KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne – Święty Rajmund z Penyafort, prezbiter
Święty Rajmund z Penyafort – prawnik Kościoła i apostoł pojednania
Święty Rajmund z Penyafort (ur. ok. 1170–1175 w Villafranca del Panadés, zm. 6 stycznia 1275 w Barcelonie) wyrósł z katalońskiej szlachty, lecz jego prawdziwym dziedzictwem stała się służba Kościołowi poprzez prawo, formację duchowieństwa i odważną działalność misyjną. Już jako bardzo młody wykładowca filozofii łączył kształcenie intelektualne z troską o duchowy rozwój swoich uczniów, co stało się fundamentem całej jego życiowej misji: prowadzić ludzi do Boga poprzez mądre i sprawiedliwe prawo oraz dobrze uformowanych duszpasterzy.
Po studiach w Bolonii, zwieńczonych doktoratem z prawa kanonicznego i cywilnego, Rajmund stał się jednym z najwybitniejszych jurystów swoich czasów. Jego „Summa prawa” i „Summa nauki” szybko weszły do kanonu nauczania przyszłych kapłanów. Po wstąpieniu do dominikanów w 1222 r. połączył naukę z apostolstwem, pracując nad nawróceniem Maurów i Żydów oraz tworząc wskazówki dla spowiedników.
Na wezwanie papieża Grzegorza IX udał się do Rzymu, gdzie jako doradca i penitencjarz odegrał kluczową rolę w uporządkowaniu prawa kanonicznego. To on opracował słynne Decretales Gregorii IX, pierwszy nowożytny, oficjalny zbiór obowiązującego prawa kościelnego, który na wieki ukształtował praktykę prawną Kościoła. Był to wyraz jego najgłębszej misji: stworzyć takie struktury i normy, które pozwolą Kościołowi służyć wiernym jasno, sprawiedliwie i z miłością.
Wybrany generałem dominikanów, Rajmund odnowił konstytucje zakonne i umocnił jedność szybko rozwijającego się zakonu. Później, jako doradca Jakuba I Aragońskiego, łączył mądrość prawnika z duszpasterską troską. Do końca życia pozostał człowiekiem pokory i ascezy, a jego długie, stuletnie życie było świadectwem wierności Ewangelii.
Zmarł 6 stycznia 1275 r., a jego pogrzeb zgromadził króla i cał dwór – symbol uznania dla człowieka, który łączył naukę, prawo i apostolskie oddanie. Kanonizowany w 1601 r., do dziś pozostaje patronem kanonistów i spowiedników, a jego przykład przypomina, że prawo staje się drogą do Boga.
Wspomnienie dowolne – Święty Lucjan, prezbiter i męczennik
Święty Lucjan – nauczyciel Pisma i męczennik prawdy
Święty Lucjan, prezbiter i męczennik († 7 stycznia 312), należy do tych postaci wczesnego chrześcijaństwa, które wywarły głęboki wpływ na rozwój biblijnej nauki Kościoła. Choć nie znamy jego daty urodzin ani szczegółów rodzinnych, tradycja wiąże jego początki z Samosatą. Już młodość ukształtowała jego duchową wrażliwość: po śmierci rodziców sprzedał cały majątek i rozdał go ubogim, wybierając życie całkowicie oddane służbie Ewangelii. Jego misją stało się wierne przekazywanie Słowa Bożego i obrona jego autentycznego sensu.
Lucjan poświęcił się gruntownym studiom Pisma Świętego, opanowując hebrajski i tworząc szkołę biblijną w Antiochii, która szybko stała się jednym z najważniejszych ośrodków nauki chrześcijańskiej. To właśnie tam formował przyszłych teologów, biskupów i kaznodziejów, wśród nich św. Grzegorza Cudotwórcę. Jego metoda – odczytywanie Biblii przede wszystkim w sensie dosłownym – stała się przeciwstawieniem alegorycznej szkoły Orygenesa i odegrała wielką rolę w ukształtowaniu zachodniej tradycji teologicznej. Za jego podejściem poszły późniejsze autorytety, takie jak Ambroży, Augustyn czy Grzegorz Wielki.
Gdy prześladowania chrześcijan za panowania Dioklecjana dotarły do Antiochii, Lucjan przeniósł swoją działalność do Nikomedii. Nawet po uwięzieniu przez dziewięć lat pozwolono mu pisać i nauczać – tak wielki był jego wpływ. Ostatecznie, za rządów Licyniusza, poddano go torturom, żądając wyrzeczenia się wiary. Lucjan pozostał niezłomny: za wierność Chrystusowi zapłacił życiem, ścięty mieczem w 312 roku.
Po jego śmierci kult szybko się rozprzestrzenił. Tradycja głosi, że Konstantyn Wielki przyjął chrzest przy jego relikwiach, a pielgrzymować miał tam sam św. Hieronim. W ikonografii Lucjan nosi czerwone szaty męczennika i trzyma Ewangelię – znak jego życiowego powołania: bronić prawdy Pisma aż po oddanie własnej krwi.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1566 – Kardynał Michele Ghislieri zostałwybrany na papieża i przybrał imię Pius V.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Ignacy Łukasiewicz (1822-1882) – chemik, farmaceuta, wynalazca lampy naftowej, twórca przemysłu naftowego.
Moneta z wizerunkiem Ignacego Łukasiewicza, MyName (Delimata (talk)), 2009, CC BY-SA 4.0
Był polskim farmaceutą, inżynierem, wynalazcą i filantropem, uważanym za pioniera światowego przemysłu naftowego. Urodził się w skromnej rodzinie szlacheckiej w Zadusznikach, a młodość spędził na pracy w aptekach, co dało mu pierwszą styczność z chemią. Współpracując z Janem Zehem w aptece „Pod Złotą Gwiazdą” we Lwowie, przeprowadził frakcjonowaną destylację ropy naftowej i w 1852 roku pozyskał naftę – co doprowadziło rok później do skonstruowania pierwszej lampy naftowej. W lipcu 1853 roku jego lampa oświetliła salę operacyjną w lwowskim szpitalu, co symbolicznie zapoczątkowało nową erę w dziedzinie oświetlenia. W 1854 roku Łukasiewicz wraz z partnerami założył kopalnię ropy naftowej w Bóbrce (najstarszą przemysłową na świecie), a w 1856 roku uruchomił pierwszą rafinerię ropy. Jego misją życiową było nie tylko tworzenie przemysłu, lecz także służba społeczeństwu. Łukasiewicz finansował budowę szkół, kościołów, szpitali, dróg i mostów, zakładał fundusze ubezpieczeniowe dla pracowników, a także stypendia oraz instytucje charytatywne. Był zaangażowany politycznie – działał w Sejmie Galicyjskim, walczył o poprawę warunków pracy, a jego filantropia przyniosła mu wielkie uznanie. Jego życie można więc opisać jako połączenie wizjonerstwa technologicznego z głęboką empatią i troską o bliźnich.
2015 – Tadeusz Konwicki (1926–2015)- pisarz, reżyser filmowy.
Tadeusz Konwicki, Maria Konwicka/ Jestemnawiki888, 2011, CC BY-SA 4.0
Jedna z kluczowych postaci polskiej literatury i kina powojennego – pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy. Urodził się w Nowej Wilejce (dziś Litwa), a w czasie II wojny światowej działał w Armii Krajowej, co głęboko ukształtowało jego późniejszą twórczość. Po wojnie podjął studia filologiczne, ale porzucił je, by zająć się dziennikarstwem i literaturą. Początkowo sympatyzował z socjalizmem – pisał powieści w duchu realizmu socjalistycznego – jednak z czasem rozczarował się komunizmem. Jego dorobek literacki obejmuje m.in. autobiograficzne „Rojsty”, metafizyczne „Sennik współczesny” czy gorzko-satyryczną „Małą apokalipsę”. Równolegle do pisania, Konwicki tworzył filmy – był związany z zespołem filmowym „Kadr”, a jego obrazy, takie jak Ostatni dzień lata, Salto czy Dolina Issy, zdobywały uznanie krytyków. Misją życiową Konwickiego było skonfrontowanie traum wojennych i ideologicznego osadzenia z ludzką pamięcią, naturą i duchowością. Przez gry metafizyczne, groteskę i refleksję nad losem jednostki w totalitarnym systemie starał się przywrócić głos jednostce – jej wewnętrzne konflikty, poczucie winy i wspomnienia. Jednocześnie wierzył, że „cudy” – duchy, mary, tajemnice – można urealnić, nadając im logiczne uzasadnienie. Poza twórczością artystyczną był osobą głęboko zaangażowaną moralnie – nawet po zerwaniu z władzą komunistyczną publikował w „drugim obiegu”, co pokazywało jego niezłomność i gotowość do mówienia prawdy. Konwicki pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki i filmowy, a także świadectwo, jak łączyć intelektualną uczciwość z duchowym poszukiwaniem – zarówno w opowieści o własnej tożsamości, jak i w krytyce systemów politycznych. Jego życie można więc odczytywać jako misję artystycznego i moralnego sprzeciwu wobec zniewolenia i zapomnienia.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2004 – Ks. Paweł Gąsiorkiewicz FDP
Ks. Paweł Gąsiorkiewicz urodził się 14 marca 1937 r. w Dąbiu nad Nerem. Miał trzy siostry i jednego brata. Ochrzczony został w miejscowym kościele pw. św. Mikołaja 25 kwietnia 1937 r.
Bierzmowanie przyjął 14 lipca 1954 r. w Zduńskiej Woli. W 1943 r. zaczął uczęszczać do szkoły podstawowej w Łowiczu, którą ukończył w 1950 r. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował naukę w gimnazjum.
W roku szkolnym 1951/1952 był wychowankiem prowadzonej przez nas bursy przy ul. Barskiej. Wówczas zapragnął zostać orionistą. W wieku zaledwie 15 lat wstąpił do naszego Zgromadzenia. Nowicjat odbył w Izbicy Kujawskiej w roku 1952/1953. Pierwszą profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1953 r., a profesję wieczystą 15 sierpnia 1959 r. Jako kleryk w latach 1958-1962 był organistą i twórcą chóru „Harfa” w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Malborku. Święcenia kapłańskie otrzymał 1 lipca 1962 r. z rąk bp. Bronisława Dąbrowskiego.
Po święceniach ks. Paweł odbył roczne studium pastoralne i praktykę duszpasterską w parafii św. Józefa Oblubieńca NMP w Jeziornej Fabrycznej (1962/1963) oraz uniwersyteckie studia z zakresu teologii biblijnej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uwieńczone chlubnie magisterium z licencjatem (1963-1967). Potem prowadził działalność duszpasterską jako wikariusz i katecheta w Malborku (1967/1968), w Kaliszu (1969/1970), w Warszawie w parafii Matki Boskiej Królowej Pokoju przy ul. Opaczewskiej (1970/1971) oraz w Zduńskiej Woli (1971-1977). Od 1977 do 1990 r. duszpasterzował w Warszawie w kościele pw. Dzieciątka Jezus.
Ks. Gąsiorkiewicz pełnił też funkcję kapelana szpitalnego, zajmował się akcjami charytatywnymi, uczył śpiewu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym i w naszym nowicjacie w Aninie. Przez kilka lat w wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli był wykładowcą Pisma Świętego Nowego Testamentu, ekumenizmu, muzyki kościelnej i języka włoskiego. Bardzo uzdolniony – zwłaszcza muzycznie.
Skomponował muzykę do słów Marcina Krawca Wysoko hen na starej wieży oraz Niesieni jesteśmy wciąż. Dopóki choroba nie wyłączyła go z pracy, opiekował się chórem „Harfa” oraz prowadził zespół teatralny przy parafii św. Antoniego w Zduńskiej Woli. Wystawiane przedstawienia o treści religijnej były przyjmowane entuzjastycznie.
Ks. Pawła wyróżniał radykalizm ewangeliczny. Często mówił także o pozytywnym wpływie na jego duchowość neokatechumenatu, w który był bardzo zaangażowany.
W ostatnich miesiącach życia ks. Gąsiorkiewicz wykazał cierpliwą postawę wobec nieuleczalnej choroby i cierpienia. Zmarł 7 stycznia 2004 r. w szpitalu w Zduńskiej Woli, mając za sobą 66 lat życia, 50 lat profesji zakonnej i 41 lat kapłaństwa. Został pochowany w oriońskim grobowcu na cmentarzu miejskim w Zduńskiej Woli.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
Jan Rodowicz „Anoda” (1923-1949) – żołnierz Szarych Szeregów i Armii Krajowej, uczestnik akcji pod Arsenałem.
Jan Rodowicz (Anoda), autor nieznany, przed 1948, Public domain
Pochodził z warszawskiej rodziny o silnych tradycjach patriotycznych. W czasie II wojny światowej działał w konspiracyjnym harcerstwie (Szare Szeregi), uczestnicząc w akcjach sabotażowych, m.in. akcji pod Arsenałem. Wstąpił do Armii Krajowej i służył w batalionie „Zośka”; brał udział w Powstaniu Warszawskim, gdzie został ciężko ranny.
Po wojnie angażował się w prace ekshumacyjne, aby upamiętnić poległych żołnierzy – nadzorował pochówek towarzyszy broni na Powązkach. Chciał również odbudowywać Polskę jako architekt, studiując na Politechnice Warszawskiej. Misja życiowa Jana Rodowicza „Anody” była głęboko zakorzeniona w pragnieniu wolności, służbie Ojczyźnie i pamięci – walczył nie tylko z okupantem niemieckim, ale także po wojnie z systemem komunistycznym, a jego działania miały wymiar moralny: dążył do tego, by ofiary konspiracji i powstania nie zostały zapomniane przez młode pokolenia. Jego życie zakończyło się tragicznie – 7 stycznia 1949 r. zmarł w trakcie śledztwa prowadzonego przez komunistyczne służby bezpieczeństwa, w okolicznościach, które do dziś wzbudzają kontrowersje.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP