KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święci Benedykt, Jan, Izaak i Mateusz, Krystyn, pierwsi Polscy Męczennicy
Śmierć Benedykta, Jana, Mateusza, Izaaka i Krystyna, pierwszych męczenników Polski obraz umieszczony w kościele opactwa kamedułów w Bieniszewie, Albertus teolog, 2008, Public domain
Święci Benedykt, Jan, Izaak, Mateusz i Krystyn to pierwsi polscy męczennicy, których życie i śmierć stanowią świadectwo wierności Bogu oraz poświęcenia dla misji ewangelizacyjnej. Ich historia rozpoczęła się w 1001 roku, kiedy cesarz niemiecki Otton III, zaprzyjaźniony z księciem Bolesławem Chrobrym, postanowił powierzyć misję szerzenia Słowa Bożego wśród Słowian swemu krewniakowi, biskupowi Brunonowi z Kwerfurtu. Do pomocy Brunon wybrał Benedykta z Petreum, włoskiego mnicha pustelnika, oraz Jana z Wenecji, który również prowadził życie eremickie.
Benedykt, pochodzący z zamożnej włoskiej rodziny, wybrał życie pustelnicze pod kierunkiem św. Romualda i zaprzyjaźnił się ze starszym o 30 lat Janem. Jan, z rodziny patrycjuszy weneckich, uciekł z Wenecji, aby podjąć życie zakonne, i również dołączył do wspólnoty Benedykta. Ich misją było nie tylko życie w odosobnieniu i modlitwie, ale przede wszystkim działalność misyjna – nauka języka polskiego, nawiązywanie kontaktów z miejscową ludnością oraz prowadzenie pracy duchowej zgodnie z duchem kamedulskim.
Po przybyciu na dwór Bolesława Chrobrego w 1002 roku założyli pustelnię w Świętym Wojciechu (obecnie Wojciechowo) pod Międzyrzeczem. Wkrótce dołączyli do nich rodzeni Polacy: bracia Izaak i Mateusz – nowicjusze – oraz Krystyn, klasztorny sługa. Cała piątka oddała się modlitwie, pracy duchowej i przygotowaniu misji ewangelizacyjnej.
Ich życie zakończyło się tragiczną śmiercią w nocy z 10 na 11 listopada 1003 roku, kiedy zostali napadnięci przez zbójców. Jan i Benedykt padli pierwszymi ofiarami, Izaak zginął w celi, Mateusz został przeszyty oszczepami, a Krystyn, próbując bronić klasztoru, również oddał życie. Prawdopodobną przyczyną napadu był rabunek, gdyż zakonnicy dysponowali środkami na prowadzenie misji.
Kult męczenników rozwijał się od ich pogrzebu, a w 1006 roku św. Brunon spisał „Żywot pięciu braci męczenników”. Papież Jan XVIII wyniósł ich na ołtarze, czyniąc ich patronami diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Relikwie świętych znajdują się w Polsce, we Włoszech i w Czechach, a w ikonografii przedstawiani są w białych habitach kamedulskich, z atrybutem w postaci koła tortury.
Misją życiową Świętych Pięciu Braci Męczenników była pełna oddania praca na rzecz Ewangelii, poświęcenie własnego życia dla dobra duchowego innych i wierność powołaniu zakonemu aż do męczeństwa. Ich przykład stanowi trwałe świadectwo odwagi, wiary i oddania Bogu.
Wspomnienie dowolne – Święty Mikołaj I, papież
Pope Nicholas I, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Mikołaj I, urodzony około 820 roku w Rzymie, pochodził z wpływowej rodziny miejskiego urzędnika Teodora, a niektóre źródła podają, że był krewnym papieża Leona IV. O jego młodości wiadomo niewiele; pojawia się w dokumentach dopiero jako duchowny Kościoła rzymskiego. Został wyświęcony na subdiakona przez papieża Sergiusza II, a na diakona przez św. Leona IV. Szczególne zaufanie okazywał mu papież Benedykt III, powierzając różnorodne misje i poselstwa, co przygotowało go do późniejszego pontyfikatu.
Po śmierci Benedykta III, Mikołaj został wybrany papieżem. 25 kwietnia 858 r. odbyła się jego uroczysta koronacja w bazylice św. Piotra, prawdopodobnie pierwsza w historii papiestwa. Potrójna tiara symbolizowała władzę papieską – niebiańską, ziemską i nad czyśćcem. Mikołaj od razu podjął działalność administracyjną i misyjną: połączył biskupstwo Bremy z metropolitą Hamburga, potwierdził przywileje legackie dla św. Oskara na terenach Danii, Szwecji i Pomorza oraz nadzorował sprawy chrześcijańskich misji w Bułgarii, gdzie wydał słynne „Odpowiedzi na pytania Bułgarów”, łagodząc nadmiernie surowe przepisy Kościoła bizantyjskiego.
Mikołaj I był niezłomny w obronie prawa kanonicznego. Stanął w sporze z królem Lotarem II, który próbował unieważnić swoje małżeństwo i poślubić konkubinę, broniąc niewinności Teutbergi oraz autorytetu Kościoła. Interweniował także wobec metropolitów i biskupów łamiących prawo kanoniczne, nakładając kary, a później je znosząc, gdy uznał ich winę za częściowo usprawiedliwioną. Pod jego pontyfikatem święci Cyryl i Metody dokonali chrystianizacji Moraw w 863 r.
Mikołaj był człowiekiem modlitwy, wrażliwym na niedolę bliźnich i sprawiedliwość. Jego nauczanie i działalność administracyjna ukształtowały pozycję papieża jako niezależnego przywódcy Kościoła, którego władza jest bezpośrednio od Boga i obejmuje zarówno duchowieństwo, jak i władze świeckie. Za swoje zasługi i niezłomność w obronie prawa kanonicznego oraz moralności władców papież został nazwany „drugim Eliaszem” i później uznany za Wielkiego.
Święty Mikołaj I zmarł 13 listopada 867 r. w Rzymie, a jego pogrzeb w bazylice św. Piotra zgromadził rzesze wiernych i ubogich, którym szczególnie pomagał za życia. Misją jego życia była obrona autorytetu Kościoła, niezależność papiestwa od władzy świeckiej, a także troska o moralność władców i dobro wiernych, co pozostawiło trwały ślad w historii Kościoła i wzorce dla kolejnych papieży.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiony Eugeniusz Bosiłkow, męczennik
Mолодой Евгений Босилков, nieznany autor, przed 1945, Public domain
Błogosławiony Eugeniusz Bosiłkow, urodzony 16 listopada 1900 r. w Bułgarii, od najmłodszych lat przejawiał głębokie przywiązanie do wiary katolickiej. Już w wieku 11 lat trafił do internatu pasjonistów w Oreszu, a następnie kontynuował edukację w seminariach i szkołach w Belgii, gdzie wstąpił do nowicjatu pasjonistów, przyjmując imię Eugeniusza od Najświętszego Serca Jezusa. Po ukończeniu studiów teologicznych i uzyskaniu doktoratu w Papieskim Instytucie Studiów Wschodnich w 1931 r., powrócił do Bułgarii, by podjąć pracę duszpasterską.
Jako proboszcz w Bardarskim Geranie oraz później wikariusz apostolski i biskup Nikopoli, Bosiłkow z pasją prowadził działalność duszpasterską i edukacyjną. Katechizował dzieci, młodzież i dorosłych, budował kościoły i domy parafialne, organizował szkoły języków obcych oraz boiska sportowe. Podczas II wojny światowej udzielał schronienia i pomocy prześladowanym Żydom, a po wojnie stawiał czoła antyreligijnej propagandzie reżimu komunistycznego, wspierając wiernych i misje ludowe.
Mimo zagrożenia życia, pozostał wierny swoim obowiązkom. Aresztowany 16 lipca 1952 r., poddany torturom i pokazowemu procesowi, został niesłusznie oskarżony o działalność antypaństwową. 11 listopada 1952 r. został rozstrzelany w sofijskim więzieniu, łącząc swoją męczeńską śmierć z krwią Chrystusa. Jego życie i śmierć stały się świadectwem niezłomnej wierności Kościołowi i służby bliźniemu.
Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1985 r., a 15 marca 1998 r. w bazylice św. Piotra w Rzymie został ogłoszony błogosławionym przez św. Jana Pawła II. Papież podkreślił, że Bosiłkow stał się wiernym obrazem Dobrego Pasterza, będąc duchowym przewodnikiem i wzorem odwagi dla tych, którzy doświadczają prześladowań za wiarę. W 1999 r. bułgarski Sąd Najwyższy dokonał jego rehabilitacji, upamiętniając jego męczeństwo tablicą w więzieniu, w którym zginął.
Misją życiową Eugeniusza Bosiłkowa była niestrudzona służba Kościołowi, obrona wiary, wsparcie potrzebujących i walka o sprawiedliwość w obliczu prześladowań, nawet za cenę własnego życia.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1875 – dzień przybycia obrazu Matki Bożej Pompejańskiej do Bazyliki w Pompejach we Włoszech
Our Lady of the Rosa, Obraz Matki Bożej Pompejańskiej ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską, autor nieznany, Public domain
Obraz Matki Bożej Pompejańskiej przedstawia Maryję siedzącą na tronie z Dzieciątkiem Jezus na kolanach, u Jego stóp klęczy św. Dominik, a po prawej znajduje się św. Katarzyna ze Sieny. Wokół głowy Maryi widnieje wieniec z dwunastu gwiazd, symbolizujący Jej królewską godność.
Znana historia obrazu rozpoczyna się w 1875 roku, kiedy bł. Bartolo Longo, pragnąc ofiarować mieszkańcom Doliny Pompejańskiej wizerunek Matki Bożej Różańcowej, dotarł do Neapolu. Otrzymał tam od pewnej zakonnicy obraz, który był w złym stanie – popękany, miejscami podziurawiony, z ubytkiem farby i fragmentu płótna, jednak Longo zdecydował się go przyjąć, mimo że nie za bardzo był zadowolony z kompozycji i urody postaci. Ponieważ płótno nie mieściło się w przedziale kolejowym, zostało zapakowane i przewiezione wozem do Pompejów, gdzie dotarło 13 listopada 1875 roku.
Po przybyciu do nowo wznoszącego się sanktuarium obraz poddano renowacji, a na życzenie Longo przemalowano św. Różę z Limy na św. Katarzynę ze Sieny. Koronacja obrazu miała miejsce dwukrotnie: w 1887 roku przez legata papieża Leona XIII oraz pokolejnej renowacji 23 kwietnia 1963 roku przez papieża Pawła VI. Od 13 listopada 1875 roku dzień przybycia obrazu jest corocznie obchodzony w Pompejach jako święto Matki Bożej Różańcowej, upamiętniające zarówno cudowne dotarcie dzieła, jak i rozwój kultu różańcowego w sanktuarium.
1924 – Władysław Reymont został ogłoszony laureatem Nagrody Nobla za powieść Chłopi.
Portret Władysława Reymonta, Jacek Malczewski, 1905, Public domain
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
SOLENIZANCI
Ks. Stanisław Freicher FDP – 93 lata życia, 72 lata życia zakonnego, 64 lata kapłaństwa.
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887). Jeden z najbardziej płodnych pisarzy polskich, a także historyk, publicysta, społecznik i działacz patriotyczny. Urodził się w Warszawie 28 lipca 1812 r. Autor ponad 220 powieści, licznych opowiadań, dramatów i esejów, zyskał miano kronikarza dziejów Polski. Jego najbardziej znanym cyklem jest „Dzieje Polski”, obejmujący powieści historyczne ukazujące różne epoki narodowej przeszłości. Poza literaturą zajmował się także badaniami historycznymi i działalnością edytorską. Był aktywny politycznie – wspierał idee niepodległościowe i działał na rzecz oświaty. Aresztowany przez władze niemieckie w 1883 r. pod zarzutem szpiegostwa, ostatnie lata życia spędził na emigracji. Zmarł 13 listopada 1887 roku w Genewie. Jego dorobek odegrał istotną rolę w kształtowaniu świadomości narodowej w czasach zaborów.
Portret Józefa Ignacego Kraszewskiego, Aug Adler, około 1880, Public domain
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Sługa Boży Kazimierz Kuriański
Urodził się 25 lutego 1917 roku w Drohobyczu. 4 września 1939 złożył pierwsze śluby zakonne, podejmując powołanie misyjne w Kościele katolickim. Po agresji Niemiec na Polskę został internowany, następnie przewieziony do obozu koncentracyjnego Dachau, zmarł 13 listopada 1940 roku wskutek okrutnych warunków obozowej niewoli. Proces beatyfikacyjny Kazimierza Kuriańskiego został oficjalnie otwarty 17 września 2003 roku jako część drugiego procesu beatyfikacyjnego polskich męczenników II wojny światowej, obejmującego 122 kandydatów. Prosi o modlitwę.
1947 – Major Walerian Tumanowicz, kapitan Józef Ostafin i podpułkownik Alojzy Kaczmarczyk
Walerian Tumanowicz, autor nieznany, przed 1939 r., Public domain
Legitymacja VM Józef Ostafin, Polish Army before 1939, Public domain
Alojzy Kaczmarczyk, autor nieznany, przed 1917, Public domain
Zostali oskarżeni w tzw. procesie krakowskim o prowadzenie nielegalnej działalności wywiadowczej na rzecz Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, uznanej przez władze komunistyczne za działalność antypaństwową. Proces toczył się w Krakowie od 11 sierpnia do 10 września 1947 roku przed Wojskowym Sądem Okręgowym. W zakończonym 10 września wyroku ośmiu oskarżonym wymierzono karę śmierci – wśród nich właśnie Tumanowiczowi, Ostafinowi i Kaczmarczykowi. Egzekucja wyroków odbyła się w nocy z 12 na 13 listopada 1947 roku w więzieniu na Montelupich w Krakowie. Ciała ofiar przekazano następnie Zakładowi Anatomii Opisowej UJ do ćwiczeń, a dopiero w kolejnych miesiącach potajemnie pochowano na cmentarzu Rakowickim pod zmienionymi nazwiskami i bez ujawnienia ich prawdziwych danych.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP