KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Tomasz Becket, męczennik
Morderstwo Tomasza Becketa, najwcześniejsze znane przedstawienie z XIII w., 1200, autor nieznany, Public domain
Święty Tomasz Becket urodził się około 1118 roku w Londynie w rodzinie mieszczańskiej o normandzkich korzeniach. Kształcił się w Paryżu, a po powrocie do Anglii rozpoczął karierę w administracji królewskiej. Dzięki zdolnościom i lojalności został bliskim doradcą króla Henryka II Plantageneta, który w 1155 roku mianował go kanclerzem Anglii. W 1162 roku, z woli króla, Becket objął urząd arcybiskupa Canterbury, najwyższego dostojnika Kościoła w Anglii. Nominacja ta miała wzmocnić wpływy królewskie w Kościele, jednak po konsekracji Tomasz radykalnie zmienił swoje życie – z dworzanina stał się ascetą, a jego stosunki z królem zaczęły się pogarszać.
Główną przyczyną konfliktu między nimi był spór o granice władzy królewskiej nad Kościołem, szczególnie w kwestii sądzenia duchownych. W 1164 roku Henryk II ogłosił tzw. konstytucje z Clarendon, które ograniczały niezależność Kościoła i podporządkowywały go monarchii. Tomasz Becket odmówił ich podpisania, za co został oskarżony o zdradę i zmuszony do ucieczki do Francji. Na wygnaniu przebywał kilka lat, szukając wsparcia u papieża i króla Francji. W 1170 roku powrócił do Anglii, lecz konflikt z królem odnowił się z jeszcze większą siłą. 29 grudnia tego samego roku czterech rycerzy Henryka II wtargnęło do katedry w Canterbury i zamordowało arcybiskupa przy ołtarzu.
Śmierć Tomasza Becketa wywołała ogromne wrażenie w całej Europie. Szybko zaczęto czcić go jako męczennika, a w 1173 roku papież Aleksander III dokonał jego kanonizacji. Grób Becketa w Canterbury stał się jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych średniowiecznej Europy. Postać świętego Tomasza Becketa stała się symbolem obrony niezależności Kościoła wobec władzy świeckiej, a jego przykład przypominał o granicach królewskiej ingerencji w sprawy duchowe. W ikonografii przedstawiany jest w szatach arcybiskupich, często z mieczem lub palmą męczeństwa, a jego wspomnienie liturgiczne przypada 29 grudnia.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1911 – Mongolia – Święto Niepodległości
Mongolia, położona w Azji Środkowej, graniczy z Rosją na północy oraz Chinami na południu. Jest krajem o bogatej historii i wyjątkowej kulturze koczowniczej, która przetrwała mimo wpływów sąsiednich mocarstw.
Mongolia_pexels-julia-volk-5273712
Historia Mongolii jest nierozerwalnie związana z postacią Czyngis-chana (ok. 1162–1227), twórcy największego imperium lądowego w dziejach świata. Jego podboje w XIII wieku ukształtowały Mongolię jako potęgę militarną i kulturalną. Po okresie wielkich imperiów, kraj znalazł się pod wpływem Chin i Rosji, a w XX wieku stał się państwem satelickim Związku Radzieckiego. Mongolia ogłosiła niepodległość 29 grudnia 1911 roku, jednak faktyczne utrwalenie suwerenności nastąpiło po rewolucji 1921 roku, wspieranej przez Armię Czerwoną. Od 1990 roku Mongolia funkcjonuje jako demokracja parlamentarna.
Mngolia_pexels-julia-volk-5110939
Obecnie Mongolia liczy około 3,5 miliona mieszkańców. Ludność składa się w przeważającej większości z Mongołów (ponad 90%), a mniejszości obejmują Kazachów, Tuwińców i Rosjan. Religia w Mongolii jest zróżnicowana: dominującym wyznaniem jest buddyzm tybetański (ok. 51%), w tym lamaizm, a także tradycyjne religie szamańskie (ok. 38%). Chrześcijanie, w tym katolicy, stanowią niewielki odsetek, około 2–3% populacji.
Mongolia_pexels-julia-volk-6408364
Pierwsi misjonarze katoliccy pojawili się w Mongolii w XIII wieku, w czasach imperium mongolskiego, jednak ich działalność nie przyniosła trwałych efektów z powodu niestabilnej sytuacji politycznej. Współczesny Kościół katolicki w Mongolii rozpoczął działalność od lat 90. XX wieku. Stolica Apostolska utworzyła w 1992 roku prefekturę apostolską Mongolii, obejmującą cały kraj. Obecnie kraj posiada jedną diecezję katolicką, a głównym centrum religijnym jest katedra św. Piotra w Ułan Bator. W kraju funkcjonują także inne sanktuaria i ośrodki duszpasterskie, które służą zarówno społeczności mongolskiej, jak i licznym misjonarzom zagranicznym.
Mongolia boryka się dziś z wieloma wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi. Choć kraj posiada bogate zasoby mineralne, w tym węgiel i miedź, znaczna część ludności wciąż prowadzi tradycyjny tryb życia koczowniczy, co komplikuje rozwój infrastruktury. Dodatkowo Mongolia zmaga się z problemami środowiskowymi, w tym z pustynnieniem i zmianami klimatycznymi, które wpływają na hodowlę zwierząt.
Najważniejszym świętem państwowym jest Dzień Proklamacji Niepodległości, obchodzony 29 grudnia. Upamiętnia on moment ogłoszenia niepodległości od Chin w 1911 roku i jest symbolem walki Mongolii o suwerenność oraz narodową tożsamość. W tym dniu organizowane są uroczystości państwowe, parady wojskowe, a także wydarzenia kulturalne promujące mongolską tradycję i historię.
Mongolia pozostaje krajem o bogatej tradycji, który łączy w sobie starożytne dziedzictwo nomadów z wyzwaniami nowoczesnego państwa demokratycznego. Jej historia, kultura i religia tworzą wyjątkowy obraz kraju, który mimo trudności zachowuje swoją unikalną tożsamość.
1489–Rekonkwista:Almeríazostała zdobyta przez wojska katolickie i wyjęta spod panowaniaEmiratu Grenady.
1989 — Wybór Václava Havla na prezydenta Czechosłowacji
Vaclav Havel, Kingkongphoto & www.celebrity-photos.com, 2010, CC BY-SA 2.0
29 grudnia 1989 roku Federalne Zgromadzenie Czechosłowacji wybrało na prezydenta Václava Havla, poetę, dramaturga i lidera ruchu obywatelskiego Civic Forum, co stało się symbolicznym domknięciem Aksamitnej Rewolucji i praktycznym początkiem demontażu władzy komunistycznej w kraju; decyzja ta była nie tylko politycznym krokiem — potwierdzającym upadek starego reżimu — lecz także dla wielu ludzi w regionie miała wymiar niemal opatrznościowy, bo oto były więzień sumienia i intelektualny autorytet obejmował najwyższy urząd, dając nadzieję na pokojową transformację. W ciągu kilku kolejnych miesięcy wybór Havla przyspieszył przeprowadzenie wolnych wyborów, reformy ustrojowe oraz negocjacje dotyczące wycofania wojsk radzieckich, a jego przemówienia i apel o prawa człowieka oraz pojednanie społeczno-polityczne wpłynęły na kształt nowej debaty publicznej w Europie Środkowo-Wschodniej. Dziś data ta postrzegana jest nie tylko jako formalna zmiana na stanowisku, lecz jako znak, że masowy, pokojowy sprzeciw społeczny mógł przeobrazić się w instytucjonalne przemiany — przykład, który inspirował i umacniał przemiany demokratyczne również w sąsiednich krajach, w tym w Polsce.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Stefan Czarnowski (1879–1937). Polski socjolog, historyk kultury, publicysta i profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Uważany za jednego z pionierów nowoczesnej socjologii w Polsce. Studiował w Lipsku, Berlinie i Paryżu, gdzie zetknął się z myślą Emila Durkheima. W swoich badaniach łączył socjologię, historię oraz antropologię kulturową. Szczególnie interesował się rolą kultury w kształtowaniu wspólnoty narodowej i tożsamości społecznej. Był także zaangażowany w walkę o niepodległość Polski. W młodości należał do Polskiej Partii Socjalistycznej i działał w organizacjach niepodległościowych. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach Legionów Polskich, a po wojnie uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Był autorem m.in. znanej pracy „Kultura. Społeczeństwo. Osobowość” oraz analiz dotyczących kultu świętych i tradycji narodowych. Jego myśl wywarła wpływ na rozwój polskiej humanistyki w XX wieku. Zmarł 29 grudnia 1937 roku w Warszawie. Do dziś uznawany jest za jednego z najwybitniejszych intelektualistów II Rzeczypospolitej.
Stefan Czarnowski, autor anonimowy, 1939, Public domain
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2008 – Siostra Serva Crucis – Czesława Żdanowska PSMC (1921–2008) – urodzona w Światkowicach, zmarła w Kole mając 87 lat życia i 52 lata profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
Józef Zadzierski „Wołyniak” (1923-1946) – żołnierz Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” oraz Narodowej Organizacji Wojskowej i Armii Krajowej. Po wojnie kontynuował walkę z komunistycznym reżimem, dowodząc oddziałem na Lubelszczyźnie. Był uczestnikiem m.in. bitwy pod Kuryłówką. Podczas obławy w Szegdy, ranny i niemogący się wycofać, odebrał sobie życie bronią, unikając aresztowania . Pochowany konspiracyjnie na miejscowym cmentarzu.
Józef Zadzierski ,,Wołyniak”, Aord z polskiej Wikipedii, 2006, CC BY-SA 3.0
Josef Beran (1888-1969) – kardynał, symbolem niezłomnej wiary i sprzeciwu wobec totalitaryzmu zarówno nazistowskiego, jak i komunistycznego.
29 grudnia 1888 roku w Pilźnie urodził się Josef Beran, późniejszy arcybiskup Pragi i kardynał Kościoła katolickiego, jeden z najwybitniejszych duchownych Czech XX wieku. Jako młody ksiądz pracował w duszpasterstwie akademickim i angażował się w formację religijną młodzieży. Podczas II wojny światowej został aresztowany przez gestapo za sprzeciw wobec nazistowskiej ideologii i trafił do obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie spędził kilka lat. Po wojnie, w 1946 roku, mianowano go arcybiskupem Pragi. Wkrótce jednak władze komunistyczne rozpoczęły prześladowania Kościoła, a Beran został internowany i przez wiele lat przebywał w odosobnieniu. W 1965 roku papież Paweł VI mianował go kardynałem, uznając jego wierność i odwagę. Zmarł w 1969 roku w Rzymie, a w 2018 roku jego szczątki sprowadzono do katedry św. Wita w Pradze.
Statue of Josef Beran, Melandr, 2010, CC BY-SA 3.0
Opracowali: Piotr Paweł Białecki i ks. Grzegorz Sikorski FDP