KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Ambroży z Mediolanu, biskup i doktor Kościoła
Saint Ambrose, Matthias Stom, między 1633 a 1639, Public domain
St Ambrose Absolving Theodosius, Pierre Subleyras, 1745, Public domain
Urodził się w Trewirze około 340 roku w rodzinie rzymskiego urzędnika. Odebrał staranne wykształcenie retoryczne i prawnicze w Rzymie, a następnie rozpoczął karierę administracyjną.
W 374 roku, mimo że był jeszcze katechumenem, został niespodziewanie wybrany biskupem Mediolanu. Jego posługa przypadła na czas burzliwych sporów ariańskich. Ambroży odważnie bronił nauki o bóstwie Chrystusa i niezależności Kościoła wobec cesarzy. Znany jest z konfliktu z cesarzem Teodozjuszem Wielkim, którego publicznie napomniał po masakrze w Tesalonikach.
Był wybitnym kaznodzieją i pisarzem. W swoich komentarzach do Pisma Świętego łączył duchową głębię z klasyczną retoryką. Jemu przypisuje się wprowadzenie do liturgii tzw. śpiewu ambrozjańskiego. Jego pisma wywarły ogromny wpływ na św. Augustyna, którego nawrócenie miało miejsce właśnie pod jego przewodnictwem.
Święty Ambroży zmarł w 397 roku w Mediolanie. Kościół czci go jako patrona pszczelarzy, muzyków i nauczycieli.
Wspomnienie dowolne – Święta Maria Józefa Rossello, dziewica
Święta Maria Józefa Rossello – służebnica miłosierdzia
Santa Maria Josefa, Fotografia en edad madura, Itziar elguea, 2021, CC BY-SA 4.0
Święta Maria Józefa Rossello, znana pierwotnie jako Benedykta Rossello, przyszła na świat 27 maja 1811 roku w nadmorskiej miejscowości Albissola Marina we Włoszech. Dorastała w ubogiej, lecz głęboko wierzącej rodzinie rzemieślników, którzy własnymi rękami wyrabiali ceramiczne naczynia. Od najmłodszych lat odznaczała się wielką wrażliwością na cierpienie innych i gorącym nabożeństwem do Męki Pańskiej oraz Najświętszej Maryi Panny. Jej dziecięce marzenie było jedno – zostać świętą poprzez codzienną służbę Bogu i ludziom.
Po wstąpieniu do Trzeciego Zakonu św. Franciszka Benedykta uczyła się cichej pokory i pracy dla dobra innych. W wieku 19 lat zamieszkała w Savonie jako przybrana córka małżeństwa Monleone, gdzie opiekowała się chorym ojcem rodziny. Choć mogła zapewnić sobie dostatnie życie, odrzuciła propozycję pozostania spadkobierczynią, wybierając drogę całkowitego oddania się Bogu. Gdy zmarli jej rodzice, z troską przejęła obowiązek opieki nad młodszym rodzeństwem.
Przełomowym momentem w jej życiu było wezwanie biskupa Augustyna de Mari, który pragnął stworzyć zgromadzenie poświęcone wychowaniu ubogich dzieci i niesieniu pomocy chorym. Benedykta odpowiedziała na ten apel jako pierwsza. W 1837 roku, przyjmując imię Maria Józefa, stała się współzałożycielką i duchowym filarem Córek Matki Bożej Miłosierdzia. Zgromadzenie rozwijało się błyskawicznie – powstawały nowe domy zakonne we Włoszech, Afryce i Ameryce Południowej.
Misją życiową Marii Józefy Rossello była służba najbardziej potrzebującym – dzieciom, chorym i ubogim – poprzez czynną miłość i wychowanie w duchu Ewangelii. Przez czterdzieści lat jako przełożona generalna dawała przykład prostoty, gorliwości i nieustannej pracy. Jej duchowe motto można streścić w słowach: „Serce przy Bogu, ręce przy pracy.”
Zmarła 7 grudnia 1880 roku w Savonie, otoczona siostrami, które nazywała swoimi córkami. Papież Pius XI wyniósł ją na ołtarze w 1938 roku, a Pius XII kanonizował w 1949 roku. Dziś jej duchowe dziedzictwo trwa w setkach domów zakonnych rozsianych po całym świecie, gdzie kontynuowana jest jej misja miłosierdzia i służby bliźnim.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1965 – Odwołanie ekskomuniki z 1054 – Podczas obrad II soboru watykańskiego Papież Paweł VI i patriarcha Konstantynopola Atenagoras I odwołali ekskomuniki, którymi w 1054 roku obłożyli się nawzajem dostojnicy Kościołów rzymskiego i konstantynopolitańskiego. Akt ten został ogłoszony jednocześnie w Bazylice św. Piotra w Rzymie oraz w patriarchalnej katedrze św. Jerzego w Konstantynopolu. Nie chodziło o cofnięcie całego podziału Kościołów – schizma nadal trwała – lecz o anulowanie osobistych i kanonicznych kar, które legaci papiescy i patriarcha Michał Cerulariusz nałożyli na siebie nawzajem ponad 900 lat wcześniej. W deklaracji podkreślono, że tamte wzajemne ekskomuniki były owocem nieporozumień, napięć politycznych i uprzedzeń, a nie rzeczywistych różnic dogmatycznych. Paweł VI i Atenagoras I wyrazili też żal za wrogie słowa i gesty, które przez wieki pogłębiały podziały między katolikami a prawosławnymi. To symboliczne odwołanie ekskomuniki nie przywróciło jedności, ale miało ogromne znaczenie ekumeniczne. Stało się przełomowym znakiem dobrej woli i otworzyło drogę do dalszego dialogu, którego owocem było m.in. powołanie Wspólnej Komisji Mieszanej ds. dialogu teologicznego między Kościołem katolickim i prawosławnym.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej patrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1254 – Innocenty IV, papież
Innocenty IV (łac. Innocentius IV, właśc. Sinibaldo Fieschi) urodził się około 1195 roku w Genui lub Manaroli, a zmarł 7 grudnia 1254 roku w Neapolu. Na Stolicę Piotrową został wybrany 25 czerwca 1243 roku i pełnił swój urząd aż do śmierci. Pochodził z możnego rodu Fieschi z Ligurii, a jego wykształcenie prawnicze, zdobyte w Pizie, Parmie i Bolonii, uczyniło z niego jednego z najwybitniejszych znawców prawa kanonicznego XIII wieku. Przed wyborem na papieża był kardynałem i wicekanclerzem Kościoła, znanym z wielkiej wiedzy, roztropności i zdolności dyplomatycznych.
Jako papież stanął wobec licznych wyzwań politycznych i duchowych. Najtrudniejszym z nich był długotrwały konflikt z cesarzem Fryderykiem II, którego dążenie do podporządkowania sobie Kościoła papież uznał za zagrożenie dla jego niezależności. W 1245 roku Innocenty IV zwołał sobór w Lyonie, na którym ogłosił detronizację cesarza, broniąc w ten sposób prymatu władzy duchowej nad świecką. Papież musiał również zmierzyć się z problemami terytorialnymi Państwa Kościelnego i niebezpieczeństwem ze strony Mongołów, wobec których podjął inicjatywy dyplomatyczne i misyjne.
Ważnym, choć kontrowersyjnym momentem jego pontyfikatu było wydanie bulli Ad Extirpanda w 1252 roku, która dopuszczała stosowanie tortur wobec osób oskarżonych o herezję. Dokument ten, choć dziś oceniany krytycznie, wpisywał się w ówczesną logikę obrony czystości wiary i porządku religijnego w Europie.
Misją życiową Innocentego IV było umocnienie duchowej i prawnej supremacji Kościoła nad światem świeckim oraz troska o jedność i ewangelizację chrześcijaństwa. Wierzył, że papież ponosi odpowiedzialność nie tylko za Kościół, lecz także za moralny ład całego świata. Dążył do zbliżenia Kościoła wschodniego i zachodniego oraz do poszerzenia zasięgu chrześcijaństwa poprzez misje w Azji.
Pontyfikat Innocentego IV stał się symbolem walki o niezależność Stolicy Apostolskiej i o prymat prawa Bożego nad władzą świecką. Jego decyzje na trwałe wpisały się w dzieje średniowiecznego Kościoła, a jego misja – obrona duchowej wolności i jedności chrześcijaństwa – pozostała żywym świadectwem jego pontyfikatu.
1675 – Maria Teresa Sobieska, królewna polska
Teresa Kunegunda Sobieska, nieznany autor, XVIII w., Public domain
Maria Teresa Sobieska, córka króla Jana III Sobieskiego i królowej Marii Kazimiery d’Arquien, przyszła na świat w 1673 roku w Warszawie. Wychowana na królewskim dworze w atmosferze kultury, wiary i patriotyzmu, od najmłodszych lat stanowiła ogniwo łączące dynastię Sobieskich z największymi rodami Europy. Była kobietą wykształconą, o silnym charakterze i głębokiej pobożności, która – choć nie odgrywała roli politycznej – wywarła znaczący wpływ na losy swojej rodziny. Po śmierci ojca, zwycięzcy spod Wiednia, Maria Teresa podjęła trud zachowania dziedzictwa i dobrego imienia Sobieskich. W czasach, gdy Polska przechodziła przez polityczne zawirowania, jej postawa stanowiła przykład wierności ideałom wiary, honoru i miłości ojczyzny. Jej życie upływało w cieniu wielkich wydarzeń, ale wciąż pozostawała wierna misji podtrzymywania tradycji rodzinnych i religijnych. Związek z księciem Maksymilianem II Emanuelem Bawarskim miał umocnić relacje między Polską a katolicką Europą. Choć los nie obdarzył ich potomstwem, Maria Teresa pozostawała opiekunką młodszych członków rodziny Sobieskich, wspierając ich duchowo i materialnie. Była również protektorką sztuki i fundatorką dzieł sakralnych, a jej działalność na rzecz Kościoła przyniosła jej szacunek współczesnych. Misją życiową Marii Teresy Sobieskiej było pielęgnowanie pamięci o królewskim dziedzictwie rodu Sobieskich oraz przekazywanie ideałów wiary, patriotyzmu i godności następnym pokoleniom. W jej postawie łączyły się cechy dumnej córki monarchy i pokornej służebnicy Boga. Zmarła w 1730 roku, pozostawiając po sobie pamięć kobiety, która w epoce politycznych przemian pozostała wierna duchowym fundamentom Rzeczypospolitej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
Antoni Pajdak (1894–1988).
Urodził się 7 grudnia 1894 roku w Nowym Sączu. Od młodych lat angażował się w działalność patriotyczną, studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w czasie I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, walcząc o niepodległość. Po 1918 roku pracował jako adwokat, działał społecznie i politycznie, związany był z Polską Partią Socjalistyczną. Reprezentował nurt niepodległościowy i łączył działalność zawodową z pracą na rzecz państwa. Podczas II wojny światowej odegrał kluczową rolę w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego. Pełnił funkcję zastępcy Delegata Rządu RP na Kraj oraz ministra w Krajowej Radzie Ministrów. W konspiracji używał pseudonimów „Traugutt” i „Okrzejski”, nawiązujących do bohaterów walki o wolność Polski – Romualda Traugutta i Stefana Okrzei. W marcu 1945 roku został aresztowany przez NKWD i wywieziony do Moskwy. Jako jeden z przywódców Polskiego Państwa Podziemnego stanął przed sądem w głośnym procesie szesnastu. Skazano go na 5 lat więzienia i zesłano na Syberię. Do Polski powrócił w połowie lat 50. W Polsce Ludowej nie zrezygnował z działalności. Wspierał środowiska opozycyjne i był jednym z członków Komitetu Obrony Robotników (KOR), organizacji broniącej represjonowanych przez komunistyczne władze. Dzięki swej postawie stał się symbolem ciągłości walki o wolność – od Legionów, przez konspirację, aż po opozycję demokratyczną. Zmarł 20 marca 1988 roku w Warszawie. W pamięci pozostał jako niezłomny patriota, prawnik i działacz społeczny, który całe swoje życie poświęcił Polsce i obronie ludzkiej godności.
Antoni Pajdak ,,Okrzejski”, autor nieznany, 1983, Public domain
Przygotowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP