KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święta Katarzyna Szwedzka, zakonnica
Catherine of Vadstena. Sculpture at Trönö church, Hälsingland, Erik Salvén, 1923, Public domain
Święta Katarzyna urodziła się w 1330 roku jako druga córka Święta Brygida Szwedzka oraz księcia Ulfa Gudmarssona. Już w dzieciństwie została oddana na wychowanie do cysterskiego klasztoru w Risebergu, gdzie zdobyła staranne wykształcenie i głęboką formację duchową. Po powrocie do domu wydano ją za rycerza Edgarda z Kyren. Małżonkowie, kierując się pragnieniem życia oddanego Bogu, złożyli ślub dozgonnej czystości.
Przełomowym momentem w jej życiu był rok jubileuszowy 1350, kiedy udała się z matką do Rzymu. Tam zastała ją wiadomość o śmierci męża. Katarzyna pozostała więc przy Brygidzie, poświęcając się modlitwie i dziełom miłosierdzia. Przez ćwierć wieku wspierała matkę w tworzeniu i umacnianiu nowego zgromadzenia – brygidek – oraz towarzyszyła jej w licznych pielgrzymkach, także do Ziemi Świętej. W 1373 roku trzymała Brygidę za rękę w chwili jej śmierci.
Jej misją życiową stało się nie tylko szerzenie duchowego dziedzictwa matki, lecz także troska o rozwój i zatwierdzenie zakonu brygidek. Zabiegała o kanonizację Brygidy i o papieskie uznanie zgromadzenia, które ostatecznie potwierdził w 1378 roku Urban VI. Gdy klasztor w Vadstenie zaczął podupadać, wróciła do Szwecji, by go odnowić. Zmarła nagle 24 marca 1380 roku.
Według tradycji jej modlitwa ocaliła Rzym przed katastrofalnym wylewem Tybru. Doznawała także objawień mistycznych. Choć starania o jej kanonizację przerwała reformacja, kult zatwierdził w 1489 roku Innocenty VIII. Katarzyna czczona jest jako patronka Szwecji i osób doświadczających życiowych niepowodzeń. W ikonografii przedstawia się ją z kielichem w dłoni – znakiem duchowej czystości i zawierzenia Bogu.
Wspomnienie dowolne – Święty Oskar Romero, biskup i męczennik
Óscar Arnulfo Romero y Galdámez, Arzobispado de San Salvador; Congregatio de Causis Sanctorum, 1978, Public domain
Oskar Arnulf Romero Galdámez urodził się 15 sierpnia 1917 roku w Ciudad Barrios w Salwadorze. Po studiach teologicznych w San Salvadorze i w Rzymie przyjął święcenia kapłańskie 4 kwietnia 1942 roku. Przez kolejne lata pracował jako duszpasterz w diecezji San Miguel oraz jako wykładowca w seminarium i na uniwersytecie. W latach 1967–1974 pełnił funkcję sekretarza generalnego episkopatu, następnie był biskupem pomocniczym archidiecezji stołecznej i ordynariuszem Santiago de María. W 1977 roku został arcybiskupem metropolitą San Salvadoru.
Jego misją życiową stała się bezkompromisowa obrona godności człowieka w kraju pogrążonym w przemocy i narastającym konflikcie społecznym. W kazaniach wygłaszanych w katedrze wzywał do nawrócenia, potępiał represje i łamanie praw człowieka, a jednocześnie sprzeciwiał się przemocy z każdej strony. Był głosem ubogich i prześladowanych, dlatego szybko zyskał ogromne poparcie wiernych, ale też wrogość rządzących wojskowych. Dwukrotnie spotkał się z Jan Paweł II, który po jego śmierci nazwał go „gorliwym pasterzem”.
24 marca 1980 roku arcybiskup został zastrzelony podczas sprawowania Mszy świętej w kaplicy szpitala Opatrzności Bożej w San Salvadorze. Jego pogrzeb stał się manifestacją sprzeciwu wobec przemocy i symbolem nadziei dla narodu.
Proces beatyfikacyjny zakończył się w 2015 roku za pontyfikatu Franciszek, który w 2018 roku dokonał jego kanonizacji w Rzymie.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1794– NarynkuwKrakowiezostał odczytany przez byłego posła na Sejm WielkiAleksandra LinowskiegoAkt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego, ogłaszający rozpoczęcieinsurekcjiprzeciwRosjiicarycyKatarzynie II. W trakcie uroczystości Kościuszko złożył przysięgę narodowi polskiemu.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1455 –Mikołaj V (1397-1455) – papież.
Mikołaj V (łac. Nicolaus V, właśc. Tommaso Parentucelli) urodził się 15 listopada 1397 roku w Sarzana. Wykształcony w Bolonia, wcześnie zetknął się z kręgiem humanistów, co ukształtowało jego późniejsze zainteresowania kulturą klasyczną. Jego talent dostrzegł arcybiskup Mikołaj Albergati, który powierzał mu odpowiedzialne misje dyplomatyczne. W 1446 roku papież Eugeniusz IV wyniósł go do godności kardynalskiej, a wkrótce po jego śmierci Parentucelli został wybrany papieżem. Pontyfikat Mikołaja V przypadł na czas napięć politycznych i kościelnych. Dzięki mediacji króla Francji Karol VII doprowadził do zakończenia schizmy bazylejskiej i rezygnacji antypapieża Feliks V. Rok 1450 ogłosił jubileuszowym, a w tym samym czasie kanonizował Bernardyn ze Sieny. W 1452 koronował w Rzymie cesarza Fryderyk III — była to ostatnia cesarska koronacja w Wiecznym Mieście. Musiał także zmierzyć się ze spiskiem Stefano Porcari oraz dramatem upadku Konstantynopola w 1453 roku. Najtrwalszym dziedzictwem papieża okazało się wsparcie dla renesansu. Zainicjował odbudowę akweduktu Aqua Virgo, rozbudowę Pałac Laterański i przebudowę Watykanu, angażując m.in. Fra Angelico. Rozpoczął również odnowę Bazylika św. Piotra oraz powołał do życia Biblioteka Watykańska, która stała się centrum humanistycznej nauki. Zmarł 24 marca 1455 roku, pozostawiając opinię papieża pojednania, wolnego od nepotyzmu i oddanego kulturze.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2017 – Ks. Leszek Wojtyś FDP (1933-2017)
Ks. Leszek Wojtyś urodził się w Sroczkowie koło Pacanowa 19 lipca 1933 r. w rodzinie Marii i Józefa. W tym samym dniu został ochrzczony w kościele parafialnym pw. św. Marcina w Paca-nowie. Miał jedenaścioro rodzeństwa. Sakrament bierzmowania przyjął 13 czerwca 1942 r. z rąk bp. Franciszka Sonika. Szkołę powszechną w mrocznej wojennej rzeczywistości ukończył w Sroczkowie, następnie kontynuował kształcenie w gimnazjum biskupim w Kielcach.
Na kształtowanie się postaw i wyboru drogi życiowej Leszka duży wpływ wywarli swoją pokorą oraz przykładem służebności bliźniemu matka i wujek Ludwik Wojtyś. W 1948 r. rozpoczął on naukę w naszym niższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli.
Do nowicjatu został przyjęty w 1951 r. Uwieńczył go złożeniem pierwszej profesji zakonnej w 1952 r. Śluby wieczyste złożył w 1956 r. Po skończeniu wyższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli, 13 lipca 1958 r., mając 25 lat, przyjął święcenia kapłańskie. Swoją pierwszą Mszę św. odprawił na Jasnej Górze.
Ks. Wojtyś został skierowany do pracy w parafii w Zduńskiej Woli, a potem kolejno w Bolesławiu koło Olkusza, Malborku i Kaliszu. Od 1973 r. był proboszczem w Rybnej koło Krakowa, następnie ekonomem w Zduńskiej Woli i proboszczem w sanktuarium maryjnym w Zielenicach. Od 1987 r. pracował jako proboszcz parafii św. Antoniego w Zduńskiej Woli.
Zorganizował od podstaw schroniska dla bezdomnych w Czarnej i Henrykowie. Mówił: „Ja w schronisku nie pracuję, ja żyję z bezdomnymi”, a do swoich podopiecznych zwracał się: „Moje aniołki”. Choroba serca i zamontowany w nim rozrusznik nie ograniczyły jego aktywności na tym polu. Cały czas wykazywał się przedsiębiorczością i oddaniem bez reszty osobom bezdomnym. Był cenionym kaznodzieją i rekolekcjonistą.
„Energia życiowa i twórcze działanie na rzecz potrzebujących pomocy podopiecznych zawsze odgrywały doniosłą rolę na drodze mojego kapłańskiego powołania” – podkreślał ks. Leszek.
W 2005 r. z rąk prezydenta Zduńskiej Woli otrzymał medal „Zasłużony dla Miasta Zduńskiej Woli”. Za 25-letnią posługę wśród bezdomnych został również odznaczony przez Prezydenta RP
Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie to ks. Leszek złożył jako wotum wdzięczności Jezusowi Konającemu w swojej rodzinnej parafii Pacanów.
Ks. Leszek Wojtyś zmarł w Łaźniewie 24 marca 2017 r., w godzinie miłosierdzia. Miał za sobą 83 lata życia, 64 lata profesji zakonnej oraz 58 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobowcu zakonnym na cmentarzu w Zduńskiej Woli.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Wojtysiowi nie było łatwo przyjąć obowiązek organizowania schroniska dla bezdomnych, ponieważ blisko 30 lat pracował w duszpasterstwie. Aby należycie przygotować się do tej działalności i lepiej poznać życie tych ludzi, odwiedzał schroniska w Polsce, podając się za bezdomnego.
◆ Miłość do człowieka, szczególnie biednego, zaszczepiła w ks. Leszku matka, która co roku na święta Bożego Narodzenia robiła paczki dla kilku najuboższych rodzin w wiosce.
◆ Pełniąc obowiązki proboszcza w parafii w Rybnej, ks. Leszek postanowił przystosować obiekt gospodarczy dla potrzeb katechizacji i wczasorekolekcji niepełnosprawnych archidiecezji krakowskiej, które organizował z tamtejszą kurią. Realizacja pomysłu wymagała jednak pozwoleń od władz państwowych. W podaniu ks. Wojtyś napisał, że pragnie budynek przeznaczyć na hodowlę owiec. Pozwolenie otrzymał. Pewnego dnia, bez zapowiedzi, przyjechali urzędnicy i zobaczyli w pomieszczeniach podłogę z desek, krzyż, obraz Matki Bożej. Zdziwieni zapytali, jak ten fakt mają zinterpretować, na co pełen pogody ducha ks. Leszek odpowiedział: „Proszę panów, te pomieszczenia są przeznaczone dla inteligentnych owiec”.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1944 –Józef (1900-1944) i Wiktoria(1912-1944) Ulma wraz z dziećmi –rodzina polskich rolników zamordowanych przez Niemców za ukrywanie Żydów,Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, Błogosławieni.
Rodzina Ulmów, Błogosławiony Józef Ulma, 1943, Public domain
Józef Ulma (1900–1944) i Wiktoria Ulma wraz z siedmiorgiem dzieci należą do najbardziej przejmujących symboli polskiej pomocy Żydom podczas II wojny światowej. Mieszkali w podłańcuckiej wsi Markowa, gdzie prowadzili kilkuhektarowe gospodarstwo i aktywnie uczestniczyli w życiu religijnym parafii św. Doroty. Józef był człowiekiem niezwykle przedsiębiorczym i zaangażowanym społecznie. Ukończył szkołę rolniczą w Pilźnie, wprowadzał nowoczesne metody uprawy, prowadził szkółkę drzew owocowych, hodował pszczoły i jedwabniki. Interesował się fotografią – sam zbudował aparat i utrwalił na zdjęciach życie rodzinne oraz wydarzenia z Markowej. Działał w organizacjach młodzieżowych i spółdzielczych, szerzył czytelnictwo, a w czasie okupacji prawdopodobnie współpracował z ruchem oporu. Jego misją życiową była odpowiedzialna służba: Bogu, rodzinie i lokalnej wspólnocie. Wiarę przekładał na konkret – na pracę, edukację i solidarność z potrzebującymi. Wiktoria, wychowana w religijnej rodzinie, po ślubie 7 lipca 1935 r. poświęciła się domowi i wychowaniu dzieci: Stanisławy, Barbary, Władysława, Franciszka, Antoniego i Marii. W chwili śmierci oczekiwała narodzin siódmego dziecka. Małżonkowie należeli do Bractwa Żywego Różańca i pielęgnowali modlitwę rodzinną. W 1942 r. Ulmowie ukryli w swoim domu ośmioro Żydów. 24 marca 1944 r., po denuncjacji, niemieccy żandarmi zamordowali całą rodzinę oraz osoby, którym udzielali schronienia. Zbrodnia miała zastraszyć mieszkańców wsi, jednak wielu z nich nadal pomagało prześladowanym. W 1995 r. Józef i Wiktoria zostali uznani za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. 10 września 2023 r., za pontyfikatu papieża Franciszek, cała rodzina została beatyfikowana jako męczennicy. Ich wspomnienie liturgiczne przypada 7 lipca – w rocznicę ślubu, który stał się początkiem drogi miłości silniejszej niż strach.
1945 –Marta Melusja Rybka (1905-1945) – niemiecka elżbietanka, męczennica, Błogosławiona.
Siostra Marta Melusja Rybka CSSE, fotograf nieznany, 1935, Public domain
Należała do pokolenia sióstr zakonnych, które w dramatycznych realiach II wojny światowej dały świadectwo wierności Ewangelii aż po ofiarę życia. Urodziła się 11 lipca 1905 roku w Pawłowie na Śląsku Opolskim. Kilka dni później została ochrzczona w miejscowym kościele św. Michała Archanioła. Od młodości dojrzewało w niej pragnienie całkowitego oddania się Bogu. W 1927 roku wstąpiła do Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety, założone przez bł. Maria Luiza Merkert. Przyjmując imię Melusja, podjęła prostą i cichą służbę – pracowała w ogrodzie, piekarni oraz przy codziennych obowiązkach w klasztorze w Nysa. Jej misją życiową była wierna, pokorna posługa najbardziej potrzebującym. Nie szukała rozgłosu – realizowała charyzmat elżbietanek poprzez troskę o chorych i ubogich. W obliczu zbliżającego się w 1945 roku frontu i wkroczenia do miasta żołnierzy Armia Czerwona pozostała przy osobach powierzonych jej opiece. 24 marca 1945 roku w Domu św. Jerzego stanęła w obronie młodej dziewczyny napadniętej przez żołnierza. Zapłaciła za to najwyższą cenę – została zastrzelona. Jej śmierć była konsekwencją odwagi i bezkompromisowej obrony godności drugiego człowieka. Pamięć o jej ofierze przetrwała w zgromadzeniu przez dziesięciolecia. Proces beatyfikacyjny rozpoczęto we Wrocławiu, a 11 czerwca 2022 roku w archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu odbyła się uroczysta beatyfikacja, której w imieniu papieża Franciszek przewodniczył kard. Marcello Semeraro. Siostra Melusja została wyniesiona na ołtarze wraz z Maria Paschalis Jahn i dziewięcioma towarzyszkami.
1945 – Stefan Szwajnoch (1886-1945) – polski duchowny katolicki, działacz społeczny i narodowy, publicysta.
Stefan Szwajnoch, autor nieznany, przed 25.03.1945, Public domain
Był kapłanem, którego życie splotło się z burzliwą historią Górnego Śląska i dramatem II wojny światowej. Urodził się 31 sierpnia 1886 roku w Bielszowicach (dziś część Rudy Śląskiej) w rodzinie górniczej. Po maturze w Bytomiu podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Już jako kleryk angażował się w środowiska patriotyczne i czytał polską prasę, za co spotykały go szykany. Święcenia kapłańskie przyjął w 1912 roku. Pracował duszpastersko m.in. w Chróścicach, Królewskiej Hucie (Chorzowie) oraz w Berlinie, gdzie prowadził katechezę w języku polskim. W czasie powstań śląskich i plebiscytu działał w Zabrzu, organizując Towarzystwo Oświaty im. św. Jacka oraz sieć czytelni i bibliotek. Jego misją życiową było łączenie kapłańskiej posługi z obroną polskiej tożsamości, rozwijaniem oświaty oraz budzeniem odpowiedzialności społecznej w duchu chrześcijańskim. Od 1925 roku jako proboszcz parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie Starym rozwijał intensywną działalność duszpasterską i charytatywną. Inicjował powstawanie organizacji katolickich, wspierał Akcję Katolicką i „Caritas”, troszczył się o rozwój świątyni oraz życie religijne wiernych. Był także aktywnym działaczem narodowym i chrześcijańsko-demokratycznym, redaktorem prasy parafialnej i kanonikiem Kapituły Katedralnej w Katowicach. Po wybuchu wojny został aresztowany przez gestapo. Więziony w KL Auschwitz, a następnie w Oranienburgu i KL Bergen-Belsen, mimo nieludzkich warunków potajemnie pełnił posługę duszpasterską. Zmarł z wycieńczenia 24 marca 1945 roku w obozie.
Przygotował: ks. Grzegorz Sikorski FDP