KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Elżbieta Catez
Przyszła na świat 18 lipca 1880 roku w Avord we Francji jako córka żołnierza i nauczycielki. Już jako dziecko odkrywała, że codzienne czynności mogą stać się modlitwą, a czułość Boga obecna jest w drobnych gestach. Utrata ojca, gdy miała siedem lat, pogłębiła w niej pragnienie bliskości z Bogiem i ukształtowała tęsknotę za życiem, w którym cisza pozwoli usłyszeć głos Trójcy.
Gdy w 1901 roku wstąpiła do Karmelu w Dijon, przyjęła imię Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej i oddała się całkowicie kontemplacji. Prowadziła dziennik, w którym opisywała swoje uniesienia duchowe i głęboką więź z Ojcem, Synem i Duchem Świętym. Jej modlitwy stały się źródłem inspiracji dla kolejnych pokoleń karmelitanek.
Gdy zachorowała na chorobę Addisona, nie utraciła radości ani ufności – w ostatnich chwilach mówiła o przejściu do światła. Zmarła 9 listopada 1906 roku, niosąc światu świadectwo odwagi i miłości. Jej beatyfikacja w 1984 roku i kanonizacja w 2016 roku potwierdziły, że droga codziennej kontemplacji może prowadzić do poznania Boga.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiony Jan Duns Szkot, prezbiter
Duns Scotus, portrait from the series of Illustrious Men of the Studiolo of the Duke in the Ducal Palace of Urbino, Fabrizio Garrisi, 2020, CC BY-SA 4.0
Jan Duns Szkot, nazywany często „doktorem subtelnym”, przyszedł na świat około 1265 roku w Szkocji, w pobliżu miasteczka Duns, od którego przyjął swoje nazwisko. Już jako młody człowiek wstąpił do zakonu franciszkanów, idąc śladem swego krewnego, brata Eliasza. Po kilku latach nauki i duchowej formacji przyjął święcenia kapłańskie w 1291 roku w angielskim Northampton. Wkrótce potem jego niezwykła bystrość umysłu i zdolności teologiczne sprawiły, że został skierowany do dalszych studiów w Paryżu – ówczesnym centrum europejskiej nauki.
Duns Szkot łączył głęboką wiarę z przenikliwą refleksją intelektualną. W swoich dziełach, takich jak Ordinatio czy De prima principio, starał się ukazać jedność między rozumem a wiarą. Wyróżniała go niezwykła precyzja myślenia, dzięki czemu zyskał przydomek „doktora subtelnego”. Jego duchowość przenikała każdą stronę jego teologii – modlił się o to, by jego nauka prowadziła ludzi ku kontemplacji Boga, a nie tylko ku wiedzy czysto teoretycznej.
Misją życiową błogosławionego Jana Dunsa Szkota było ukazanie wielkości Boga poprzez głoszenie tajemnicy Wcielenia i obrona wyjątkowej roli Maryi w historii zbawienia. Z niezwykłą odwagą i logiką bronił prawdy o Niepokalanym Poczęciu Matki Bożej – przekonując, że Chrystus jako doskonały Pośrednik mógł i chciał zachować swoją Matkę od wszelkiej zmazy grzechu, także pierworodnego. W epoce, gdy ta idea była jeszcze kontrowersyjna, Szkot odważnie stawał w jej obronie, dzięki czemu późniejsze pokolenia nazwały go „Doktorem Maryjnym”. Jego argumentacja położyła fundament pod dogmat ogłoszony przez Kościół w 1854 roku.
Jako wykładowca i uczony podróżował między Oksfordem, Cambridge, Paryżem i Kolonią, gdzie zakończył swoje życie 8 listopada 1308 roku. Zmarł w wieku zaledwie 43 lat, pozostawiając po sobie bogaty dorobek teologiczny, który do dziś inspiruje myślicieli. Jan Paweł II, beatyfikując go w 1993 roku, nazwał go „piewcą Słowa Wcielonego i obrońcą Niepokalanego Poczęcia”.
Życie bł. Jana Dunsa Szkota streszcza się w pięknych słowach: „Szkocja mnie zrodziła, Anglia mnie przygarnęła, Francja wykształciła, Kolonia strzeże”. W jego osobie nauka i wiara złączyły się w harmonijną całość, ukazując, że prawdziwa mądrość rodzi się z miłości do Boga.
Wspomnienie dowolne – Święty Godfryd z Amiens, biskup
Der Heilige Gottfried von Amiens, Master of Messkirch, CC0 1.0
Święty Godfryd z Amiens urodził się około 1065 roku we Francji, w rodzinie szlacheckiej, w której wiara i kultura chrześcijańska zajmowały ważne miejsce. Jego przyszłość od najmłodszych lat była związana z życiem zakonnym – już jako pięcioletnie dziecko został oddany pod opiekę swego wuja, opata benedyktyńskiego w Mont-Saint-Quentin. Tam dorastał w atmosferze modlitwy, nauki i pracy, stopniowo przygotowując się do złożenia ślubów zakonnych. Gdy osiągnął dojrzałość, przyjął habit benedyktyński i rozpoczął życie pełne pokory i służby Bogu.
Po latach formacji został wyświęcony na kapłana, a jego gorliwość i mądrość sprawiły, że powierzono mu kierowanie opactwem w Nogent-sous-Concy. Jako opat przywrócił surową dyscyplinę i duchowy zapał wśród braci, odradzając wspólnotę na wzór pierwotnej reguły św. Benedykta. Ta odnowa życia zakonnego była pierwszym znakiem jego wielkiej misji – reformowania Kościoła poprzez osobisty przykład świętości, a nie przez słowa.
W 1104 roku, po rezygnacji dotychczasowego biskupa, Godfryd został powołany na stolicę biskupią w Amiens. Nie szukał tego zaszczytu, ale przyjął go jako wezwanie do służby. Jego pontyfikat przypadł na trudne czasy – w Kościele francuskim nie brakowało nadużyć, a w społeczeństwie rosło napięcie między duchowieństwem a mieszczanami. Godfryd starał się wprowadzać porządek, popierał reformy i bronił praw ubogich. Jego troska o moralność duchowieństwa i dążenie do sprawiedliwości przysparzały mu wrogów, lecz nigdy nie odstąpił od zasad Ewangelii.
Zniechęcony konfliktami, na pewien czas usunął się z życia publicznego, wybierając ciszę Wielkiej Kartuzji. Pragnął spędzić resztę życia w modlitwie, lecz posłuszeństwo Kościołowi skłoniło go do powrotu na biskupią stolicę. Wkrótce potem zwołał synod w Châlons, by umocnić życie religijne swojej diecezji. Niestety, wyczerpany trudami i chorobą, zmarł w 1115 roku w opactwie benedyktyńskim w Soissons.
Misją św. Godfryda było odnowienie Kościoła poprzez świętość osobistą, wierność Ewangelii i troskę o czystość wiary. Łączył w sobie duch pokory mnicha z odwagą pasterza, który nie lęka się mówić prawdy. Jego życie pokazuje, że prawdziwa reforma zaczyna się w sercu człowieka, który pragnie służyć Bogu z miłością i pokorą.
Wspomnienie dowolne – Święty Adeodat I, papież
Pope Adeodatus I, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Adeodat I, znany również jako Deusdedit, co znaczy „dar od Boga”, był synem rzymskiego subdiakona Stefana. Zanim został papieżem, przez czterdzieści lat wiernie pełnił posługę kapłańską. W 615 roku objął tron Piotrowy, stając się 68. biskupem Rzymu. Jego pontyfikat przypadł na lata wyjątkowo trudne – miasto nawiedziło wówczas potężne trzęsienie ziemi i epidemia świerzbu, które zmusiły go do opuszczenia Wiecznego Miasta.
Mimo dramatycznych okoliczności Adeodat nie tracił ducha. Jako lojalny poddany cesarza bizantyjskiego Herakliusza, poparł egzarchę Eleuteriusza w walce przeciw Longobardom, zagrażającym jedności Italii. Władcy Rzymu widzieli w nim pasterza rozważnego, mądrego i pełnego współczucia. Papież Honoriusz I wspominał go jako człowieka o bystrym umyśle, prostym sercu i łagodnym usposobieniu. W czasie zarazy Adeodat osobiście posługiwał chorym, niosąc im nie tylko pociechę duchową, lecz także realną pomoc – wierni przypisywali mu nawet uzdrawiające dotknięcia i cudowne pocałunki.
Misją życiową św. Adeodata było odnowienie duchowe i moralne kleru. Dostrzegał, że Kościół potrzebuje nie tylko organizacji, lecz przede wszystkim gorliwej modlitwy i wewnętrznej dyscypliny. Dążył do tego, by kapłani żyli w duchu prostoty i poświęcenia. W tym celu ograniczył przywileje benedyktynów rzymskich, umacniając pozycję duchowieństwa diecezjalnego. Sam osobiście wyświęcił wielu nowych księży – co stanowiło powrót do praktyki zapomnianej od czasów św. Grzegorza Wielkiego.
Adeodat wprowadził wieczorne modlitwy dla duchowieństwa, które uznaje się za zapowiedź późniejszych nieszporów, oraz pozwolił kapłanom odprawiać dwie Msze dziennie. To właśnie za jego pontyfikatu pojawiły się pierwsze papieskie dokumenty opatrzone ołowianą pieczęcią – bullą, co stało się trwałym symbolem władzy papieskiej.
Papież Adeodat I zmarł 8 listopada 618 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra. Z wdzięczności za jego dobroć i pokój, jaki wnosił, Rzymianie długo opłakiwali jego odejście. Następny papież został wybrany dopiero po trzynastu miesiącach – tak wielkie było pragnienie, by znaleźć pasterza dorównującego świętością Adeodatowi, którego całe życie było prawdziwym darem Boga dla Kościoła.
Wspomnienie dowolne – Święci:Klaudiusz, Nikostrat, Kastor i Symforian, męczennicy,Czterej Koronowani
The Four Crowned Saints. Statue commissioned by the Arte dei Maestri di Pietra e Legname (guild of wood and stone cutters). Orsanmichele, Florence, Nanni di Banco, 1408, Public domain
Pod nazwą Świętych Czterech Koronowanych kryje się niezwykła i złożona historia wiary, obejmująca dwie grupy męczenników z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Ich wspólna pamięć utrwaliła się w tradycji Kościoła jako symbol odwagi, czystości wiary i świadectwa danego Chrystusowi mimo śmiertelnego zagrożenia.
Druga z grup, najczęściej utożsamiana z tym określeniem, to Klaudiusz, Nikostrat, Kastor i Symforian – rzeźbiarze i kamieniarze pochodzący z Sirmium w Panonii. Ich talent artystyczny łączył się z głęboką religijnością. Każdą pracę zaczynali od znaku krzyża, a w czasie pracy modlili się i śpiewali psalmy, traktując rzemiosło jako formę modlitwy. Ich postawa wzbudzała szacunek, ale też niechęć władz pogańskich, gdyż odmawiali składania ofiar cesarzowi Dioklecjanowi i pogańskim bogom.
Około roku 287 (lub nieco później, w 305) zostali uwięzieni, a następnie skazani na śmierć przez zatopienie w ołowianych trumnach. Według przekazów razem z nimi zginął także Symplicjusz – wierny uczeń i pomocnik. Ich ofiara była świadectwem niezłomnej wierności Bogu, a misją ich życia stało się ukazanie, że praca i talent mogą być formą służby Stwórcy, a prawdziwe piękno rodzi się z wiary.
Z czasem ich kult połączono z czterema innymi męczennikami z czasów Dioklecjana, którzy jako żołnierze odmówili czci bożkom i również ponieśli śmierć. Dlatego określenie „Czterej Koronowani” zaczęto odnosić do obu grup razem – dziewięciu odważnych wyznawców, „ukoronowanych” przez Boga za wierność.
Pamięć o nich trwa do dziś w sztuce i architekturze. W Rzymie, pomiędzy Koloseum a Lateranem, wznosi się Bazylika Czterech Koronowanych, której początki sięgają IV wieku. Choć była niszczona i odbudowywana, pozostała żywym miejscem modlitwy i symbolem duchowego męczeństwa. Wspomnienie świętych Klaudiusza, Nikostrata, Kastora i Symforiana obchodzone jest 8 listopada – w dniu, gdy Kościół oddaje cześć artystom, którzy swoją twórczość uczynili hymnem ku chwale Boga.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1632 – Sejm elekcyjny wybrał na króla Władysława IV Wazę.
Portrait of Prince Władysław Vasa, Peter Paul Rubens, 1620, Public domain
Władysław IV Waza (1595–1648) był królem Polski i wielkim księciem litewskim w latach 1632–1648. Był synem Zygmunta III Wazy i Konstancji Habsburżanki, a jego wczesne wychowanie i edukacja, obejmujące nauki humanistyczne oraz militarne, przygotowały go do roli władcy w czasach pełnych wyzwań politycznych i militarnych. Władysław od młodości wyróżniał się zamiłowaniem do kultury, teatru i muzyki, ale jednocześnie posiadał wyraźny talent strategiczny i zamiłowanie do spraw państwowych.
Jego panowanie przypadło na okres licznych konfliktów zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Władysław IV odziedziczył tron po ojcu w trudnych czasach – Polska musiała zmagać się z napięciami z Rosją, Szwecją, Turcją oraz wewnętrznymi sporami magnackimi i kryzysami finansowymi. Misją życiową Władysława IV było wzmocnienie Rzeczypospolitej, zapewnienie jej bezpieczeństwa i pozycji w Europie, a także ochrona jedności państwa wobec rosnących wpływów sąsiednich mocarstw.
Jednym z głównych osiągnięć króla było prowadzenie skutecznej polityki zagranicznej. W 1635 roku doprowadził do podpisania rozejmu w Sztumskiej Wsi ze Szwecją, co pozwoliło na stabilizację wschodniej części Prus Książęcych. Był także aktywny w polityce wobec państw europejskich – starał się budować sojusze, które mogłyby wzmocnić pozycję Polski w regionie. Władysław szczególną uwagę przykładał do spraw wojskowych: modernizował armię, tworzył oddziały husarskie i piechotę wojsk najemnych, a jego doświadczenie zdobyte w młodości na polu walki pozwoliło mu efektywnie dowodzić w czasie konfliktów z Kozakami i Tatarami.
Władysław IV był również mecenasem kultury i sztuki, co odróżniało go od wielu innych władców tamtych czasów. Wspierał teatry, rozwijał muzykę dworską i promował literaturę, starając się, aby Polska stała się miejscem zarówno potęgi politycznej, jak i kulturalnej. Jego zainteresowania artystyczne były ściśle powiązane z jego misją życiową – władca widział w kulturze narzędzie umacniania prestiżu państwa oraz kształtowania tożsamości narodowej.
Pomimo licznych sukcesów, panowanie Władysława IV nie było wolne od trudności. Konflikty wewnętrzne z magnaterią, napięcia religijne oraz problemy finansowe ograniczały jego możliwość pełnej realizacji planów politycznych. Mimo to król pozostawił po sobie obraz władcy zdecydowanego, świadomego obowiązków wobec państwa i dążącego do harmonijnego połączenia potęgi militarnej z rozwojem kultury.
Władysław IV Waza zmarł w 1648 roku, pozostawiając po sobie spuściznę w postaci wzmocnionej pozycji Rzeczypospolitej w Europie oraz bogatego dorobku kulturalnego. Jego misja życiowa – łączenie troski o bezpieczeństwo państwa z promocją sztuki i nauki – uczyniła go jednym z najbardziej wszechstronnych i nowatorskich władców polskich XVII wieku.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2015 – Siostra Maria Bogdana – Honorata ŻłobińskaPSMC (1937–2015) – urodzona w Barczewie, zmarła w Otwocku mając 78 lat życia i 57 lat profesji zakonnej.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP