KALENDARZ LITURGICZNY
Uroczystość Bożego Narodzenia
Modern Hand painted Romanian icon of the Nativity, GNU Free Documentation License, Version 1.2, CC BY-SA 3.0
Boże Narodzenie — czas, kiedy świat staje się bliskością, światłem i nadzieją. W tym wyjątkowym dniu celebrujemy przyjście na świat Jezusa Chrystusa, który swoją narodzinową ciszą wprowadza w nasze życie misję — przypominać o miłości, dobroci i pokojowym współbyciu. Tradycja kolęd, świątecznej choinki i rozświetlonych domów towarzyszy tej misji, przypominając nam, że najważniejsze jest bycie razem i otwarcie się na innych.
Choinka oraz dźwięk dzwonów — symbole tej uroczystości — mówią o łagodności i radości, którą warto pielęgnować przez cały rok. W porażającej prędkością codzienności Boże Narodzenie zachęca nas, by zwolnić, spojrzeć w serce i zapytać: „Jak mogę być dla drugiego człowieka światłem?” Bo misją Chrystusa było wydobycie dobra z ciemności, pokazanie drogi do miłości i człowieczeństwa — i ta sama misja może być naszym świątecznym wezwaniem.
Niech te święta będą całkowicie własnym doświadczeniem — takim, które tworzymy sami z bliskimi, dzieląc się ciepłem, uśmiechem i gotowością nieść dobro. Boże Narodzenie to więcej niż dzień w kalendarzu — to zaproszenie, by każdy z nas stał się świadkiem i nawet małym ogniem nadziei w życiu innych.
Wspomnienie dowolne – Święta Anastazja z Dalmacji, męczennica
Anastasia of Sirmium, autor anonimowy, XV w., Public domain
Święta Anastazja, zwana także Anastazją z Sirmium, była chrześcijanką pochodzącą z Dalmacji, która poniosła męczeńską śmierć w czasie prześladowań za cesarza Dioklecjana, prawdopodobnie na początku IV wieku. Według tradycji pochodziła z zamożnej rodziny rzymskiej, a po śmierci męża poświęciła swoje życie pomocy więzionym chrześcijanom. Z tego powodu bywa nazywana Pharmakolytria – „uzdrowicielka”, ponieważ niosła cierpiącym zarówno pomoc duchową, jak i medyczną.
Aresztowana za wyznawanie wiary, odmówiła wyrzeczenia się Chrystusa i została spalona żywcem. Jej relikwie czczono początkowo w Sirmium, a następnie w Konstantynopolu i Rzymie, gdzie poświęcono jej bazylikę na Palatynie – Sant’Anastasia al Palatino.
Święta Anastazja jest jedną z męczennic wymienianych w Kanonie Rzymskim. W ikonografii przedstawiana bywa z naczyniem na lekarstwa lub z płomieniami, symbolizującymi jej śmierć w ogniu. Jest patronką wdów, więźniów i chorych.
Jej wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 25 grudnia, w dzień Bożego Narodzenia, co przypomina, że świadectwo wiary świętych i tajemnica Wcielenia łączą się w jednym – w miłości Boga do człowieka aż po ofiarę życia.
Wspomnienie dowolne –Święty Piotr Nolasco, prezbiter
San Pedro Nolasco, Jusepe Martínez, XVII w., Public domain
Święty Piotr Nolasco urodził się w Barcelonie — prawdopodobnie w rodzinie pochodzenia irlandzkiego, która w XI wieku osiedliła się w Hiszpanii. W wieku 15 lat stracił ojca, a pięć lat później również matkę. To przedwczesne sieroctwo uwrażliwiło go głęboko na ludzką niedolę.
W młodości, po śmierci rodziców, rozdał swój majątek ubogim, a następnie wstąpił w szeregi krucjaty przeciwko albigensom pod wodzą Szymona de Montforta. Po zwycięstwie w 1209 r., udał się do sanktuarium Matki Bożej w Montserrat, by poświęcić się Jej opiece.
W tym czasie dowiedział się o ogromnym ucisku, jaki dotykał chrześcijan w niewoli muzułmańskich Arabów na południu Hiszpanii. Osobiście podjął się misji zbadania ich sytuacji, a poruszony ich cierpieniem, postanowił zaapelować do rodaków, zebrać współpracowników i wykupywać uciemiężonych. W swojej pierwszej akcji udało mu się wykupić 300 chrześcijańskich niewolników.
Najistotniejszym momentem jego życia był nocny objaw Matki Bożej w nocy z 1 na 2 sierpnia 1218, w którym otrzymał polecenie utworzenia zakonu poświęconego wykupowi niewolników chrześcijańskich. Król Aragonii, Jakub I, poparł tę inicjatywę, a św. Rajmund z Peñafort przygotował regułę zakonną. 10 sierpnia 1218 biskup Barcelony obłóczył Piotra wraz z jego 12 towarzyszami w biały habit, co podkreślało, że prawdziwą założycielką nowej rodziny zakonnej jest Najświętsza Maryja Panna.
Misją życiową Piotra było zatem: uwalnianie chrześcijan uwięzionych przez niewiernych, poprzez aktywną działalność wykupu, a — gdy byłaby taka potrzeba — nawet sam oddanie się w niewolę za innych. Zakonnicy składali czwarty, szczególny ślub: gotowość oddania swojej wolności dla wykupu bliźnich.
Zakon ten, znany jako „Mercedariusze” (Zakon Najświętszej Maryi Panny od Wykupu Niewolników), został zatwierdzony przez papieża Grzegorza IX w 1235 roku, a na soborze w Lyonie w 1245 roku papież Innocenty IV potwierdził i rozwinął jego przywileje. Dzięki temu dzieło Piotra rozwinęło się dynamicznie — w Hiszpanii, Ameryce Środkowej i Południowej powstały sanktuaria Matki Bożej de Mercedes.
Ostatnie lata życia św. Piotra są słabiej udokumentowane. Autorzy podają różne daty śmierci — jedni 1249, inni 1258 — pewny jest jednak dzień: 25 grudnia. Jego kult został zatwierdzony przez papieża Urbana VIII w 1628 roku, a w roku 1664 papież Aleksander VII rozciągnął go na cały Kościół.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1991 –Rozpad Związku Radzieckiego
25 grudnia 1991 roku doszło do jednego z najważniejszych wydarzeń w historii współczesnego świata – rozpadu Związku Radzieckiego. Tego dnia Michaił Gorbaczow, ostatni przywódca ZSRR, ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska prezydenta i przekazał władzę Borisowi Jelcynowi, prezydentowi Rosji. Kilka godzin później z Kremla zdjęto czerwoną flagę z sierpem i młotem, a na jej miejscu zawisła trójkolorowa flaga Federacji Rosyjskiej.
Wydarzenie to symbolicznie zakończyło istnienie imperium, które przez ponad 70 lat miało ogromny wpływ na losy świata. Rozpad ZSRR doprowadził do odzyskania niepodległości przez wiele narodów, m.in. Ukrainę, Litwę, Łotwę, Estonię, Gruzję czy Kazachstan.
Dla Polski i Europy Środkowo-Wschodniej był to moment przełomowy – koniec epoki komunizmu i początek budowania nowych relacji politycznych oraz gospodarczych. W wymiarze duchowym wielu ludzi odczytywało to wydarzenie jako znak wolności i upadku systemu, który przez dziesięciolecia zwalczał wiarę i Kościół.
Rocznica 25 grudnia 1991 roku przypomina więc nie tylko o końcu jednego z największych mocarstw XX wieku, ale także o zwycięstwie prawdy, wolności i nadziei nad przemocą i zniewoleniem.
1025 – Mieszko II Lambert został koronowany na króla Polski.
1076–Bolesław II Szczodryzostał koronowany wGnieźniena króla Polski.
1559– KardynałGiovanni Angelo de Medicizostałwybranyna papieża i przyjął imię Pius IV.
1930 – Pierwsza inscenizacja żywej szopki w Tortonie z inicjatywy ks. Alojzego Orione.
1961– PapieżJan XXIIIwydałkonstytucję apostolskąHumanaesalutis, zapowiadającą zwołaniesoboru watykańskiego IIw roku 1962.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
795–Hadrian I,papież
2017 – Stanisław Kędziora, polski duchowny katolicki,biskup pomocniczy warszawsko-praski
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1997 – Arcybiskup Bronisław Dąbrowski FDP
Ks. abp Bronisław Dąbrowski urodził się 2 listopada 1916 r. w Grodźcu koło Konina w diecezji włocławskiej w rodzinie Romana i Marianny, którzy mieli jeszcze jednego syna – Józefa. Ochrzczony został w tym samym dniu w kościele pw. św. Wojciecha w Grodźcu.
Dzieciństwo Bronisława przypadło na pierwsze lata po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, a także na okres wojny polsko- -bolszewickiej 1920 r. Ojciec pod koniec wojny wyjechał do Francji, gdzie zginął. Szlachetna, pracowita i dobra mama sama zajęła się wychowaniem synów. Do szkoły powszechnej Bronisław uczęszczał w Grodźcu, Królikowie i Nieszawie. 23 września 1931 r. przyjął bierzmowanie z rąk bp. Karola Radońskiego. W tym samym roku wstąpił do państwowego seminarium nauczycielskiego w Nieszawie, a po roku do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli, które ukończył w 1935 r. Wcześniej związany był ze Stowarzyszeniem Charystów, którzy od 1931 r. działali we Włocławku. Nowicjat w grupie trzynastu kandydatów rozpoczął w 1935 r. w Zduńskiej Woli pod kierunkiem ks. Błażeja Marabotto.
Pierwszą profesję zakonną złożył 8 września 1936 r. Do Włoch wyjechał w 1938 r., gdzie ukończył filozofię i poznał osobiście ks. Orione. Pozostał we Włoszech zaledwie jeden rok. Ale to wystarczyło do uzupełnienia formacji zakonnej pod okiem samego Założyciela.
Na kilkanaście dni przed wybuchem drugiej wojny światowej kl. Bronisław z błogosławieństwem Założyciela powrócił w grupie współbraci do kraju. Przez trzy lata (1939-1942) był wychowawcą młodzieży w Warszawie przy ul. Barskiej. Po kampanii wrześniowej kontynuował studia teologiczne w wyższym seminarium duchownym, a potem na tajnych kompletach. Profesję wieczystą złożył 8 grudnia 1943 r.
Kl. Bronisław brał udział w Powstaniu Warszawskim, skąd został wywieziony do pracy w Niemczech (Heilbronnu w pobliżu Stuttgartu). Tam trudno mu było pracować jak inni, ponieważ dokuczały mu silne bóle reumatyczne. Na szczęście miał dobrych współbraci, którzy – gdy trzeba było – nosili go na plecach, żeby tylko przetrwać niedolę. Wielkie zasługi w tej posłudze mieli księża Stefan Batory i Józef Kołaciński. Gdy Bronisław w czasie „transportu do schronu” stęknął, bo poczuł ból, ks. Józef go pocieszał: „Bronek, nie martw się, przetrzymasz i jeszcze biskupem zostaniesz”.
Po wielkich bombardowaniach miasta przez aliantów w 1945 r. kl. Dąbrowski wraz z innymi współbraćmi powrócił do kraju. Po ukończeniu studiów przyjął 10 czerwca 1945 r. w Rokitnie święcenia kapłańskie z rąk abp. Antoniego Szlagowskiego. Kilka miesięcy potem został mianowany dyrektorem domu sierot w Izbicy Kujawskiej. W 1948 r. powrócił do Warszawy, gdzie kierował zakładem dla chłopców przy ul. Barskiej. Jednocześnie pod kierunkiem prof. Stefana Baleya studiował na wydziale pedagogiki. W tym czasie i przez wiele lat, przynajmniej do 1954 r., pełnił także obowiązki kapelana domu i zakładu sióstr felicjanek przy ul. Nowowiejskiej.
W latach 1952-1954 ks. Bronisław pełnił również obowiązki nadzwyczajnego kwartalnego spowiednika nowicjuszów i kleryków naszego Zgromadzenia. W 1949 r. Prymas Polski powołał go na kierownika wydziału spraw zakonnych przy Sekretariacie Prymasa Polski. Po podpisaniu porozumienia między Episkopatem Polski a Rządem PRL w 1950 r. został dyrektorem Biura Sekretariatu Episkopatu Polski pod kierownictwem bp. Zygmunta Choromańskiego, sekretarza Episkopatu Polski, upoważnionym do prowadzenia rozmów z Urzędem do Spraw Wyznań. Nominację na biskupa pomocniczego archidiecezji warszawskiej ogłoszono 16 listopada 1961 r., konsekracja przez kard. Stefana Wyszyńskiego, bp. Zygmunta Choromańskiego i bp. Franciszka Korszyńskiego odbyła się zaś w archikatedrze warszawskiej 25 marca 1962 r. W latach 1969-1993 pełnił z oddaniem posługę sekretarza generalnego Konferencji Episkopatu Polski. Zawsze pamiętał o żeńskich i męskich wspólnotach oriońskich, przyjeżdżając z biskupią posługą i gościn-nie. Równie serdecznie wypowiadał się o byłych wychowankach z ul. Barskiej. A jego zainteresowanie chorymi w Łaźniewie stanowi odrębną kartę historii.
W dowód uznania za ogromne zasługi dla Kościoła w Polsce 6 czerwca 1982 r. bp Bronisław Dąbrowski wyniesiony został przez papieża Jana Pawła II do godności arcybiskupiej. W 1990 r. został doktorem honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jego zasługi doceniły również władze państwowe, które w osobie Prezydenta RP Lecha Wałęsy odznaczyły go Krzyżem Komandor-skim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Abp Bronisław Dąbrowski zmarł 25 grudnia 1997 r., mając za sobą 81 lat życia, 61 lat profesji zakonnej, 52 lata kapłaństwa i 36 lat biskupstwa. Został pochowany w zespole grobów biskupów pomocniczych archidiecezji warszawskiej na Cmentarzu Powązkowskim obok kościoła św. Karola Boromeusza.
C i e k a w o s t k i
◆ 30 marca 1962 r. bp Bronisław Dąbrowski napisał list do przełożonego generalnego ks. Karola Pensa, w którym przypomniał znaczące spotkanie z ks. Orione w 1938 r.: „To był 1938 r. Ks. Orione szukał Misjonarzy, którzy pojechaliby do Chile. Ja w tamtym czasie byłem świeżo po Teologii i zdecydowałem, żeby się zgłosić na Misję do Chile. Zatem poszedłem do Ks. Orione. Zastałem go, jak zwykle, bardzo zapracowanego. Po rytualnym zaproszeniu «proszę wejść», kontynuując jednocześnie pisanie, zapytał mnie, jakie jest moje pragnienie, i poprosił, aby mówić krótko. Poprosiłem go, najlepiej jako umiałem i potrafiłem, aby mnie posłał na misje do Chile. Ks. Orione utkwił we mnie swój wzrok i powiedział: «Ty jesteś Polakiem». Uzyskawszy ode mnie potwierdzenie, powiedział mi dosłownie: «Tak, pojedziesz na Misje, lecz nie do Chile, ale właśnie do Warszawy»”.
◆ Interesującą rzeczą będzie przypomnienie wypowiedzi czy wspomnień czołowych osób życia kościelnego i państwowego na temat abp. Bronisława Dąbrowskiego:
„Dziękuję mu za kapłańską i biskupią postawę, za szczere umiłowanie Kościoła powszechnego, któremu poświęcił wszystkie swoje siły i cierpienia ostatnich miesięcy i lat życia” (Jan Paweł II).
„Tyle mam do zawdzięczenia ks. biskupowi Bronisławowi, w którym widzę najwierniejszego wykonawcę programów i planów, nad którymi pracowaliśmy” (kard. Stefan Wyszyński).
„Był bezgranicznie oddany Matce Najświętszej, którą kochał miłością, jaką zaszczepił mu ks. Orione, a potem prymas Wyszyński. (…) Przejawem wierności św. ks. Alojzemu Orione było uko-chanie życia zakonnego, a więc pielęgnowanie – poza modlitwą – ślubów czystości, ubóstwa i posłuszeństwa” (kard. Józef Glemp).
„Życie arcybiskupa Dąbrowskiego uświadamia nam raz jeszcze prawdę o potrzebie i wartości chrześcijańskiego dialogu z każdym człowiekiem, także reprezentującym odmienny system wartości” (abp Józef Kowalczyk).
„Przykład, jaki nam pozostawił Ksiądz Arcybiskup, nasz współbrat, niech będzie dla nas bodźcem do pełnej apostolskiej służby biednym i Kościołowi” (ks. Roberto Simionato, przełożony generalny Zgromadzenia Księży Orionistów).
„Są ludzie na trudne czasy, ludzie, bez których te czasy byłyby jeszcze trudniejsze. Bez niego [abp. Dąbrowskiego] historia Kościoła, historia Polski potoczyłaby się zapewne inaczej” (prezydent Lech Wałęsa).
„Kościół katolicki w Polsce stracił jedną z największych postaci swej niedawnej historii” (włoski dziennik „Avvenire”).
„Dziękuję za współpracę, którą prowadziłam z Arcybiskupem jako sekretarzem Episkopatu Polski już w wolnej Polsce, ale jeszcze nie wolnej od trudnych problemów, zwłaszcza dotyczących relacji Państwo – Kościół” (marszałek Senatu RP Alicja Grześkowiak).
„Solidarność zawsze będzie wdzięczna Księdzu Arcybiskupowi za to, co zrobił dla niej, dla Polski, dla wiary w Polsce…” (Marian Krzaklewski).
2002 Siostra Maria Adela – Rozalia Gumienna PSMC (1919–2002) – urodzona w Okno (Ukraina), zmarła w Piasecznie mając 83 lata życia i 55 lat profesji zakonnej.
2012 Siostra Maria Samuela – Małgorzata Urbaniak PSMC (1964-2012) – urodzona w Koninie, zmarła w Zalesie Górnym mając 48 lat życia i 28 lat profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
Stanisław Bizior „Eam” (1913–1946). Żołnierz Armii Krajowej, działacz podziemia antykomunistycznego, ofiara represji komunistycznych. Stanisław Bizior urodził się w 1913 roku. Przed II wojną światową był nauczycielem i działał społecznie. W czasie okupacji niemieckiej zaangażował się w działalność konspiracyjną w strukturach Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Po zakończeniu wojny, gdy władzę w Polsce przejęli komuniści, kontynuował działalność niepodległościową — tym razem w ramach Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (WiN). Organizacja ta miała na celu przeciwdziałanie sowietyzacji Polski i informowanie społeczeństwa o rzeczywistym charakterze nowego reżimu. W 1946 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Po brutalnym śledztwie został osądzony przez komunistyczny sąd wojskowy i skazany na karę śmierci za działalność w WiN. Mimo apeli o ułaskawienie, wyrok został wykonany. Zginął 25 grudnia 1946 roku, w dzień Bożego Narodzenia, w więzieniu przy ulicy Montelupich w Krakowie. Miał 33 lata. Miejsce jego pochówku długo pozostawało nieznane, jego szczątki zostały odnalezione 23 stycznia 2017 roku na Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ulicy Unickiej w Lublinie, w anonimowej mogile pod grobowcem wybudowanym w latach 80.
Stanisław Bizior, Bio tom, 2017, CC BY-SA 4.0
Opracowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP