KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Piotr Chanel, prezbiter i męczennik
Święty Piotr Chanel był francuskim kapłanem, misjonarzem i pierwszym męczennikiem Oceanii. Urodził się 12 lipca 1803 roku w niewielkiej miejscowości Cuet niedaleko Belley we Francji. Już jako chłopiec wyróżniał się inteligencją oraz głęboką religijnością, co zwróciło uwagę miejscowego duszpasterza, ks. Trompiera. Dzięki jego wsparciu Piotr mógł zdobyć wykształcenie i rozpocząć formację w seminarium w Bourg, gdzie szybko zyskał uznanie zarówno kolegów, jak i profesorów.
Święcenia kapłańskie przyjął w 1827 roku. Jako młody ksiądz został skierowany do zaniedbanej parafii w okolicach Paryża. Dzięki gorliwej pracy duszpasterskiej w ciągu trzech lat odnowił życie religijne wspólnoty. Mimo owocnej posługi wciąż pragnął pracy misyjnej. W 1831 roku wstąpił do nowo powstałego zgromadzenia marystów (Towarzystwa Maryjnego), które podejmowało działalność ewangelizacyjną w różnych częściach świata. Po złożeniu ślubów zakonnych został wykładowcą w seminarium w Belley, gdzie przez kilka lat wiernie pełnił swoje obowiązki. W 1836 roku marystom powierzono misję ewangelizacji wysp Oceanii. Piotr Chanel został przełożonym niewielkiej grupy misjonarzy wysłanych na Nowe Hebrydy. Po długiej, dziesięciomiesięcznej podróży dotarł na wyspę Futuna. Początkowo misjonarze zostali przyjęci życzliwie przez miejscowego władcę Niulikiego, który niedawno zakazał praktyk kanibalizmu. Gdy jednak działalność misjonarza zaczęła przynosić owoce, a nawet syn wodza wyraził pragnienie przyjęcia chrztu, władca uznał to za zagrożenie dla swojej pozycji.
Relikwiarz znajdujący się w muzeum w Lyonie, Rartat, 2010, Public domain
Z jego rozkazu 28 kwietnia 1841 roku Piotr Chanel został zamordowany przez wysłanych siepaczy. Śmierć misjonarza nie zahamowała jednak rozwoju chrześcijaństwa na wyspie – przeciwnie, stała się impulsem do jego szybkiego rozprzestrzenienia. W ciągu kilku miesięcy mieszkańcy Futuny przyjęli wiarę chrześcijańską. Piotr Chanel został beatyfikowany przez papieża Leona XIII w 1889 roku, a kanonizowany przez papieża Piusa XII w 1954 roku. Ogłoszono go również patronem Oceanii. Jego wspomnienie liturgiczne zostało później rozszerzone na cały Kościół przez papieża Pawła VI, podkreślając znaczenie jego świadectwa dla misji Kościoła na świecie.
Wspomnienie dowolne – Święty Ludwik Maria Grignon de Montfort, prezbiter
Święty Ludwik Maria Grignion de Montfort był francuskim kapłanem, misjonarzem ludowym i jednym z największych propagatorów nabożeństwa do Najświętszej Maryi Panny. Urodził się 31 stycznia 1673 roku w Montfort-la-Cane w Bretanii, w głęboko religijnej rodzinie. Był drugim z osiemnaściorga dzieci adwokata Jana Chrzciciela Grignion i Joanny Robert. Atmosfera wiary w domu rodzinnym sprzyjała powołaniom – kilku jego braci zostało kapłanami, a dwie siostry wstąpiły do klasztoru. Edukację rozpoczął w kolegium jezuitów w Rennes, a następnie studiował teologię w seminarium sulpicjanów w Paryżu. Święcenia kapłańskie przyjął 5 czerwca 1700 roku. Początkowo pracował jako kapelan szpitala w Poitiers, gdzie szczególnie troszczył się o ubogich i chorych. Wkrótce jednak poświęcił się działalności misyjnej. Wędrując od miejscowości do miejscowości, głosił kazania, prowadził rekolekcje i zachęcał wiernych do pogłębienia życia religijnego. W czasie swojej posługi przeprowadził około dwustu misji parafialnych, ucząc modlitwy, śpiewu religijnego i włączając wiernych do licznych bractw. Z wielką gorliwością sprzeciwiał się także jansenizmowi, który jego zdaniem osłabiał zaufanie do Bożego miłosierdzia i częstego przyjmowania Komunii świętej. Centralnym rysem jego duchowości była głęboka miłość do Maryi. Święty oddał się Jej całkowicie w tzw. „niewolę miłości”, powierzając Jej wszystkie swoje modlitwy, zasługi i apostolską pracę. Swoją myśl duchową przedstawił w słynnym dziele Traktat o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny, które z czasem wywarło ogromny wpływ na duchowość katolicką. Ludwik był także założycielem dwóch zgromadzeń zakonnych: Towarzystwa Maryi oraz Zgromadzenia Córek Mądrości, poświęconych pracy misyjnej, edukacji ubogich i opiece nad chorymi. Intensywna działalność apostolska nadwyrężyła jego zdrowie. Zmarł 28 kwietnia 1716 roku w wieku zaledwie 43 lat. Beatyfikacji dokonał Leon XIII w 1888 roku, a kanonizacji Pius XII w 1947 roku. Duchowość św. Ludwika wywarła wielki wpływ na wielu papieży i świętych, zwłaszcza na Jana Pawła II, który przyjął jego maryjne zawołanie „Totus Tuus” – „Cały Twój”. Jego pisma do dziś inspirują wiernych do głębokiego zawierzenia Bogu przez Maryję.
Wspomnienie dowolne – Święta Joanna Beretta Molla
Święta Joanna Beretta Molla (1922–1962) była włoską lekarką, matką rodziny i świadkiem heroicznej miłości do życia. Urodziła się 4 października 1922 roku w Magencie niedaleko Mediolanu. Dorastała w głęboko religijnej rodzinie, która kształtowała w niej wrażliwość na potrzeby innych. Już w młodości angażowała się w działalność katolicką – należała do Akcja Katolicka oraz do Stowarzyszenie św. Wincentego à Paulo, gdzie pomagała ubogim i potrzebującym. Po ukończeniu studiów medycznych na Uniwersytecie w Pawii w 1949 roku rozpoczęła praktykę lekarską. Rok później otworzyła własną przychodnię w Mesero, gdzie z wielkim oddaniem leczyła mieszkańców okolicznych miejscowości. W 1952 roku zdobyła specjalizację z pediatrii na Uniwersytet w Mediolanie, łącząc pracę zawodową z działalnością społeczną i apostolską. W 1955 roku poślubiła Piotra Mollę, a w kolejnych latach na świat przyszło troje ich dzieci. W czasie czwartej ciąży, jesienią 1961 roku, lekarze wykryli u niej poważny nowotwór macicy. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla matki było przerwanie ciąży, jednak Joanna – kierując się sumieniem lekarza i matki – zdecydowała się chronić życie dziecka. 21 kwietnia 1962 roku urodziła córkę Giannę Emanuelę. Kilka dni później, 28 kwietnia, zmarła wskutek zapalenia otrzewnej, mając zaledwie 39 lat. Jej postawa została uznana za wyjątkowe świadectwo miłości i poświęcenia. Papież Paweł VI nazwał ją matką, która świadomie oddała życie za swoje dziecko. Beatyfikacji dokonał Jan Paweł II w 1994 roku, a kanonizacji w 2004 roku.
Wspomnienie dowolne – Błogosławieni Luchezjusz i Buonadonna z Poggibonsi
Błogosławieni Luchezjusz i Buonadonna z Poggibonsi należą do najstarszych postaci związanych z duchowością franciszkańską wśród ludzi świeckich. Tradycja podaje, że byli jednymi z pierwszych członków wspólnoty świeckiej inspirowanej przez Franciszek z Asyżu, a ich życie stało się wzorem chrześcijańskiego małżeństwa oddanego służbie ubogim. Luchezjusz urodził się około 1181 roku w Gaggiano we Włoszech. W młodości zajmował się handlem i – podobnie jak wielu ludzi jego epoki – marzył o karierze rycerskiej. Ostatecznie osiadł w Poggibonsi, gdzie poślubił Buonadonnę. Według przekazów małżonkowie początkowo prowadzili życie nastawione na gromadzenie dóbr, jednak w 1212 roku przeżyli głęboką przemianę duchową. Zrezygnowali z bogactwa, rozdzielili majątek pomiędzy ubogich, a swój dom zamienili w miejsce pomocy dla potrzebujących i chorych. W 1221 roku przez Poggibonsi przechodził Franciszek z Asyżu. Spotkanie z nim miało dla małżonków ogromne znaczenie. Pragnęli wstąpić do zakonów – Luchezjusz do franciszkanów, a Buonadonna do klarysek – lecz święty wskazał im inną drogę. Zachęcił ich, aby pozostając małżeństwem, żyli według ideałów ewangelicznych w świecie. Otrzymali pokutne habity tercjarskie i stali się jednymi z pierwszych członków wspólnoty świeckiej, dla której regułę zatwierdził później papież Honoriusz III. Od tej chwili ich życie wypełniała praca, modlitwa i służba potrzebującym. Luchezjusz uprawiał niewielkie pole, a uzyskane plony rozdawał ubogim. Oboje opiekowali się chorymi, nie wahając się pomagać nawet trędowatym. W czasie jednej z takich posług zarazili się chorobą zakaźną i zmarli tego samego dnia – 28 kwietnia 1260 roku. Ich grób szybko stał się miejscem modlitwy i licznych świadectw łask. Kult błogosławionych potwierdził papież Innocenty XII w 1694 roku, a następnie zatwierdził go Pius VI. Luchezjusz i Buonadonna są dziś czczeni jako patroni franciszkanów świeckich oraz przykład małżeństwa, które potrafiło przemienić swoje życie w służbę Bogu i bliźnim.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiona Hanna Chrzanowska
Zdjęcie czcigodnej służebnicy bożej Hanny Chrzanowskiej, fotograf nieznany, 1945, Public domain
Błogosławiona Hanna Chrzanowska (1902–1973) była wybitną polską pielęgniarką, działaczką społeczną i pionierką nowoczesnej opieki nad chorymi w Polsce. Urodziła się 7 października 1902 roku w Warszawie w rodzinie o tradycjach naukowych i filantropijnych. Jej ojciec był profesorem literatury na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w domu rodzinnym dużą wagę przywiązywano do wrażliwości społecznej i pomocy potrzebującym. Młodość spędziła głównie w Krakowie, gdzie ukończyła szkołę urszulanek. Po maturze zdecydowała się poświęcić służbie chorym i rozpoczęła formację pielęgniarską. Kształciła się w Warszawska Szkoła Pielęgniarstwa, a następnie doskonaliła swoje umiejętności za granicą, m.in. w Paryżu i Belgii. Po powrocie do kraju zajęła się pracą pedagogiczną, kształcąc kolejne pokolenia pielęgniarek. Była również aktywną działaczką Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Zawodowych, a przez wiele lat redagowała czasopismo Pielęgniarka Polska.
Podczas II wojny światowej włączyła się w działalność charytatywną w Krakowie, pomagając uchodźcom, więźniom i osobom przesiedlonym. Po wojnie szczególnie zaangażowała się w rozwój pielęgniarstwa środowiskowego. Była inicjatorką systemu pielęgniarstwa parafialnego, w którym chorzy mogli otrzymywać opiekę medyczną bezpośrednio w swoich domach. W tej działalności blisko współpracowała z krakowskim biskupem Karol Wojtyła, późniejszym papieżem Janem Pawłem II, organizując m.in. wizyty duszpasterskie u ciężko chorych. U schyłku życia zmagała się z chorobą nowotworową. Zmarła 29 kwietnia 1973 roku w Krakowie, pozostawiając po sobie niezwykłe świadectwo miłosierdzia i oddania potrzebującym. Proces jej wyniesienia na ołtarze zakończył się beatyfikacją 28 kwietnia 2018 roku w Krakowie, ogłoszoną za zgodą papieża Franciszek. Błogosławiona Hanna Chrzanowska pozostaje symbolem chrześcijańskiej służby chorym i patronką wielu środowisk medycznych.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1738 – Papież Klemens XII w konstytucji apostolskiej In Eminenti zakazał katolikom przynależności do lóż masońskich pod karą ekskomuniki.
1924 – Od powołania Banku Polskiego rozpoczęła się reforma walutowa autorstwa premiera i ministra skarbuWładysława Grabskiego.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1941 – Józef Cebula (1902-1941) – polski oblat, męczennik, błogosławiony.
Józef Cebula był polskim kapłanem ze zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej oraz jednym z błogosławionych męczenników II wojny światowej. Urodził się 23 marca 1902 roku w Malni na Śląsku Opolskim w religijnej rodzinie Adriana i Rozalii z domu Buhl. Od najmłodszych lat wychowywał się w atmosferze głębokiej wiary. W młodości zmagał się z poważną chorobą płuc, która na pewien czas przerwała jego naukę. Po powrocie do zdrowia kontynuował edukację w oblackim gimnazjum w Lublińcu i tam zdecydował się związać swoje życie ze zgromadzeniem oblatów. Nowicjat rozpoczął w 1921 roku w Markowicach, gdzie rok później złożył pierwsze śluby zakonne. Studia filozoficzne odbył w belgijskim Liège, a następnie kontynuował formację w Polsce. Śluby wieczyste złożył w 1925 roku, natomiast święcenia kapłańskie przyjął 5 czerwca 1927 roku z rąk biskupa Arkadiusza Lisieckiego. Po święceniach pracował jako nauczyciel, wychowawca i spowiednik w Małym Seminarium w Lublińcu, a później pełnił funkcje przełożonego klasztoru oraz mistrza nowicjuszy w Markowicach. Podczas okupacji niemieckiej dał świadectwo niezwykłej wierności kapłańskiemu powołaniu. Gdy władze nazistowskie nakazały zniszczenie figur Matki Bożej, stanowczo sprzeciwił się temu poleceniu, mówiąc, że prawdziwy oblat nie może brać udziału w takim czynie. Mimo zakazów potajemnie sprawował sakramenty, odwiedzał chorych i wspierał wiernych. Za tę działalność został aresztowany w 1941 roku, a następnie deportowany do obozu koncentracyjnego KL Mauthausen-Gusen, gdzie był torturowany i zmuszany do ciężkiej pracy. Zginął 28 kwietnia 1941 roku, rozstrzelany przez nazistów. Jego męczeńska śmierć została uznana przez Kościół za świadectwo wiary. 13 czerwca 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym w gronie 108 męczenników II wojny światowej. Dziś pamięć o nim jest szczególnie żywa w rodzinnej Malni, gdzie co roku odbywają się uroczystości dziękczynne upamiętniające jego życie i ofiarę.
1945 – Jan Keller (1876-1945) – polski urzędnik skarbowy, działacz niepodległościowy i społeczny.
Jan Keller, Franciszek Strachocki, 1928, Public domain
Jan Keller (1876–1945) był polskim urzędnikiem skarbowym, działaczem społecznym oraz uczestnikiem inicjatyw niepodległościowych związanych z regionem Sanoka. Urodził się 8 stycznia 1876 roku w Sanoku w rodzinie Jana i Honoraty z domu Dąbrowskiej. Pochodził z rodziny o korzeniach niemieckich, której przodkowie osiedlili się w Galicji w okolicach Dobromila. W rodzinnym mieście uczęszczał do szkoły ludowej oraz do miejscowego gimnazjum. W okresie zaborów odbył służbę wojskową w armii austro-węgierskiej w twierdzy Twierdza Przemyśl. Po jej zakończeniu rozpoczął pracę w administracji skarbowej monarchii habsburskiej. Od 1900 roku rozwijał karierę w urzędach podatkowych w Galicji, pracując m.in. w Przemyślu, Niemirowie i Bóbrce, by ostatecznie związać się z urzędem w Sanoku. Z biegiem lat zdobywał kolejne stanowiska, dochodząc do funkcji oficjała podatkowego. Keller angażował się również w życie społeczne i patriotyczne. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz Polowych Drużyn Sokolich. W przełomowym momencie końca I wojny światowej, 1 listopada 1918 roku, uczestniczył w symbolicznym przejęciu władzy w Sanoku przez Polaków, usuwając z budynku starostwa herb monarchii austro-węgierskiej. W okresie walk o granice państwa działał także w Małopolskiej Straży Obywatelskiej. W II Rzeczypospolitej pozostał aktywnym urzędnikiem skarbowym oraz społecznikiem – działał m.in. w organizacjach charytatywnych, w Czytelni Mieszczańskiej i w inicjatywach wspierających najuboższych mieszkańców miasta. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w pomoc uchodźcom próbującym przedostać się przez południową granicę na Węgry. Działając w strukturach Polskiego Komitetu Pomocy, wspierał osoby uciekające z okupowanych terenów. W lutym 1940 roku został aresztowany przez gestapo w wyniku prowokacji i po krótkim pobycie w więzieniu deportowany do niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, a pod koniec wojny przeniesiony do Buchenwald. Doczekał wyzwolenia obozu przez aliantów w kwietniu 1945 roku, jednak skrajne wyczerpanie i choroby doprowadziły do jego śmierci wkrótce potem. Pamięć o Janie Kellerze jest wciąż żywa w Sanoku. Jego nazwisko znajduje się na tablicach upamiętniających ofiary II wojny światowej, a rodzinny dom został przeznaczony na cele społeczne, stając się miejscem wsparcia dla potrzebujących.
1945 – Bolesław Pochmarski (1883-1945) – polski kapitan, polonista, filolog klasyczny, pedagog, krytyk teatralny i literacki, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm RP.
1953 – Roman Rypson (1898-1953) – polski podpułkownik pilot.
Roman Rypson, autor nieznany, 1945, Public domain
Roman Rypson był podpułkownikiem pilotem Wojska Polskiego i ofiarą represji stalinowskich. Urodził się 16 lutego 1899 roku w Jedlnia w rodzinie Szczepana i Konstancji Rypsonów. Już w młodości zaangażował się w działalność niepodległościową, wstępując do Polskiej Organizacji Wojskowej i organizując lokalne sekcje POW. W listopadzie 1918 roku wraz z własnym plutonem wstąpił do Wojska Polskiego, walcząc jako ułan w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, m.in. na Wołyniu i w rejonie Zamościa. Po wojnach ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty, a następnie przeszedł do lotnictwa. Był instruktorem pilotażu w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu i Dęblinie, dowodził eskadrami liniowymi i towarzyszącymi oraz uczestniczył w działaniach Korpusu Interwencyjnego w rejonie Wolnego Miasta Gdańska. W kampanii wrześniowej 1939 roku kierował 46 eskadrą obserwacyjną, organizując w ostatnich dniach obrony Warszawy eskadrę kombinowaną. Dwukrotnie dostał się do niewoli niemieckiej, z której zdołał uciec, przebywając w kolejnych oflagach, m.in. w Woldenberg, gdzie prowadził wykłady z taktyki lotniczej. Po II wojnie światowej był wykładowcą Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie oraz współtwórcą koncepcji rozwoju przemysłu lotniczego w Polsce Ludowej. W 1952 roku przeniesiono go do rezerwy i natychmiast aresztowano w ramach czystek wobec przedwojennej kadry lotnictwa. Po brutalnym śledztwie został skazany na śmierć i wykonano wyrok 28 kwietnia 1953 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Roman Rypson był żonaty z Danutą Doleżych, miał syna Lecha („Sten”), uczestnika powstania warszawskiego. Za zasługi wojenne i służbę wojskową otrzymał m.in. Krzyż Niepodległości, Srebrny Krzyż Zasługi oraz odznaki pilota i Grunwaldu. Symboliczny grób Romana Rypsona znajduje się w Kwaterze „Na Łączce” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Opracował:ks. Grzegorz Sikorski FDP