KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święta Elżbieta Węgierska
Mozaika na fasadzie Niebieskiego kościółka w Bratysławie przedstawiająca Elżbietę Węgierską, Krzysztof Mizera, 2013, CC BY-SA 4.0
Święta Elżbieta Węgierska przyszła na świat w 1207 roku, prawdopodobnie w Bratysławie lub w Sarospatak na Węgrzech. Była córką króla Andrzeja II i Gertrudy z Andechs, a więc należała do jednego z najpotężniejszych rodów w Europie. Od najmłodszych lat jej życie zostało podporządkowane polityce – mając zaledwie cztery lata, zaręczono ją z Ludwikiem, przyszłym landgrafem Turyngii. Wychowywała się wraz z nim na zamku Wartburg, gdzie szybko dojrzewała duchowo, ucząc się pokory i miłości bliźniego.
W 1221 roku, mając zaledwie czternaście lat, poślubiła Ludwika IV. Ich małżeństwo, oparte na szczerym uczuciu, zaowocowało trojgiem dzieci: Hermanem, Zofią i Gertrudą. Szczęście nie trwało jednak długo – w 1227 roku Ludwik zmarł podczas wyprawy krzyżowej. Młoda wdowa, mająca zaledwie dwadzieścia lat, nie zamknęła się w bólu, lecz postanowiła poświęcić resztę życia służbie Bogu i potrzebującym.
W Marburgu, dokąd przeniosła się po opuszczeniu zamku Wartburg, ufundowała szpital dla ubogich i sama pielęgnowała chorych. To właśnie w tych czynach objawiła się jej życiowa misja – służba miłosierdziu, odrzucenie przepychu i całkowite oddanie się pomocy najbardziej potrzebującym. W 1228 roku złożyła ślub ubóstwa, przyjmując habit tercjarki franciszkańskiej. Od tej chwili żyła w prostocie, dzieląc każdy dzień między modlitwę, pokutę i czynną miłość wobec bliźnich.
Święta Elżbieta zmarła w nocy z 16 na 17 listopada 1231 roku w Marburgu, otoczona opinią świętości. Już cztery lata później, 27 maja 1235 roku, papież Grzegorz IX ogłosił ją świętą. Jej kult szybko rozprzestrzenił się po całej Europie, a ona sama stała się wzorem chrześcijańskiego miłosierdzia i patronką ubogich, pielęgniarek oraz licznych zgromadzeń zakonnych, w tym elżbietanek.
W ikonografii św. Elżbieta przedstawiana jest z różami lub chlebem w fartuchu – symbolem cudownego przemienienia jałmużny w kwiaty, znakiem, że miłość i dobroć potrafią rozkwitnąć nawet w mrozie ludzkiego cierpienia.
Wspomnienie dowolne – Święty Grzegorz Cudotwórca
Grigorii chudotvoretz, autor anonimowy, XIV w., Public domain
Święty Grzegorz Cudotwórca, znany pierwotnie jako Teodor, urodził się około 213 roku w Neocezarei w Poncie, na terenie dzisiejszej Turcji. Pochodził z zamożnej, pogańskiej rodziny. W wieku czternastu lat stracił rodziców, lecz mimo trudnych doświadczeń odznaczał się ogromną ciekawością świata i zamiłowaniem do nauki. Razem z bratem Atenodorem kształcił się w Atenach i Bejrucie, zdobywając gruntowne wykształcenie prawnicze i retoryczne. Przełomem w jego życiu okazał się pobyt w Cezarei Palestyńskiej, gdzie spotkał słynnego teologa Orygenesa. Jego mądrość i głęboka wiara sprawiły, że młody Teodor przyjął chrzest, przybierając imię Grzegorz.
Po powrocie do rodzinnej Neocezarei około 238 roku, mimo młodego wieku, został mianowany biskupem. Miasto, w którym przyszło mu działać, było wówczas całkowicie pogańskie. Grzegorz z zapałem rozpoczął swoją misję – głosił Ewangelię, troszczył się o ubogich, uzdrawiał chorych i głęboko przemieniał serca ludzi. Według przekazów, gdy zbliżała się jego śmierć, w całym mieście pozostało zaledwie siedemnastu pogan – dokładnie tylu, ilu chrześcijan było na początku jego posługi.
Misją życiową św. Grzegorza było umacnianie wiary w Trójcę Świętą i odważne głoszenie Chrystusa w świecie pogrążonym w pogaństwie. Nie ograniczał się do własnej diecezji – uczestniczył w synodzie w Antiochii, gdzie współdecydował o potępieniu błędnej nauki Pawła z Samosaty, który zaprzeczał boskiemu synostwu Jezusa. Swoją gorliwością i przykładem życia przyczynił się do nawrócenia wielu, w tym św. Makryny Starszej, babki św. Bazylego Wielkiego i św. Grzegorza z Nyssy.
Zmarł między rokiem 270 a 275, otoczony opinią świętości. Zasłynął jako cudotwórca – jego modlitwy miały przynosić uzdrowienia i nawrócenia. Tradycja głosi, że to jemu jako pierwszemu objawiła się Matka Boża w towarzystwie św. Jana Ewangelisty, potwierdzając prawdę o Trójcy Świętej. W ikonografii przedstawiany jest jako siwowłosy biskup w czerwonych szatach, trzymający Ewangelię – znak niezachwianej wiary, którą głosił przez całe życie.
Wspomnienie dowolne – Święty Grzegorz z Tours
Gregory of Tours by Jean Marcellin, przed 1853, Jastrow, CC BY 3.0
Święty Grzegorz z Tours, znany jako pierwszy historyk Franków, przyszedł na świat 30 listopada 538 roku w Clermont-Ferrand, w sercu Owernii. Pochodził z rodu głęboko zakorzenionego w tradycji chrześcijańskiej – wśród jego przodków znajdowali się biskupi i święci. Zanim jednak przyjął imię Grzegorz, nazywał się Jerzy Florentyn. Imię to zmienił dopiero, gdy objął stolicę biskupią w Tours, pragnąc uhonorować swojego pradziadka, biskupa z Langres – św. Grzegorza.
Dzieciństwo przyszłego kronikarza upłynęło pod opieką dwóch wujów – świętych Nicecjusza i Galii, którzy zadbali o jego wychowanie intelektualne i duchowe. Grzegorz od najmłodszych lat zaczytywał się w dziełach Ojców Kościoła i klasyków rzymskich, chłonąc wiedzę o historii, teologii i życiu świętych. Szczególne wrażenie wywarła na nim Historia Kościoła Euzebiusza z Cezarei, która zainspirowała go do patrzenia na dzieje ludów przez pryzmat działania Bożej Opatrzności.
W wieku 25 lat Grzegorz przyjął święcenia diakonatu. Niedługo potem ciężko zachorował, a cudownego uzdrowienia doznał podczas pielgrzymki do grobu św. Marcina w Tours. To wydarzenie ugruntowało jego przekonanie o mocy modlitwy i świętości. Po latach to właśnie w Tours objął urząd biskupa – w okresie wielkiego chaosu i wojen między synami króla Lotara I. W świecie targanym przemocą Grzegorz starał się być głosem pojednania. Używał swojej pozycji, by łagodzić konflikty, bronić słabszych i budować mosty między zwaśnionymi stronami. Odwaga, mądrość i niezłomność w wierze przyniosły mu szacunek zarówno duchowieństwa, jak i możnych.
Jego misją życiową stało się utrwalenie pamięci o dziejach ludu Franków oraz świadectw wiary pierwszych chrześcijan Galii. W monumentalnym dziele Historia Franków opisał początki swojego narodu, życie w czasach przemian oraz cudowne znaki towarzyszące historii Kościoła. To dzięki jego pracy współcześni historycy mogą dziś zrozumieć dzieje tamtej epoki. Oprócz kroniki pozostawił także liczne pisma hagiograficzne, m.in. Cuda św. Marcina, Życie Ojców czy Chwałę męczenników, które stanowią duchowy zapis jego wiary i wdzięczności wobec Boga.
Święty Grzegorz z Tours zmarł 17 listopada 594 roku. Z własnej woli został pochowany nie w katedrze, lecz w bazylice św. Marcina – u boku świętego, który niegdyś uzdrowił jego ciało i ukształtował jego duszę. Pozostał w historii jako ten, który połączył miłość do prawdy z głębokim poczuciem misji chrześcijańskiej.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1370 –Ludwik Węgierski z dynastii Andegawenów został królem Polski, po jego śmierci pierwszą kobietą królem została jego młodsza córka Jadwiga. Na jej męża wybrano pochodzącego z Litwy Władysława Jagiełłę, w ten sposób zapoczątkowana została dynastia Jagiellonów.
Portret króla Ludwika Węgierskiego, Marcello Bacciarelli, między 1768 a 1771, Public domain
Ludwik Węgierski, znany również jako Ludwik I Andegaweński, urodził się w 1326 roku jako syn Karola I Roberta, króla Węgier. Jego panowanie w Polsce, które rozpoczęło się w 1370 roku po śmierci Kazimierza III Wielkiego, było okresem, w którym starał się wprowadzić spokój i porządek w kraju dotkniętym politycznymi napięciami. Choć rządził Polską z Węgier, jego głównym celem była ochrona interesów królestwa oraz umacnianie więzi między oboma państwami.
Misją życiową Ludwika było zapewnienie stabilności politycznej i dziedziczenia tronu. W tym celu dążył do wzmocnienia władzy centralnej, wspierał rozwój administracji królewskiej oraz starał się utrzymywać dobre stosunki z możnymi i duchowieństwem. Jego działania miały także wymiar dyplomatyczny – poprzez małżeństwa dynastyczne i sojusze starał się zapewnić bezpieczeństwo państwa i uniknąć konfliktów z sąsiadami.
Ludwik był także królem, który kładł duży nacisk na rozwój prawa i porządku w kraju. Choć spędzał większość życia na Węgrzech, jego polityka w Polsce charakteryzowała się troską o lokalne struktury i sprawiedliwość. Jego panowanie przygotowało grunt pod dalszy rozwój państwa polskiego, a zwłaszcza umocnienie władzy królewskiej, które później stało się fundamentem dla dynastii Jagiellonów.
Zmarł w 1382 roku, pozostawiając Polskę w rękach swojego potomstwa oraz pamięć o królu, którego misją była jedność i stabilizacja państwa w czasach pełnych niepewności i wyzwań politycznych.
1991 – Papież Jan Paweł II kanonizował karmelitę bosego Józefa Kalinowskiego (w zakonie ojca Rafała od św. Józefa).
Photo de Raphaël Kalinowski, autor nieznany, 1897, Public domain
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1988 – Biskup Manuel Marengo (1906-1988) Biskup przybrany, umarł w Claypole mając 82 lata życia, 59 lat kapłaństwa, 37 lat biskupstwa. Od 1982 wycofał się do Małego Cottolengo w Claypole aby żyć z ubogimi. Został pochowany zgodnie ze swoim testamentem na cmentarzu Małego Cotollengo.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1939 – Józef Olszyna-Wilczyński (1890–1939). Polski generał, bohater walk o niepodległość Polski oraz wybitny dowódca wojskowy. Urodził się na terenie dawnego zaboru rosyjskiego. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich, a po odzyskaniu niepodległości angażował się w organizację Wojska Polskiego. W latach 20. i 30. pełnił ważne funkcje dowódcze, m.in. dowodził Dywizją Piechoty. Był znany ze swojego oddania dla kraju i wysokich umiejętności taktycznych. W 1939 roku, podczas kampanii wrześniowej, zginął 17 listopada 1939 roku w walce z agresorem sowieckim na terenach wschodniej Polski.
Generał brygady Józef Olszyna-Wilczyński, dyrektor Państwowego Urzędu WF i PW, między 1927 a 1937, Public domain
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP