KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie obowiązkowe – Święty Jan od Krzyża, prezbiter i doktor Kościoła
John of the Cross, nieznany autor, 1656, Public domain
Święty Jan od Krzyża (1542–1591) był hiszpańskim mistykiem, poetą, teologiem i jednym z najwybitniejszych reformatorów zakonu karmelitów. Urodził się w Fontiveros w Kastylii, a po wstąpieniu do zakonu karmelitów podjął współpracę ze świętą Teresą z Ávili w dziele odnowy życia zakonnego, co doprowadziło do powstania gałęzi karmelitów bosych. Jego działalność spotkała się jednak z silnym sprzeciwem, przez co doświadczył prześladowań i uwięzienia. W czasie tych trudnych lat powstały jego najważniejsze dzieła mistyczne, takie jak Droga na Górę Karmel, Noc ciemna, Pieśń duchowa i Żywy płomień miłości. Jan od Krzyża opisywał w nich duchową drogę człowieka do zjednoczenia z Bogiem, która prowadzi przez oczyszczenie zmysłów i ducha, a jej symbolem stała się „noc ciemna” – doświadczenie wewnętrznego cierpienia, prób i oschłości duchowej, prowadzące ostatecznie do pełni wiary i miłości. Jego pisma łączą głębię teologiczną z niezwykłą poetyckością języka, dzięki czemu uznawany jest za jednego z najwybitniejszych poetów języka hiszpańskiego. Zmarł w 1591 roku w Ubedzie, został kanonizowany w 1726 roku, a w 1926 roku ogłoszony doktorem Kościoła. Dziś św. Jan od Krzyża pozostaje jednym z najważniejszych nauczycieli duchowości chrześcijańskiej i patronem wszystkich poszukujących głębokiego spotkania z Bogiem.
Saint John of the Cross, Francisco Antonio Gijón, 1675, CC0 1.0
Wspomnienie dowolne – Święty Wenancjusz Fortunat, biskup
Święty Wenancjusz Fortunat – biskup i poeta Krzyża
Venantius Fortunatus, autor nieznany, około 1100 r., Public domain
Święty Wenancjusz Fortunat przyszedł na świat około 535 roku w Valdobbiadene, niedaleko Treviso we Włoszech. Od młodości wyróżniał się zdolnościami i pragnieniem wiedzy, dlatego kształcił się w Rawennie – ówczesnym centrum kultury i sztuki, gdzie łączyły się wpływy rzymskie i germańskie. Właśnie tam rozwinął swój niezwykły talent literacki, który w przyszłości uczynił go jednym z najwybitniejszych poetów chrześcijańskiego Zachodu.
Około 565 roku, po cudownym uzdrowieniu z choroby oczu, Wenancjusz udał się do Francji, by złożyć dziękczynienie św. Marcinowi z Tours. To pielgrzymie doświadczenie odmieniło jego życie – pozostał na ziemi frankijskiej już na stałe. W Poitiers spotkał św. Radegundę, królową-wdowę, która poświęciła się życiu zakonnemu. Wspólnie z nią oraz jej duchową córką, św. Agnieszką, tworzył środowisko głębokiej wiary i modlitwy. Z czasem, za namową Radegundy, przyjął święcenia kapłańskie, a w 595 roku został biskupem Poitiers.
Misją życiową Wenancjusza Fortunata było głoszenie chwały Chrystusowego Krzyża i szerzenie piękna wiary poprzez słowo. Pisał hymny, które do dziś rozbrzmiewają w liturgii Kościoła: Vexilla Regis prodeunt („Sztandary Króla się wznoszą”) i Pange lingua gloriosi praelium certaminis („Wysławiaj, języku, chwałę walki Chrystusa”). W jego poezji miłość do Boga łączyła się z artystycznym kunsztem, a każdy wers stawał się modlitwą. Fortunat tworzył również hymny ku czci Matki Bożej – Ave Maris stella i Quem terra, pontus, aethera – oraz żywoty świętych, by ukazywać ich przykład jako drogowskaz dla wierzących.
Święty Wenancjusz zmarł po roku 600, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które łączy duchowość i kulturę. Jego życie było świadectwem, że słowo – natchnione wiarą i miłością – może stać się narzędziem ewangelizacji. To właśnie wierność Chrystusowi Ukrzyżowanemu była osią całej jego misji: uczynić z poezji modlitwę i z modlitwy poezję.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
867 – Hadrian II został papieżem
Hadrian II – papież dialogu i misyjnej otwartości
Pope Adrian II, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Hadrian II urodził się w Rzymie w 792 roku, w znamienitym rodzie, z którego wywodzili się wcześniejsi papieże. Gdy w 867 roku wybrano go na Stolicę Piotrową, miał około 75 lat i za sobą rodzinne życie — był żonaty i miał córkę. Jego pontyfikat, trwający do 872 roku, przypadł na okres licznych napięć politycznych i religijnych w Europie, zwłaszcza między Rzymem a Konstantynopolem.
Największym pragnieniem i misją życiową Hadriana II było umacnianie jedności Kościoła oraz wspieranie dzieła ewangelizacji w duchu zrozumienia między narodami. W tym duchu wsparł misję świętych Cyryla i Metodego wśród ludów słowiańskich, akceptując używanie języka słowiańskiego w liturgii. Dzięki temu Kościół otworzył się na nowe obszary kulturowe, stając się bardziej uniwersalny i bliski ludziom.
Hadrian II podejmował także wysiłki na rzecz utrzymania autorytetu Stolicy Apostolskiej wobec Kościoła wschodniego. Potwierdził decyzje soboru w Konstantynopolu (869–870), który potępił patriarchę Focjusza, starając się przywrócić jedność wiary. Mimo ograniczonych wpływów politycznych, jego postawa charakteryzowała się godnością i moralną siłą.
Osobiście doświadczył tragicznej straty — jego żona i córka zostały zamordowane, co głęboko go dotknęło. Nie ugiął się jednak w swojej misji służenia Kościołowi i pokazywania, że nawet w cierpieniu można być narzędziem pokoju.
Dziedzictwo Hadriana II to przykład papieża, który łączył wierność tradycji z odwagą otwarcia na nowe narody i języki. Jego pontyfikat, choć krótki, pozostawił trwały ślad w dziejach chrześcijaństwa – jako symbol wiary w dialog, jedność i misyjny zapał Kościoła.
872 – Jan VIII został papieżem
Jan VIII – papież obrońca i apostoł jedności
John the 8th or Pope Joan, R. Cooper Sculpt., 1859, Public domain
Urodzony w Rzymie, został papieżem w 872 roku i sprawował swój urząd przez dziesięć lat, aż do tragicznej śmierci w 882 roku. Jego pontyfikat przypadł na czas poważnych zagrożeń – najazdów Saracenów, osłabienia władzy frankijskiej oraz napięć między Rzymem a Konstantynopolem.
Misją życiową Jana VIII było zachowanie jedności Kościoła i obrona jego niezależności w obliczu zewnętrznych i wewnętrznych zagrożeń. Papież dążył do duchowego i organizacyjnego wzmocnienia chrześcijaństwa, łącząc troskę o bezpieczeństwo Rzymu z odwagą otwarcia na nowe narody. Wspierał misję świętych Cyryla i Metodego, aprobując używanie języka słowiańskiego w liturgii – był to wyraz jego przekonania, że Ewangelia powinna przemawiać do każdego ludu w jego własnej mowie.
Jan VIII był również zdecydowanym obrońcą Kościoła w znaczeniu dosłownym – rozbudował umocnienia Rzymu, zorganizował flotę papieską i zawierał sojusze w celu powstrzymania arabskich najazdów. Równocześnie próbował zachować niezależność wobec władców świeckich i mediować w sporach między mocarstwami.
Jego życie zakończyło się dramatycznie – został zamordowany, prawdopodobnie w wyniku spisku. Zginął, wierny swojej misji: bronić Kościoła i rozszerzać jego duchowe granice. Jan VIII zapisał się w historii jako papież, który łączył męstwo obrońcy z duchem ewangelizatora i proroka jedności chrześcijan.
1911 – Otwarcie przez ks. Alojzego Orione nowicjatu Małego Dzieła Boskiej Opatrzności w Villa Moffa di Bandito di Bra (Cuneo)
1927 – Pius XI ogłosił św. Teresę z Lisieux patronką misji katolickich
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
OBEJMUJEMY MODLITWĄ
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1939 – Ofiary egzekucji niemieckiej w Palmirach
14 grudnia 1939 roku w Palmirach, miejscowości położonej nieopodal Warszawy, Niemcy przeprowadzili masową egzekucję 46 osób, w tym dwóch kobiet. Wśród zamordowanych znajdował się Stanisław Kalbarczyk, dyrektor szkoły z Pruszkowa. Ofiary były przedstawicielami warszawskiej inteligencji – nauczycielami, duchownymi, lekarzami oraz działaczami społecznymi – i zostały wybrane przez okupanta w celu zastraszenia społeczeństwa i zniszczenia elit, które mogłyby stawić opór. Palmiry stały się symbolem męczeństwa polskiego narodu, miejscem, w którym cierpienie jednostek łączyło się z duchową misją zachowania pamięci o ojczyźnie oraz wartościach, które okupant chciał unicestwić. Po wojnie teren przekształcono w Miejsce Pamięci Narodowej, gdzie ekshumowano ciała ofiar i urządzono cmentarz upamiętniający wszystkich zamordowanych, a coroczne uroczystości mają charakter zarówno historyczny, jak i misyjny, przypominając o obowiązku przekazywania pamięci młodszym pokoleniom oraz pielęgnowania ducha narodowej i religijnej wspólnoty. Egzekucja z 14 grudnia pozostaje nie tylko tragicznym świadectwem niemieckiego terroru, ale również symbolem niezłomności i duchowej misji narodu polskiego, który mimo brutalnych represji starał się zachować wiarę, godność i nadzieję na wolność.
Polskie zakładniczki w drodze na egzekucję w lesie koło Palmir, nieznany fotograf, 1940, Public domain
Eugeniusz Kukolski ps. „Groźny” (1920-1946)
Urodził się 15 marca 1920 roku we Lwowie. Był jednym z najbardziej aktywnych dowódców partyzanckich w centralnej Polsce po zakończeniu II wojny światowej. Po wojnie, po odbyciu służby w Ludowym Wojsku Polskim, utworzył wraz ze Stanisławem Budą ps. „Orzeł” organizację konspiracyjną o nazwie „Niepodległość”. Jego oddział działał na terenie województw łódzkiego i poznańskiego, prowadząc akcje wymierzone w komunistyczne władze oraz osoby współpracujące z reżimem.
14 grudnia 1945 roku jego 40-osobowy oddział przeprowadził akcję w Warcie, gdzie opanował miasteczko, rozbił posterunek Milicji Obywatelskiej oraz zdemolował urząd miasta. Działalność „Groźnego” była wymierzona w struktury władzy komunistycznej, a pozyskane środki przeznaczano na działalność konspiracyjną, dozbrajanie oddziału oraz wynagradzanie informatorów. Po śmierci Kukolskiego jego oddział kontynuował działalność pod dowództwem Stanisława Buda ps. „Orzeł”.
Eugeniusz Kukolski zginął 15 marca 1946 roku w miejscowości Czyste w powiecie tureckim. Jego życie i działalność są przykładem niezłomnej postawy patriotycznej, poświęcenia dla Ojczyzny oraz oddania sprawie niepodległości Polski. „Groźny” pozostaje symbolem Żołnierzy Wyklętych, których misja obejmowała nie tylko walkę z narzuconym reżimem, ale również obronę wartości narodowych i chrześcijańskich w trudnych czasach powojennej okupacji.
Przygotowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP