojowego zawierzenia – znaku, że cierpienie może stać się drogą do chwały.
Święto Serwulusa obchodzone jest 23 grudnia. Dla współczesnych pozostaje wzorem człowieka, który z największej słabości uczynił przestrzeń spotkania z Bogiem. Uczy, że świętość to wierność w codzienności, dzielenie się dobrem i niesienie nadziei tam, gdzie panuje ból i niedostatek.
Wspomnienie dowolne – Święta Maria Małgorzata d’Youville
Margueritte d’Youville, N.N., przed 1918 r., Public domain
Maria Małgorzata d’Youville urodziła się 15 października 1701 roku w Varennes w prowincji Quebec jako najstarsza z sześciorga dzieci Cristoforo Dufrost de Lajemmerais i Marii Renée Gaultier. Gdy miała zaledwie siedem lat, zmarł jej ojciec, co postawiło rodzinę w trudnej sytuacji materialnej, wspieraną przez działania jej pradziadka Pierre’a Bouchera. Dzięki temu mogła przez dwa lata uczęszczać do szkoły urszulanek w Québec, po czym powróciła, aby pomagać matce i wychowywać młodsze rodzeństwo.
W roku 1722 wyszła za mąż za François’a d’Youville. Małżeństwo okazało się jednak pełne trudności – mąż prowadził nielegalny handel alkoholem wśród ludności rdzennych mieszkańców, często znikał i pozostawiał żonę z problemami. W roku 1730 zmarł, pozostawiając Małgorzatę samą z dwójką dzieci (cztery z sześciu zmarły w niemowlęctwie) i z ogromnymi długami.
Z pomimo tych dramatów, Małgorzata nie pogrążyła się w rozpaczy — przeciwnie, jej wiara pogłębiła się i przyjęła ona jako swoją misję życiową: służyć Bogu przez miłość, troskę i opiekę nad ubogimi, chorymi i opuszczonymi. Jej konkretne działania na tej drodze obejmowały:
- otwarcie małego sklepiku, dzięki któremu samodzielnie zarobiła na życie swoje i dzieci, jednocześnie dzieląc się z biednymi.
- w 1737 roku zawarcie przysięgi poświęcenia się służbie ubogim wraz z trzema towarzyszkami — co uznaje się za początek zgromadzenia Sœurs de la Charité de Montréal („Siostry Szare”).
- w 1747 roku objęcie kierownictwa nad szpitalem „Hôpital général des Frères Charon” w Montrealu, który wspólnie z siostrami wyprowadziła z ruin, otwierając go dla najuboższych – chorych, opuszczonych, dzieci.
- w roku 1765, gdy szpital został zniszczony przez pożar, w wieku 64 lat podjęła się jego odbudowy, wejrzała w tej tragedii działanie Boga i kontynuowała służbę.
Zmarła 23 grudnia 1771 roku, wyczerpana pracą i oddaniem, pozostawiając po sobie dziedzictwo głębokiej miłości do ubogich i chorych. Została beatyfikowana 3 maja 1959 przez papieża Jan XXIII jako „Matka powszechnej miłości” i 9 grudnia 1990 roku kanonizowana przez papieża Jan Paweł II, stając się pierwszą osobą urodzoną w Kanadzie wyniesioną na ołtarze.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1922 – Encyklika Piusa XI Ubi arcano Dei Consilio (zaprasza katolików do tworzenia społeczeństwa w pełni chrześcijańskiego i nietraktowania wiary jako rzeczy prywatnej).
Papież Pius XI wydał encyklikę „Ubi arcano Dei consilio” – „W tajnym zamyśle Bożym” 23 grudnia 1922 r. będącą pierwszym ważnym dokumentem jego pontyfikatu. Encyklika powstała w okresie po I wojnie światowej, kiedy Europa zmagała się z konsekwencjami konfliktu, kryzysami społecznymi i odwróceniem się wielu narodów od zasad moralnych i religijnych. Pius XI podkreślił w niej, że prawdziwy pokój może istnieć tylko w Królestwie Chrystusa, w którym panują sprawiedliwość, miłość i poszanowanie Bożych przykazań. Zwrócił uwagę, że brak fundamentu duchowego prowadzi do niepokojów społecznych i moralnego upadku, dlatego apelował zarówno do duchowieństwa, jak i wiernych o odnowę moralną oraz aktywne uczestnictwo w życiu Kościoła.
W encyklice papież zaproponował również powołanie organizacji świeckich, które współpracowałyby z duchowieństwem w dziele apostolstwa i ewangelizacji, co stało się podstawą rozwoju Akcji Katolickiej. Ruch ten zyskał na znaczeniu również w Polsce, wkrótce po odzyskaniu niepodległości, wspierając odbudowę życia religijnego i społecznego oraz angażując wiernych w działalność edukacyjną, charytatywną i duszpasterską. Encyklika „Ubi arcano Dei” pozostaje dokumentem o trwałym znaczeniu, przypominając o konieczności budowania społeczeństwa opartego na wartościach chrześcijańskich i odpowiedzialności za dobro wspólne. Rocznica jej wydania, obchodzona 23 grudnia, jest okazją do refleksji nad rolą Kościoła i świeckich w kształtowaniu życia moralnego, duchowego i społecznego zarówno w Polsce, jak i w świecie.
619 – Bonifacy V został wybrany na papieża.
Bonifacy V, papież pokoju i prawa azylu
Pope Boniface V, Alexis-François Artaud De Montor, 1842, Public domain
Bonifacy V objął Stolicę Piotrową w 619 roku, w czasach, gdy Italia była wstrząsana przez walki Longobardów i Bizancjum, a Rzym dźwigał się z kolejnych wojen. Jego pontyfikat, trwający do 625 roku, upłynął w duchu łagodności, pojednania i troski o bezpieczeństwo wiernych. Niewiele zachowało się źródeł o jego życiu, lecz to, co wiemy, ukazuje człowieka głęboko oddanego pokojowi i sprawiedliwości.
Największym dziełem Bonifacego V było ugruntowanie prawa azylu w kościołach. To właśnie on ogłosił świątynie miejscami schronienia dla prześladowanych — zarówno winnych, jak i niewinnych. W czasach brutalnych najazdów i rozpadu struktur państwowych była to odważna decyzja, która nadała Kościołowi rolę obrońcy człowieczeństwa. Bonifacy widział w tym nie tylko gest miłosierdzia, ale i wypełnienie Ewangelii — wezwanie do ochrony życia każdego, kto prosi o ratunek.
Papież dbał także o rozwój chrześcijaństwa w Anglii, utrwalając strukturę diecezjalną w Canterbury i wspierając młody Kościół wyspiarski. Jego pontyfikat, choć krótki, przyniósł Kościołowi nowy wymiar moralnego autorytetu — papież jako ten, który daje schronienie i pojednanie.
Misją życiową Bonifacego V było więc niesienie pokoju i miłosierdzia w świecie rozdartym przemocą. Pozostał w pamięci jako „papież łagodności”, który ukazał, że prawdziwa władza Kościoła płynie nie z siły, lecz z miłości i sprawiedliwości.
1884 – W warszawskim dzienniku Słowo ukazał się pierwszy odcinek powieści historycznej Potop Henryka Sienkiewicza.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Ignacy Mościcki (1867–1946) – Polski chemik, wynalazca i polityk, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Urodził się 1 grudnia 1867 roku w Mierzanowie. Studiował chemię na Politechnice Ryskiej, a następnie pracował naukowo we Francji i Szwajcarii, gdzie zdobył uznanie jako wynalazca metod produkcji kwasu azotowego z powietrza. Jego patenty miały duże znaczenie dla przemysłu chemicznego, szczególnie zbrojeniowego i nawozowego. Po powrocie do Polski w 1912 roku objął katedrę chemii fizycznej na Politechnice Lwowskiej, a później pracował na Politechnice Warszawskiej. Po przewrocie majowym w 1926 roku, z rekomendacji Józefa Piłsudskiego, został wybrany na prezydenta RP. Urząd sprawował przez trzynaście lat – najdłużej w historii II Rzeczypospolitej. Po wybuchu II wojny światowej udał się na emigrację, najpierw do Rumunii, a potem do Szwajcarii. Zmarł 23 grudnia 1946 roku w miejscowości Versoix pod Genewą.
Ignacy Mościcki, przed 1931, autor nieznany, Public domain
Przygotowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP