KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Pius V, papież
Portrait of Pope Pius V, Bartolomeo Passarotti and workshop, 1566, Public domain
Antonio Ghislieri, późniejszy papież Pius V, urodził się 17 stycznia 1504 roku w Bosco Marengo w Piemoncie. Pochodził z ubogiej rodziny i w dzieciństwie pasł owce, jednak dzięki wsparciu sąsiada wstąpił do zakonu dominikanów w wieku 15 lat, przyjmując imię Michał. Jego życie wyróżniała głęboka pobożność i surowa dyscyplina. Po studiach teologicznych w Bolonii i Genui, w 1528 roku przyjął święcenia kapłańskie. Spędził kolejne lata na nauczaniu, pełnieniu funkcji przeora i pracy w zakonnych strukturach, zdobywając reputację człowieka sprawiedliwego i gorliwego w wierze. Ghislieri zasłynął również jako inkwizytor, lecz w odróżnieniu od surowego Pawła IV, stosował łagodniejsze metody, starając się przekonywać zamiast karać. Dzięki temu uwolnił od podejrzeń o herezję wysokich duchownych, w tym kardynała Morone i arcybiskupa Toledo. Po przeniesieniu na biskupstwo Mondovi w 1560 r. kontynuował reformy diecezjalne, dbając o powrót wiernych do Kościoła. 7 stycznia 1566 r. został wybrany papieżem i przyjął imię Pius V. Natychmiast przystąpił do wdrażania postanowień Soboru Trydenckiego, oczyszczając kurie, wprowadzając nowe kongregacje i organizując seminaria dla kleru. Opublikował Katechizm Rzymski, zreformował brewiarz i mszał, ujednolicając liturgię łacińską. Wspierał rozwój szkolnictwa, szpitali i przytułków, a także propagował modlitwę różańcową, nadając jej ostateczną formę w 1569 roku. Pius V zasłynął także jako duchowy patron zwycięstwa chrześcijan nad Turkami pod Lepanto w 1571 roku, które przypisał wstawiennictwu Maryi. Zmarł 1 maja 1572 r., pozostawiając po sobie obraz papieża surowego w sprawach wiary, a jednocześnie miłosiernego wobec wiernych. Kanonizowany w 1712 roku, jest patronem Kongregacji Nauki Wiary, a jego pontyfikat zapoczątkował tradycję białej sutanny papieży.
Wspomnienie dowolne – Święty Józef Benedykt Cottolengo, prezbiter
Saint Joseph Benedict Cottolengo, Agostino Cottolengo, 1850, Public domain
Józef Benedykt Cottolengo urodził się 3 maja 1786 roku w Bra w Piemoncie jako najstarszy z dwunastki dzieci. Od najmłodszych lat przejawiał wrażliwość na potrzeby innych, a już w wieku pięciu lat marzył o poświęceniu swojego życia opiece nad biednymi i chorymi. Po studiach seminaryjnych i uzyskaniu doktoratu w Turynie przyjął święcenia kapłańskie w 1811 roku, pełniąc początkowo funkcje wikariusza i kanonika. Głęboko poruszony nędzą i cierpieniem bliźnich, Cottolengo w 1828 roku założył w Turynie „Mały Domek Bożej Opatrzności”, w którym gromadził chorych, ubogich i opuszczonych. Dzieło to szybko się rozrosło, obejmując oddzielne domy dla osób niewidomych, głuchoniemych, epileptyków i innych niepełnosprawnych. Kapłan organizował również zgromadzenia żeńskie i męskie, które wspierały podopiecznych duchowo i materialnie, tworząc w praktyce miniaturowe miasto opieki. Cottolengo ufał Opatrzności i mobilizował ludzi dobrej woli do współpracy, stawiając jako motto słowa św. Pawła: „Miłość Chrystusowa przynagla nas”. Zmarł 30 kwietnia 1842 roku, otoczony modlitwą i wdzięcznością tych, którym pomagał. Jego beatyfikacja nastąpiła w 1917 roku, a kanonizacja w 1933. Święty Józef Benedykt Cottolengo jest patronem chorych, potrzebujących i opuszczonych, a „Mały Domek Opatrzności” pozostaje dziś największym na świecie kompleksem opieki nad osobami cierpiącymi. W ikonografii przedstawiany jest w sutannie wśród biednych lub chorych, z atrybutami takimi jak stuła i krzyż, symbolizując oddanie i miłosierdzie.
Wspomnienie dowolne – Święta Maria od Wcielenia Guyard-Martin, zakonnica
Portrait de Mère Marie de l’Incarnation, Hugues Pommier, 2012, Public domain
Teresa Guyard-Martin urodziła się 28 października 1599 roku w Tours we Francji. W wieku 17 lat wyszła za mąż za Claude’a Martina, jednak po dwóch latach została wdową z kilkutygodniowym synem. Pomimo propozycji ponownego małżeństwa, postanowiła pozostać wierna powołaniu duchowemu. Jej życie zmieniło się 24 marca 1620 roku podczas doświadczenia mistycznego, które pogłębiło jej zażyłość z Bogiem i skierowało na drogę wyrzeczeń i modlitwy. Po kilku latach oddała syna pod opiekę siostry i wstąpiła do zakonu urszulanek. W 1639 roku wyjechała do Quebecu, gdzie oddała się pracy misyjnej wśród ludności indiańskiej. Opanowała język Irokezów, przygotowywała dla nich słowniki i katechizmy, zdobywając przydomek „Teresy Nowej Francji”. Pozostała po niej bogata korespondencja – ponad 12 tysięcy listów, będąca cennym świadectwem życia kolonii francuskiej w XVII wieku. Zmarła 30 kwietnia 1672 roku i została pochowana w klasztorze, który założyła. Jej syn, Klaudiusz, napisał jej biografię. Teresa Guyard-Martin została beatyfikowana przez św. Jana Pawła II 22 czerwca 1980 roku, a w kwietniu 2014 papież Franciszek kanonizował ją równoważnie, rozszerzając jej kult na cały Kościół. Jest patronką urszulanek i Kanady.
Wspomnienie dowolne – Święty Gualfard
Gualfard urodził się w 1070 roku w Augsburgu. W 1096 roku wyruszył w pielgrzymkę z grupą kupców, zatrzymując się m.in. w Weronie, gdzie krótko pracował przy wyrobie siodeł. Ostatecznie osiadł nad rzeką Adygą, prowadząc życie pobożne wśród gęstych lasów. Po dwudziestu latach myśliwi odnaleźli go i sprowadzili z powrotem do Werony, gdzie otworzył sklep przy opactwie San Salvatore. W czasie powodzi ponownie opuścił miasto i zamieszkał w pustelni niedaleko kościoła Świętej Trójcy, przyjmując życie jako oblat kamedułów z San Salvatore. Słynął z cudów, co przyciągało wielu wiernych. Żył w surowości, pościł i umartwiał się, całkowicie poświęcając życie Bogu. Zmarł 30 kwietnia 1127 roku. Jest czczony jako patron wytwórców siodeł i przykładem życia pełnego pokory, modlitwy i oddania.
Wspomnienie dowolne – Święty Aldobrand, biskup
Aldobrand urodził się w 1164 roku, prawdopodobnie w Sorrivoli lub w regionie Sarsina-Galeata. Kształcił się w Rawennie, a od 1212 do 1218 roku pełnił funkcję proboszcza katedry w Rimini. W wyniku konfliktu z patarami, ruchem sprzeciwiającym się nadużyciom duchowieństwa, musiał opuścić miasto. W 1228 roku został mianowany biskupem Fossombrone. Natychmiast przystąpił do budowy nowej katedry, którą zdołał niemal całkowicie ukończyć przed śmiercią. Zmarł 30 kwietnia 1247 roku, a jego ciało złożono w urnie pod ołtarzem katedry, będącej owocem jego troski o Kościół i wiernych.
Wspomnienie dowolne – Święty Józef Marello, biskup
Józef Marello urodził się 26 grudnia 1844 roku w Turynie w rodzinie z San Martino Alfieri. Już w dzieciństwie wykazywał pobożność i głęboką miłość do Matki Bożej, a w wieku dwunastu lat zdecydował się na drogę kapłaństwa. Po trudnym okresie odwrócenia się od powołania i ciężkiej chorobie, powrócił do seminarium, przyjmując święcenia kapłańskie we wrześniu 1868 roku. Jako kapłan i sekretarz biskupa Asti Marello wyróżniał się gorliwością duszpasterską, duchowym przewodnictwem i troską o formację kleryków. W 1878 roku założył zgromadzenie Oblatów św. Józefa, którego celem była odnowa życia zakonnego oraz ewangelizacja i nauczanie. W 1889 roku został biskupem diecezji Aqui, gdzie przez sześć lat wizytował każdą parafię, kładąc nacisk na Eucharystię jako centrum życia duchowego. Zmarł 30 maja 1895 roku w Savonie. Papież św. Jan Paweł II beatyfikował go 26 września 1993 roku, a kanonizował 25 listopada 2001 roku.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1901 – Inauguracja działalności gospodarstwa rolnego San Giuseppe degliStracciaroli w dzielnicy Balduina w Rzymie.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1632 – Zygmunt III Waza (1566-1632) – król PolskiiSzwecji.
König Sigismund III, Martin Kober, 1580, Public domain
Zygmunt III Waza (1566–1632), syn króla Szwecji Jana III Wazy i królewny polskiej Katarzyny Jagiellonki, był królem Polski i wielkim księciem litewskim w latach 1587–1632 oraz królem Szwecji w latach 1592–1599. Jego panowanie w Rzeczypospolitej przypadło na okres największego zasięgu terytorialnego państwa. Wszechstronnie wykształcony i biegle władający pięcioma językami, odznaczał się pracowitością, pobożnością i dyscypliną. Każdy dzień rozpoczynał od mszy świętej, a do końca życia regularnie odmawiał brewiarz i godzinki. Zygmunt III Waza był mecenasem sztuki, sam parał się malarstwem, rzeźbą, złotnictwem i architekturą. Rozbudował kolekcję obrazów mistrzów weneckich i flamandzkich, tworząc pierwszą nowoczesną galerię w Polsce. Zainteresowanie alchemią przyczyniło się do pożaru Zamku Królewskiego w Krakowie w 1595 roku. Po śmierci Stefana Batorego w 1586 r. został wybrany królem Polski w 1587 r., pokonując konkurenta Maksymiliana Habsburga dzięki wsparciu hetmana Jana Zamoyskiego. W 1592 r. objął koronę Szwecji, lecz konflikt religijny i opór protestanckiej szlachty doprowadziły do detronizacji w 1599 r., mimo że zachował tytuł króla do śmierci. W polityce wyznaniowej wspierał kontrreformację i dążył do zacieśnienia współpracy z papiestwem oraz katolickimi Habsburgami. W 1596 r. doprowadził do unii brzeskiej, tworząc Kościół unicki. Za jego panowania Rzeczpospolita prowadziła liczne wojny – z Rosją, Szwecją i Imperium Osmańskim – a w kraju stłumiono powstania kozackie i rokosz Zebrzydowskiego. Zygmunt III Waza wprowadził wiele inwestycji, m.in. przebudowę Zamku Królewskiego w Warszawie, budowę kościołów, fortyfikacji i Kanału Królewskiego. Zmarł 30 kwietnia 1632 r. w Warszawie, pozostawiając po sobie dwunastu potomków, w tym przyszłych królów Władysława IV i Jana Kazimierza.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1799– Uwięziony przez Francuzów śmiertelnie chorypapieżPius VIzostał przewieziony do klasztoru wBriançon.
Ritratto di Papa Pio VI (National Gallery of Ireland), Pompeo Batoni, 1775, Public domain
Pius VI (1717–1799), właściwie Giovanni Angelo Braschi, był 250. papieżem Kościoła katolickiego i sprawował swój urząd od 1775 roku aż do śmierci. Urodził się w Cesenie w zubożałej rodzinie arystokratycznej. Odebrał staranne wykształcenie humanistyczne i prawnicze, studiując w kolegium jezuickim oraz na uniwersytecie w Ferrarze. W młodości pracował w kurii rzymskiej, m.in. jako współpracownik kardynała Tommasa Ruffo oraz sekretarz papieża Benedykta XIV. W 1758 przyjął święcenia kapłańskie, a kilka lat później powierzono mu ważne funkcje administracyjne w Państwie Kościelnym. W 1773 został kardynałem. Na papieża wybrano go 15 lutego 1775 roku po długim i trudnym konklawe. Jego pontyfikat przypadł na czas głębokich przemian politycznych i ideowych w Europie. Pius VI zmagał się z narastającą laicyzacją życia publicznego oraz z próbami podporządkowania Kościoła władzy państwowej, szczególnie w krajach niemieckich i w Austrii. Zdecydowanie potępił postanowienia rewolucji francuskiej, w tym Konstytucję cywilną kleru i Deklarację Praw Człowieka i Obywatela. Końcowe lata jego pontyfikatu naznaczone były konfliktem z rewolucyjną Francją. Po zajęciu Rzymu przez wojska francuskie papież został aresztowany i wywieziony z Italii. Zmarł na wygnaniu w Valence w 1799 roku.
1940 – Bonifacy Bałdyk (1879-1940) – polski polityk, samorządowiec.
Bonifacy Bałdyk był polskim działaczem społecznym i politykiem związanym z Górnym Śląskiem, uczestnikiem walk o przyłączenie regionu do Polski oraz parlamentarzystą w okresie II Rzeczypospolitej. Urodził się 25 maja 1879 roku w Kobiernie w rodzinie Wincentego i Marianny z Dobiszowskich. Już w młodości angażował się w działalność patriotyczną – jako uczeń gimnazjum w Krotoszynie działał w Organizacji Młodzieży Narodowej, za co został czasowo usunięty ze szkoły. Studiował farmację w Berlinie i należał do tajnego polskiego związku młodzieżowego, jednak z powodu aktywności politycznej nie ukończył studiów. W 1913 roku osiedlił się w Żorach, gdzie pracował w aptece i szybko włączył się w życie społeczne miasta. Był radnym miejskim, członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej oraz aktywnym działaczem kulturalnym – m.in. w chórze „Feniks”. W okresie walk o przyszłość Górnego Śląska brał udział w działaniach plebiscytowych i wspierał powstańców śląskich, organizując dla nich zaopatrzenie. W 1918 reprezentował ludność powiatu rybnickiego podczas obrad Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu. Po przyłączeniu części Śląska do Polski pełnił funkcję komisarycznego burmistrza Żor, a później działał w organizacjach kombatanckich i spółdzielczych. W 1928 został posłem na Sejm II Rzeczypospolitej z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, a w 1930 wybrano go do Sejmu Śląskiego. Przyczynił się m.in. do powstania gimnazjum w Żorach oraz rozwoju lokalnej komunikacji kolejowej. Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany przez Niemców w ramach represji wobec polskiej inteligencji. Zmarł 30 kwietnia 1940 roku w więzieniu w Strzelcach Opolskich. Jego działalność patriotyczna została uhonorowana m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
1940 – Szczęsny Bykowski-Jaxa (1898-1940) – polski podporucznik rezerwy kawalerii, agronom, dziennikarz.
Szczęsny Jaxa-Bykowski urodził się w Samarkandzie jako syn Ludwika i Anny z Kurowskich. Młodość spędził w Rosji, gdzie ukończył gimnazjum w Petersburgu. W czasie I wojny światowej i walk o niepodległość Polski służył w 3 pułku ułanów I Korpusu Polskiego, a od 1918 roku w Wojsku Polskim. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, m.in. pełniąc funkcję parlamentariusza wysłanego do sztabu Armii Czerwonej w Płocku. Po zakończeniu działań wojennych został przeniesiony do rezerwy w stopniu podporucznika. Równocześnie rozwijał karierę cywilną – ukończył studia rolnicze w Bydgoszczy, a następnie kształcił się także w Warszawie. Był związany ze środowiskiem akademickim oraz działalnością publicystyczną. W 1929 roku uczestniczył w organizacji działu rolniczego Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, a od 1933 roku kierował redakcją pisma „Poradnik Gospodarski”, poświęconego nowoczesnemu rolnictwu. We wrześniu 1939 roku, po agresji Związku Sowieckiego na Polskę, dostał się do niewoli i trafił do obozu jenieckiego w Kozielsku. Wiosną 1940 roku został wywieziony przez NKWD i zamordowany w lesie katyńskim. Jego ciała nie udało się zidentyfikować podczas późniejszych prac ekshumacyjnych. Za zasługi wojskowe i społeczne został odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych (trzykrotnie), Medalem Niepodległości oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi. W 2007 roku pośmiertnie awansowano go do stopnia porucznika.
1940 – Henryk Dobrzański (1897-1940) – polski major, jeździec sportowy, dowódcaOddziału Wydzielonego WP.
Henryk Dobrzański „Hubal”, autor nieznany, przed 1939, Public domain
Henryk Dobrzański „Hubal” urodził się w Jaśle w rodzinie o tradycjach patriotycznych i szlacheckich. W młodości uczył się w Krakowie, jednak po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, rozpoczynając wieloletnią służbę wojskową. Walczył następnie w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, gdzie wykazał się odwagą i talentem dowódczym, za co został odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. W okresie międzywojennym pozostał w wojsku, służąc w jednostkach kawalerii. Równocześnie zdobył rozgłos jako znakomity jeździec sportowy, odnosząc sukcesy na międzynarodowych konkursach hippicznych i reprezentując Polskę w zawodach w Europie. W 1927 roku awansował do stopnia majora. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził oddziałem kawalerii, a po klęsce wojny obronnej odmówił złożenia broni. Przyjął pseudonim „Hubal” i utworzył Oddział Wydzielony Wojska Polskiego, który prowadził działania partyzanckie przeciwko okupującym Polskę Niemcom. Jego żołnierze przeprowadzali akcje dywersyjne i potyczki z wrogiem, stając się jednym z pierwszych zorganizowanych oddziałów oporu w okupowanym kraju. 30 kwietnia 1940 roku major „Hubal” poległ w walce z niemieckim oddziałem w pobliżu Anielina. Jego ciało zostało wywiezione przez Niemców i miejsce pochówku do dziś pozostaje nieznane. Pośmiertnie awansowano go do stopnia pułkownika, a jego postać stała się symbolem niezłomnej walki o niepodległość Polski.
1940 – Kazimierz Ołdakowski (1878-1940) – polski inżynier technolog.
1940 – Franciszek Szulc (1893-1940) – polski podporucznik.
Franciszek Szulc był oficerem piechoty Wojska Polskiego, komisarzem Straży Granicznej oraz aktywnym uczestnikiem walk o niepodległość Polski. Urodził się w Dobrej koło Buku w rodzinie Józefa i Józefy z Rybarczyków, dzieciństwo spędził w Dakowach Suchych. Kształcił się w Seminarium Nauczycielskim w Rogoźnie, jednak jego młodość przypadła na czas wojny. W 1916 roku został wcielony do armii niemieckiej i wysłany na front zachodni we Francji, gdzie w 1918 roku odniósł ranę nogi. Po powrocie włączył się w walkę o polską niepodległość, uczestnicząc w powstaniu wielkopolskim. W styczniu 1919 roku objął dowództwo kompanii bukowskiej i brał udział w walkach m.in. o Zbąszyń oraz w starciach pod Nowym Dworem, Łomnicą i Chrośnicą. Za szczególne męstwo w działaniach bojowych został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Następnie służył w Wojsku Polskim w 2 pułku strzelców wielkopolskich i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W okresie międzywojennym związał się ze służbą graniczną państwa. Pełnił funkcję komisarza Straży Celnej i Straży Granicznej, pracując m.in. w Zbąszyniu, Brodnicy oraz Nakle. W 1939 roku został awansowany do stopnia kapitana rezerwy piechoty. Po wybuchu II wojny światowej został ewakuowany na wschód, gdzie po wkroczeniu Armii Czerwonej dostał się do niewoli sowieckiej i trafił do obozu w Kozielsku. Wiosną 1940 roku został wywieziony przez NKWD i zamordowany w lesie katyńskim. Spoczywa w jednej z bezimiennych mogił na terenie Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu. W 2007 roku pośmiertnie awansowano go do stopnia majora.
1943 – Józef Florczak (1887-1943) – polski duchowny katolicki, prałat, kanonista, wykładowca akademicki.
Ks. prałat dr Józef Florczak, autor nieznany, 1937, CC0 1.0
Józef Florczak był polskim kapłanem katolickim, kanonistą oraz wykładowcą akademickim, związanym z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim i instytucjami watykańskimi. Urodził się w Brzykowie. Po ukończeniu Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku przyjął święcenia kapłańskie w 1910 roku. Następnie kontynuował studia w Cesarskiej Rzymskokatolickiej Akademii Duchownej w Petersburgu, a później w Rzymie na uczelni Angelicum, gdzie specjalizował się w prawie kanonicznym. W latach 1915–1918 był profesorem w Petersburgu, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rozpoczął pracę naukową na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie wykładał prawo kanoniczne. W latach 1919–1920 pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Kanonicznego i Nauk Moralnych tej uczelni. W kolejnych latach został powołany do pracy w Rzymie. Związany był z instytucjami Stolicy Apostolskiej – pracował m.in. w Kolegium Rozkrzewiania Wiary, był audytorem Roty Rzymskiej oraz konsultorem Kongregacji Sakramentów. Pełnił również funkcję rektora kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie. Za zasługi dla państwa polskiego został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Po powrocie do kraju w 1931 roku objął parafię Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku i został dziekanem dekanatu tureckiego. Podczas niemieckiej okupacji w 1942 roku został aresztowany przez władze hitlerowskie i osadzony najpierw w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau, a następnie w Dachau. Tam zmarł 30 kwietnia 1943 roku, stając się jedną z wielu ofiar prześladowań duchowieństwa polskiego w czasie II wojny światowej.
1943 – Halina Zygmuntówna (1919-1943) – polska łączniczkaAK.
Halina Zygmuntówna, JanLasica, 2019, CC BY-SA 4.0
Halina Zygmunt, używająca w konspiracji pseudonimu „Kalina”, była łączniczką Armia Krajowa i jedną z młodych uczestniczek walki o niepodległość Polski w czasie II wojny światowej. Urodziła się w Kielcach w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Młodość spędziła głównie w Zagłębiu Dąbrowskim, gdzie uczęszczała do Gimnazjum im. Emilii Plater w Sosnowcu. Była harcerką i aktywnie uczestniczyła w życiu szkolnej drużyny harcerskiej. Po wybuchu wojny w 1939 roku włączyła się w działalność konspiracyjną w Związek Orła Białego, jednej z pierwszych organizacji podziemnych. Jako łączniczka i kolporterka przenosiła informacje oraz podziemną prasę „Nasze Sprawy”. Brała również udział w działaniach sabotażowych – przewoziła broń i materiały wybuchowe, a także uczestniczyła w przygotowywaniu bomb zegarowych wykorzystywanych w akcjach przeciw okupantowi. Równocześnie angażowała się w tajne nauczanie oraz pomoc dla jeńców wojennych i więźniów obozów. W marcu 1941 roku została aresztowana przez Gestapo. Przetrzymywana była w więzieniach i obozach śledczych, gdzie poddawano ją brutalnym przesłuchaniom i torturom. Mimo ciężkich warunków zachowała odwagę i nie zdradziła współpracowników. Wraz z innymi członkami konspiracji została skazana na śmierć przez niemiecki trybunał Volksgerichtshof. Wyrok wykonano 30 kwietnia 1943 roku we Wrocławiu przez ścięcie na gilotynie. Przed egzekucją napisała poruszający list do rodziny, w którym żegnała się z bliskimi i prosiła, by pamiętali o sensie jej ofiary. Zginęła mając zaledwie 23 lata, pozostając symbolem odwagi młodego pokolenia Polaków walczących o wolność ojczyzny.
1943 – Władysław Zarembowicz (1918-1943) – polski działacz harcerski i polonijny.
Władysław Zarembowicz był działaczem polskiej społeczności we Wrocławiu oraz aktywnym harcerzem, związanym z ruchem polonijnym na terenie przedwojennych Niemiec. Urodził się we Wrocławiu w rodzinie pielęgnującej polskie tradycje narodowe. Od najmłodszych lat uczestniczył w życiu organizacji skupiających Polaków mieszkających w tym mieście, co ukształtowało jego silne poczucie tożsamości narodowej. Już jako dziecko wstąpił do Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech, działając we Wrocławskiej Męskiej Drużynie Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego. Z czasem został jej drużynowym i w latach 1937–1939 kierował działalnością harcerzy. Był również aktywny w środowisku Związek Polaków w Niemczech, a w 1938 roku uczestniczył w kongresie tej organizacji w Berlinie. Współpracował także z redakcjami polonijnych czasopism „Młody Polak w Niemczech” i „Mały Polak w Niemczech”, pomagając w ich redagowaniu oraz kolportażu. Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany 20 września 1939 roku w Kłodzku pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski. Niemieckie władze oskarżyły go o przekazanie szkiców wojskowego lotniska we Wrocławiu polskiemu strażnikowi granicznemu, który w rzeczywistości okazał się agentem niemieckiego kontrwywiadu. Po śledztwie i licznych przenosinach między więzieniami trafił do obozu koncentracyjnego Buchenwald, a następnie do Mauthausen, gdzie zginął 30 kwietnia 1944 roku. Po wojnie jego prochy złożono w rodzinnym grobie na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu. Dla upamiętnienia młodego działacza jego imię nadano ulicy oraz jednej z wrocławskich szkół, a także drużynie harcerskiej, przypominając o jego wierności polskiej tożsamości i harcerskim ideałom.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP