KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Franciszek Salezy, biskup i doktor Kościoła
Święty Franciszek Salezy – biskup, doktor Kościoła i apostoł łagodności
Saint Francis de Sales, bishop of Geneva, artysta anonimowy, XVII w., Public domain
Urodzony 21 sierpnia 1567 r. w górskim Thorens, wyrósł w domu, w którym wiara przenikała codzienność. Matka, niezwykle pracowita i pogodna, stała się dla niego żywym wzorem łączenia obowiązków z głębokim skupieniem na Bogu — ideałem, który przez całe życie przekazywał ludziom świeckim pragnącym duchowego wzrostu. Edukowany przez jezuitów i uczony w najlepszych europejskich ośrodkach — Paryżu, Sorbonie i Padwie — zdobył rozległą wiedzę teologiczną i prawniczą. Choć ojciec planował dla niego karierę urzędniczą, Franciszek wybrał kapłaństwo, widząc w nim odpowiedź na Boże wezwanie.
Jego misją życiową stało się prowadzenie ludzi do Boga drogą łagodności, dialogu i inteligentnie podanej prawdy. Jako misjonarz w Chablais z odwagą docierał do mieszkańców alpejskich wiosek, przemierzał trudne przełęcze, rozmawiał z każdym, a zamiast ostrych sporów wybierał życzliwość i cierpliwość. Swoje nauki przekazywał także w formie krótkich ulotek – prekursorskim sposobem głoszenia, który dziś uzasadnia jego tytuł patrona dziennikarzy.
Jako biskup Genewy (od 1602 r.) nie szczędził sił: wizytował górskie parafie, reformował struktury kościelne, wspierał katechezę i tworzył duchowość dostępną dla ludzi żyjących w świecie. Wraz ze św. Joanną de Chantal założył zakon sióstr wizytek, a jego dzieła – Filotea i Teotym – stały się klasyką duchowości, ukazując, że świętość jest możliwa w codzienności. Zmarł 28 grudnia 1622 r. w Lyonie, pozostawiając Kościołowi naukę miłości silniejszej niż spór i pobożności zakorzenionej w łagodności serca.
Wspomnienie dowolne –Błogosławiona Paula Gambara Costa, tercjarkaoddana miłosierdziu
Beata Paolo Gambara, Giovanni Battista Tiepolo, 1720-1725, Public domain
Paula Gambara Costa, urodzona 3 marca 1473 r. w Brescii, już od dzieciństwa wyróżniała się duchową wrażliwością i głęboką religijnością, kształtowaną pod okiem franciszkanów. Choć pragnęła życia zakonnego, bardzo młodo została wydana za mąż za hrabiego Ludwika Costę. Małżeństwo okazało się bolesną próbą – mąż sprzeciwiał się jej pobożności, a nawet ją poniżał. Właśnie w tych trudnych realiach dojrzewała jej misja życiowa, którą stało się niesienie dobra mimo cierpienia oraz wierne praktykowanie miłosierdzia w duchu św. Franciszka.
Pod wpływem bł. Anioła Carletti Paula wstąpiła do III Zakonu Franciszkańskiego i rozpoczęła życie pokutne, skupiając się na modlitwie, wychowaniu syna i pomocy potrzebującym. Gdy w latach głodu (1493–1503) tysiące ludzi szukały wsparcia, Paula oddawała im czas, siły i majątek, mimo że spotykało się to z wrogością ze strony męża. Jej cierpliwość i wierność dobru przyniosły jednak duchowe owoce: nawrócenie Ludwika, któremu przebaczyła i którego pielęgnowała aż do jego uzdrowienia.
Po owdowieniu całkowicie oddała się ubogim, czyniąc z miłosierdzia i pokory trwały fundament własnego życia. Zmarła 24 stycznia 1515 r., pozostawiając po sobie pamięć osoby, która odpowiedziała na zło dobrem i uczyniła miłość bliźniego treścią codzienności. W 1845 r. papież Grzegorz XVI potwierdził jej kult.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1002 – Otton III. Cesarz Rzymski, uczestnik Zjazdu Gnieźnieńskiego w 1000 r. Zmarł na zamku Paterno w Falerii.
1507 – Zygmunt I Stary został koronowany w katedrze na Wawelu na króla Polski.
1908– Brytyjski wojskowy i pisarzRobert Baden-Powellzałożył młodzieżowy ruchskautingu.
1944 – Ustanowienie Małego Dzieła Boskiej Opatrzności zgromadzeniem na prawach papieskich i zatwierdzenie konstytucji Zgromadzenia Synów Boskiej Opatrzności „ad septemnium per modumexperimenti” (Decretumlaudis) przez ówczesną Świętą Kongregację ds. Zakonnych.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
Pope Stephen III, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Stefan III (IV) (zm. 772) objął urząd papieski 1 sierpnia 768 roku w trudnym okresie sporów politycznych i zamieszek w Rzymie. Pochodził prawdopodobnie ze Sycylijskiej rodziny i przed wyborem był benedyktyńskim mnichem. Jego pontyfikat rozpoczął się po konflikcie związanym z próbą narzucenia antypapieża przez świeckich możnowładców, jednak dzięki interwencji duchowieństwa Stefan został legalnie intronizowany.
Jego głównym celem było umocnienie autorytetu Kościoła i oczyszczenie instytucji papieskiej. Stefan zatwierdził postanowienia synodu w 769 r., zabraniające wybierania papieży spośród laikatów, dbając, aby papiestwo pozostawało domeną duchowieństwa. Wspierał biskupów w obronie ich praw wobec świeckich pretendentów oraz dążył do zachowania niezależności Rzymu wobec potężnych sąsiadów, m.in. Longobardów i Franków.
Misją Stefana III (IV) było przede wszystkim chronienie Kościoła przed świecką ingerencją i zapewnienie, by papiestwo pełniło rolę duchowego przewodnictwa, a nie politycznego narzędzia. W jego pontyfikacie widać starania o stabilność, prawość i duchową integralność instytucji Piotrowej, które pozostawiły trwały ślad w historii Kościoła.
817–Stefan IV (V), papież
Stephanus V – Stefano V, Giovanni Battista de’Cavalieri, 1580, CC0 1.0
Papież Stephen IV objął Stolicę Piotrową 22 czerwca 816 roku, a jego pontyfikat trwał krótko — do 24 stycznia 817 roku. Pochodził ze szlacheckiej rzymskiej rodziny (był synem Marinus), a wcześniej służył Kościołowi jako diakon.
Już po wyborze natychmiast wezwał mieszkańców Rzymu, by złożyli przysięgę wierności nowemu cesarzowi — Louis the Pious — co miało znaczenie polityczne i kościelne. Następnie udał się do Francji i 816 roku w katedrze w Reims dokonał koronacji Ludwika — gestu, który wzmocnił sojusz między papiestwem a władzą frankijską i podkreślił rolę Kościoła w unii sakralno-politycznej. W trakcie powrotu do Rzymu zatrzymał się w Ravenna, a przy tej okazji przywrócił wolność części rzymskich wygnanych — ludzi, którzy zostali uwięzieni z powodów politycznych za czasów poprzedniego papieża. Dodatkowo nadawał godności kościelne — mianował m.in. Theodulf of Orléans arcybiskupem.
Misją Stephana IV było umocnienie jedności między Kościołem a władzą świecką w duchu chrześcijańskiej legitymizacji — pokazał, że papiestwo może być kluczowym łącznikiem między duchowością a polityką. Jego koronacja cesarza i przywrócenie politycznych więźniów świadczą, że dążył do stabilizacji, sprawiedliwości i ochrony wiernych przed represjami.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1944 – Tytus Czaki (1888-1944) – polski działacz niepodległościowy, legionista, polityk.
Czaki, Sieroszewski, Piłsudski, Kasprzycki, Sławek. Zakopane 1914, autor nieznany, Public domain
Tytus Wincenty Czaki urodził się 4 stycznia 1888 roku w Ciechocinku. W młodości wstąpił do Polska Partia Socjalistyczna (PPS) i zaangażował się w jej organizację bojową — już w 1905 roku za działalność niepodległościową został skazany przez carskie władze na zesłanie na Syberię. Udało mu się jednak zbiec do Krakowa.
W czasie I wojny światowej walczył jako żołnierz w Legiony Polskie — to doświadczenie zbrojne umocniło jego zaangażowanie w sprawę odzyskania przez Polskę niepodległości. Po wojnie, w wolnej Rzeczypospolitej, Czaki działał jako dziennikarz i publicysta — był redaktorem naczelnym między innymi „Ziemi Lubelskiej” oraz współzakładał tygodnik „Polesie”. Pełnił także funkcje administracyjne: był prezydentem miasta Brześć nad Bugiem, a później — jako komisarz rządowy — zarządzał miastem Włocławek. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną przeciw okupantowi. 5 stycznia 1944 został aresztowany przez Gestapo i najpierw osadzony na więzieniu na „Pawiaku”. Zginął 24 stycznia 1944 roku — rozstrzelany w Warszawie.
Misją Tytusa Czakiego było dążenie do odzyskania i utrwalenia niepodległej, suwerennej Polski — najpierw przez działalność w PPS i walkę zaborczą, później jako żołnierz Legionów Polskich. Po odzyskaniu niepodległości poświęcił się budowie instytucji nowego państwa: uczestniczył w życiu publicznym jako dziennikarz, samorządowiec i działacz. Wreszcie — w najtrudniejszych czasach okupacji — nie zawahał się stanąć po stronie oporu, co świadczyło, że jego życiowe credo miało wiele wspólnego z poświęceniem dla ojczyzny, wolności i sprawiedliwości.
Choć jego życie zakończyło się tragicznie, jego zaangażowanie — od walki z zaborcą, przez kształtowanie niepodległego państwa, po opór wobec okupanta — czyni go jednym z tych, którzy oddali swe życie za Polskę i jej przyszłość.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP