KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Franciszek z Asyżu, Jan Bernardone, założyciel zakonu franciszkanów
Święty Franciszek, znany w młodości jako Jan Bernardone, urodził się w 1182 roku w Asyżu, w sercu Italii. Dorastał w zamożnej rodzinie kupieckiej, która pragnęła nadać mu status rycerski i nie szczędziła środków na spełnianie jego młodzieńczych marzeń. Franciszek uchodził za duszę towarzystwa – pełen radości, wrażliwy na piękno muzyki i poezji, ubierał się ekstrawagancko i zyskał przydomek „króla młodzieży asyskiej”. Pragnienie rycerskiej sławy zaprowadziło go na wojnę z Perugią, gdzie jednak trafił do niewoli. Rok spędzony w więzieniu, a później długotrwała choroba, stały się początkiem jego duchowej przemiany.
Momentem przełomowym okazał się rok 1205. W drodze na kolejną wyprawę wojenną Franciszek przeżył mistyczny sen w Spoletto, który skłonił go do powrotu do rodzinnego Asyżu. Wkrótce wyrzekł się dostatku i rozpoczął życie ubogie, oddając się modlitwie i pokucie. Szczególnym znakiem jego nawrócenia była scena, kiedy wobec biskupa i tłumu mieszkańców zdjął z siebie szaty i oddał je ojcu, mówiąc, że odtąd jedynym jego Ojcem będzie Bóg. Od tego czasu Franciszek poświęcił się odbudowie zrujnowanych kościołów oraz głoszeniu Ewangelii.
24 lutego 1208 roku, słuchając fragmentu Ewangelii o rozesłaniu uczniów, zrozumiał, że jego powołaniem jest prostota i głoszenie pokoju. Rok później papież Innocenty III zatwierdził regułę wspólnoty, którą tworzył wraz z towarzyszami. Tak powstał Zakon Braci Mniejszych. Ideały Franciszka pociągnęły również kobiety – za sprawą św. Klary w 1212 roku narodził się zakon klarysek. Wkrótce do duchowości franciszkańskiej dołączyli również świeccy, dając początek wielkiej rodzinie tercjarzy.
Franciszek nie ograniczał się do Włoch. Podczas V wyprawy krzyżowej dotarł do Egiptu, gdzie spotkał się z sułtanem Melek-el-Kamelem. Jego odwaga i prostota sprawiły, że władca pozwolił mu bezpiecznie odwiedzić miejsca związane z życiem Chrystusa. Z kolei w Greccio w 1223 roku Franciszek zorganizował pierwsze jasełka, które stały się inspiracją dla chrześcijańskiej tradycji bożonarodzeniowej.
Szczególnym znakiem jego zjednoczenia z Chrystusem były stygmaty, które otrzymał w 1224 roku na górze Alwernii. To doświadczenie czyni go pierwszym w historii Kościoła stygmatykiem. Wyczerpany surowym życiem i chorobami, zmarł 3 października 1226 roku w Porcjunkuli, mając 45 lat. Dwa lata później papież Grzegorz IX ogłosił go świętym.
Franciszek pozostawił po sobie modlitwy, listy i pieśni, z których najsłynniejsza – „Pieśń słoneczna” – do dziś inspiruje wierzących i niewierzących. Jest patronem wielu zakonów i wspólnot, a także ekologów, ubogich, ludzi pracy i pokoju. W ikonografii ukazywany jest w prostym habicie, często z ptakami, barankiem czy krucyfiksem.
Wspomnienie dowolne – Święci Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy, męczennicy chrześcijańscy w czasach panowania Dioklecjana, święci Kościoła katolickiego.
Święci Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy należą do grona męczenników, którzy ponieśli śmierć około 291 r. w okolicach Trewiru w Galii, w czasach prześladowań chrześcijan w cesarstwie rzymskim. Legendarna historia mówi, że Tyrsus i Bonifacy byli oficerami Legii Tebańskiej, którzy uciekli przed prześladowaniami i schronili się w Trewirze, gdzie Palmacjusz miał być konsulem. Według tradycji, zostali ścięci z innymi towarzyszami za wyznawanie wiary chrześcijańskiej. Według tradycji Tyrsus był urzędnikiem rzymskim, który po przyjęciu wiary chrześcijańskiej odrzucił składanie ofiar bożkom. Palmacjusz, również człowiek wysokiego rodu, wraz z nim wyznał Chrystusa i podzielił jego los. Bonifacy z kolei dołączył do grona wyznawców, którzy mimo gróźb i tortur nie wyrzekli się swojej wiary. Wszyscy trzej zostali skazani na śmierć i ponieśli męczeństwo, które w oczach pierwszych chrześcijan stało się znakiem zwycięstwa duchowego nad potęgą imperium.
Opis: Martyrdom of Saints Andochius (?) and Thyrsus (?). Coloured etching, Public Domain Mark
Opis: św. Palmacjusz, Helge Klaus Rieder, CC0 1.0
Opis: św. Bonifacy, Public domain photograph of Russian icon
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
Lesotho – Dzień Niepodległości
Opis: Lesoto w Regionie, CC BY-SA 3.0
Opis: Flaga Lesotho, Public domain
Opis: Godło Lesotho:
Lesotho to niewielkie, górzyste państwo położone całkowicie wewnątrz Republiki Południowej Afryki. Nazywane bywa „Królestwem w niebie”, ponieważ całe jego terytorium znajduje się na dużej wysokości nad poziomem morza.
Dzisiejsze Lesotho wyrosło z dzieła wodza Moshoeshoe I, który w XIX wieku zjednoczył rozproszone plemiona Basotho i osadził je w trudno dostępnych górach. W obliczu nacisków Zulusów i osadników burskich w 1868 r. zwrócił się on o opiekę Brytyjczyków, a kraj stał się protektoratem pod nazwą Basutoland. Po stopniowym rozwoju autonomii 4 października 1966 roku ogłoszono niepodległość i przyjęto nazwę Lesotho, ustanawiając monarchię konstytucyjną.
Kościół katolicki obecny jest w Lesotho od połowy XIX wieku, dzięki misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej. Wkrótce stał się jedną z głównych sił kształtujących życie społeczne, szczególnie w dziedzinie edukacji i opieki zdrowotnej. Dziś Lesotho dzieli się na cztery diecezje, z archidiecezją Maseru na czele.
Najbardziej znanym sanktuarium maryjnym jest Fatima Shrine w Ramabanta, które od lat 40. XX wieku gromadzi tłumy wiernych. Pielgrzymki do tego miejsca mają charakter narodowego święta religijnego, a Maryja czczona jest tam jako Królowa Lesotho. W kraju istnieje też wiele ważnych katedr, m.in. w Maseru, Mohale’s Hoek i Qacha’s Nek.
Opis: Katedra rzymsko-katolicka w Maseru, Vanbasten 23, 2018; CC BY-SA 3.0
Dzień Niepodległości 4 października przypomina mieszkańcom Lesotho o wartości wolności, ich trudnej historii oraz o sile wiary, która towarzyszyła narodowi Basotho w drodze do suwerenności.
1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził kalendarz gregoriański. W związku z tym we Francji, Hiszpanii, Italii, Portugalii i Rzeczypospolitej Obojga Narodów w roku 1582 po 4 października nastąpił 15 października. W niedługim czasie kalendarz gregoriański zaczął obowiązywać również w innych krajach związanych z Kościołem katolickim.
Opis: Papież Grzegorz XIII, XVI w., autor nieznany, Public domain
1886 – Alojzy Orione wstępuje do oratorium salezjańskiego w Valdocco w Turynie.
Opis: Bazylika Maryi Wspomożycielki i Oratorium św. Franciszka Salezego w Valdocco, M. S. Pine, 1916, Public domain.
1903 – Encyklika Piusa X E supremi z programem i motto: „Instaurare omnia in Christo”.
Encyklika „E supremi”, wydana 4 października 1903 roku, była pierwszym dokumentem papieża Piusa X po jego wyborze na Stolicę Piotrową. Jej centralnym przesłaniem jest wezwanie do odnowy chrześcijańskiego życia i wierności Kościołowi, wyrażone w motcie: „Instaurare omnia in Christo” – „Odnowić wszystko w Chrystusie”. To motto stało się drogowskazem dla całego pontyfikatu Piusa X, łącząc duchową odnowę wiernych z konkretnymi reformami Kościoła i życia społecznego.
Pius X objął pontyfikat w trudnym okresie dla Kościoła: rosły tendencje modernistyczne, liberalne i antyklerykalne. E supremi stanowi odpowiedź na te wyzwania, ukierunkowując Kościół ku odnowie duchowej, formacji wiernych oraz wierności nauczaniu katolickiemu.
Program i motto
W encyklice Pius X określa główne cele swego pontyfikatu:
- Odnowa życia duchowego wiernych – pogłębienie modlitwy, sakramentalnego życia i pobożności codziennej.
- Walka z błędami doktrynalnymi – szczególnie z modernizmem, który zagrażał prawdzie objawionej.
- Formacja duchowieństwa i katecheza – przygotowanie kapłanów jako przewodników w wierze.
- Chrystianizacja życia społecznego – wprowadzanie wartości chrześcijańskich do życia publicznego, rodzinnego i edukacyjnego.
Motto „Instaurare omnia in Christo” podkreśla, że cała działalność Kościoła, od jednostki po społeczeństwo, powinna być zakorzeniona w Chrystusie.
Św. Alojzy Orione, założyciel Zgromadzenia Małego Dzieła Boskiej Opatrzności, w pełni przyjął duchowy program zawarty w encyklice Piusa X. Jego ulubione zawołanie: „Odnowić wszystko w Chrystusie” (łac. Instaurare omnia in Christo), stało się nie tylko motto osobistej pobożności, ale również fundamentem całego dzieła apostolskiego i charyzmatycznego zgromadzenia.
Zgromadzenie Orionistów, nazwane przez Piusa X „Małe Dzieło Boskiej Opatrzności”, realizuje program encykliki poprzez:
- troskę o najbardziej potrzebujących i ubogich,
- wychowanie młodzieży w duchu chrześcijańskim,
- formację duchową i moralną wiernych,
- szerzenie miłości i zaufania do Bożej Opatrzności.
W ten sposób duch encykliki E supremi znalazł swoje praktyczne odzwierciedlenie w codziennej działalności Zgromadzenia Orionistów. Encyklika E supremi i motto „Instaurare omnia in Christo” stały się duchowym fundamentem Małego Dzieła Boskiej Opatrzności. Zarówno Pius X, jak i św. Alojzy Orione, wskazują na konieczność odnowy życia chrześcijańskiego w Kościele i społeczeństwie, pokazując, że każda działalność apostolska powinna prowadzić do pełnej obecności Chrystusa w życiu człowieka i wspólnoty.
1907 – Otwarcie oratorium Najświętszego Serca i gospodarstwa rolnego św. Antoniego w Barriera w Nicei (Cuneo)
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1999 – Siostra Maria Faustyna – Marianna Włodarska PSMC (1925-1999) – urodzona w Olganowie, zmarła w Otwocku mając 74 lata życia i 51 lat profesji zakonnej.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP