KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święta Magdalena z Nagasaki – męczennica
Święta Magdalena z Nagasaki to postać niezwykła – młoda kobieta z Kraju Kwitnącej Wiśni, która oddała życie za wiarę w Chrystusa w czasach brutalnych prześladowań chrześcijan. Urodziła się około 1611 roku w Nagasaki – mieście, które od końca XVI wieku stało się jednym z głównych ośrodków katolicyzmu w Japonii, a zarazem miejscem wielu krwawych represji.
Jej rodzice, głęboko wierzący chrześcijanie, zginęli śmiercią męczeńską, co na zawsze naznaczyło życie Magdaleny. Od dzieciństwa była zafascynowana Ewangelią i poświęciła się modlitwie oraz pomocy prześladowanym współwyznawcom.
Życie oddane Bogu
Magdalena była tercjarką Zakonu Kaznodziejskiego (dominikańskiego). Współpracowała z kilkoma dominikańskimi misjonarzami – ojcami Ludwikiem Bertranem z Hiszpanii i Jordanem z Saint Stephen, którym pomagała w ukrytej pracy duszpasterskiej. Po ich aresztowaniu i śmierci, nie zrezygnowała z działalności religijnej. Przez dwa lata pozostawała aktywna w podziemnym Kościele, wspierając ukrywających się chrześcijan.
Z czasem, świadoma nieuchronnego losu, sama zgłosiła się do władz i wyznała wiarę w Jezusa Chrystusa. Jej decyzja była aktem odwagi i duchowego męstwa – nie motywowała nią rozpacz, ale gorące pragnienie oddania życia za Boga.
Męczeńska śmierć i kult
Święta Magdalena została poddana torturom i skazana na śmierć. 15 października 1634 roku, w wieku zaledwie 23 lat, została powieszona głową w dół w dole z fekaliami – był to okrutny sposób egzekucji zwany tsurushi, mający złamać duchowo ofiarę. Po czterech dniach cierpienia zmarła jako męczennica.
Jej kult był żywy wśród japońskich katolików już od XVII wieku, jednak na beatyfikację trzeba było czekać aż do XX wieku. Papież Jan Paweł II beatyfikował Magdalenę z Nagasaki w 1981 roku, podczas swojej pielgrzymki do Japonii, a kanonizował ją w 2000 roku, zaliczając do grona męczenników Dalekiego Wschodu.
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Wacław Czeski
Święty Wacław, znany również jako Wacław I, był księciem Czech i jednym z najbardziej czczonych świętych Europy Środkowej. Urodził się około 907 roku w dynastii Przemyślidów, jako syn księcia Wracisława I i Drahomiry. Od najmłodszych lat wychowywał się w duchu chrześcijańskim – szczególną rolę w jego duchowej formacji odegrała babka, święta Ludmiła, która wprowadzała go w tajniki Ewangelii i życia modlitewnego.
Władca o sercu pasterza
Po śmierci ojca Wacław objął władzę książęcą, choć przez pewien czas regencję sprawowała jego matka, bardziej skłonna ku pogańskim tradycjom. Kiedy Wacław przejął pełnię władzy, rozpoczął proces chrystianizacji Czech, wzmacniając związki ze światem chrześcijańskim, szczególnie z Niemcami i papiestwem.
Był władcą sprawiedliwym, pokornym i miłosiernym. Dbał o pokój w kraju, wspierał Kościół, fundował świątynie, a sam żył bardzo skromnie, niemal jak zakonnik. Szczególnie opiekował się ubogimi, sierotami i więźniami. W tradycji zachowała się opinia, że sam osobiście nosił drewno i zboże dla potrzebujących, co zbliżało go do ludu.
Zamordowany przez własnego brata
Wacław zginął śmiercią męczeńską 28 września 935 roku w Starym Bolesławiu (Staré Boleslavi), zamordowany przez grupę spiskowców dowodzonych przez jego młodszego brata Bolesława, który dążył do przejęcia władzy. Legenda głosi, że do zabójstwa doszło przy drzwiach kościoła, gdzie Wacław został napadnięty i zamordowany po porannej mszy.
Jego śmierć była odczytywana nie tylko jako polityczna zbrodnia, ale jako męczeństwo za wiarę i pokój. Wkrótce po śmierci zaczęto czcić go jako świętego. Już w X wieku jego relikwie przeniesiono uroczyście do katedry św. Wita w Pradze, a jego kult zaczął się szerzyć poza Czechami.
Patron Czech i symbol narodowy
Święty Wacław został ogłoszony patronem Czech, a jego postać stała się trwałym symbolem duchowej tożsamości narodu. W czasach niepokojów politycznych i społecznych wielokrotnie odwoływano się do jego opieki i wstawiennictwa. Jego postać do dziś obecna jest w czeskiej kulturze, literaturze i muzyce – znany jest m.in. hymn ku jego czci Svatý Václave, vévodo české země („Święty Wacławie, książę ziemi czeskiej”).
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
Święto Państwowości Czeskiej
Święto Państwowości Czeskiej (czes. Den české státnosti) to jedno z najważniejszych świąt narodowych w Republice Czeskiej. Przypada 28 września i upamiętnia świętego Wacława, patrona Czech i jedną z najważniejszych postaci w dziejach czeskiej tożsamości. Choć ma głęboki wymiar religijny, jest obchodzone jako święto świeckie, odzwierciedlające narodowe dziedzictwo i ciągłość państwowości czeskiej.
Święty Wacław jako symbol narodu
Data 28 września wiąże się z rocznicą tragicznej śmierci księcia Wacława, który został zamordowany w 935 roku przez ludzi swego brata Bolesława. Choć wydarzenie miało charakter polityczny, w tradycji czeskiej Wacław został zapamiętany jako wzór chrześcijańskiego władcy, który kierował się miłością, pokojem i troską o ubogich.
Z czasem jego postać stała się symbolem czeskiej jedności i państwowości. W czasach zagrożenia, niewoli czy opresji odwoływano się do św. Wacława jako duchowego obrońcy kraju. Jego postać zdobi dziś m.in. słynny Pomnik św. Wacława na placu Wacława w Pradze, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc stolicy.
Ustanowienie święta
Choć kult św. Wacława istniał w Czechach przez całe wieki, Święto Państwowości Czeskiej zostało formalnie ustanowione w 2000 roku. Parlament Republiki Czeskiej wprowadził ten dzień jako święto narodowe, aby przypominać o chrześcijańskich i historycznych korzeniach czeskiego narodu oraz o wartościach, które reprezentował św. Wacław: sprawiedliwość, pokój, lojalność i duch służby.
W przeciwieństwie do typowo religijnych uroczystości, Święto Państwowości Czeskiej obchodzone jest w całym kraju w sposób świecki, ale z licznymi odniesieniami do historii, kultury i duchowości. W tym dniu odbywają się oficjalne uroczystości państwowe, msze święte, koncerty, wystawy oraz wydarzenia edukacyjne i patriotyczne.
Znaczenie dla współczesnych Czechów
Dla współczesnych Czechów Święto Państwowości ma wymiar refleksji nad tożsamością narodową. Przypomina o długiej historii czeskiej państwowości, o roli chrześcijaństwa w kształtowaniu kultury narodowej oraz o wartościach, które powinny przyświecać wspólnemu życiu społecznemu i politycznemu.
To również okazja do upamiętnienia postaci, które – tak jak św. Wacław – oddały życie dla dobra narodu. Dlatego 28 września łączy wymiar historyczny z duchowym i obywatelskim, stając się mostem między przeszłością a teraźniejszością.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen.
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Jan Kobuszewski (1934–2024) – Wybitny aktor teatralny, filmowy i kabaretowy, znany z niezwykłego poczucia humoru i ogromnej kultury osobistej. Zmarł 28 września 2024 roku w Warszawie. Popularność zdobył dzięki występom w kabarecie Dudek, a później w Kabarecie Olgi Lipińskiej. Grał w znanych filmach i serialach, takich jak Poszukiwany, poszukiwana, Nie ma róży bez ognia, Hallo Szpicbródka, Wojna domowa, Alternatywy 4. W 2012 roku odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla kultury polskiej.
Kardynał Adam Kozłowiecki SJ (1911–2007) – Jezuita, misjonarz, były więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz i Dachau. Po II wojnie światowej przez ponad 60 lat pełnił posługę w Afryce jako metropolita Lusaki (dzisiejsza Zambia). Zmarł 28 września 2007 roku w Lusace.
Roman Brandstaetter (1906–1987) – Poeta, dramaturg i tłumacz, autor m.in. tłumaczeń starotestamentowych i literatury żydowskiej. Zmarł 28 września 1987 roku w Poznaniu.
Opracowali: kl. Konrad Widera i ks. Grzegorz Sikorski FDP