KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Hilary I, papież
Pope Hilarius, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Hilary urodził się na Sardynii jako syn Krispinusa. Do historii Kościoła wszedł jako teolog, ojciec Kościoła i 46. papież, sprawujący urząd od 19 listopada 461 roku aż do śmierci 29 lutego 468 roku w Rzymie. Jego droga do papiestwa była ściśle związana z działalnością u boku Święty Leon I Wielki, za którego pontyfikatu pełnił funkcję archidiakona oraz legata papieskiego na dramatycznym tzw. „synodzie zbójeckim” w Efezie w 449 roku. Wydarzenie to niemal kosztowało go życie i głęboko ukształtowało jego wizję Kościoła.
Po wyborze na papieża Hilary stanął wobec poważnych zagrożeń dla jedności wiary. Italią rządził wówczas germański wódz Rycymer, który – mimo sprzeciwu papieża – dopuścił do utworzenia w Rzymie wspólnoty ariańskiej. W odpowiedzi Hilary z niezwykłą stanowczością przeciwstawiał się napływowi sekt i herezji, koncentrując się na umacnianiu struktur kościelnych oraz autorytetu Stolicy Apostolskiej. Jego misją życiową było strzeżenie jedności Kościoła i wyraźne potwierdzanie prymatu biskupa Rzymu jako fundamentu ładu eklezjalnego.
Wyrazem tej misji były zarówno działania doktrynalne, jak i organizacyjne. W 465 roku zwołał synod w Rzymie, który obradował w bazylice Santa Maria Maggiore i rozstrzygał spory jurysdykcyjne między biskupami. Papież jasno zakazał praktyki wyznaczania następców przez urzędujących biskupów, broniąc zasady kościelnej dyscypliny i odpowiedzialności całej wspólnoty. Równocześnie aktywnie interweniował w sprawy Kościoła w Galii i Hiszpanii, konsekwentnie budując autorytet Rzymu.
Hilary był także papieżem–budowniczym. Z głębokiej wdzięczności wobec Święty Jan Ewangelista, którego opiece przypisywał swoje ocalenie w Efezie, ufundował kaplicę przy laterańskim baptysterium. Wzniósł również kaplice ku czci św. Jana Chrzciciela i Świętego Krzyża oraz rozbudował bazylikę św. Wawrzyńca za Murami. Zmarł w Rzymie 29 lutego 468 r. i został pochowany w klasztorze, który sam ufundował w pobliżu tej świątyni. Jego wspomnienie liturgiczne Kościół katolicki obchodzi 28 lutego.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
870 – Na VIII soborze powszechnym w KonstantynopoluekskomunikowanopatriarchęFocjusza I Wielkiego. Zakończyło to trwającą od 863 roku schizmę Focjusza.
2013 – Papież Benedykt XVIzrezygnował z urzędu
Incontro tra Papa Francesco e Papa Benedetto XVI., Mondarte, 2013, CC BY-SA 4.0
Benedykt XVI (Joseph Aloisius Ratzinger) należał do najwybitniejszych intelektualnie papieży XX i XXI wieku. Urodził się 16 kwietnia 1927 roku w bawarskim Marktl, w religijnej rodzinie o silnych zasadach moralnych. Doświadczenia dzieciństwa naznaczone sprzeciwem ojca wobec nazizmu oraz dramat wojny ukształtowały w nim głęboką wrażliwość sumienia i przekonanie, że wiara musi pozostać wolna od ideologii. Już od młodości widział swoją przyszłość w kapłaństwie, traktując je jako drogę służby prawdzie.
Po święceniach kapłańskich w 1951 roku rozpoczął błyskotliwą karierę naukową. Jako teolog szybko zdobył międzynarodowe uznanie, uczestniczył w Soborze Watykańskim II i współtworzył nowoczesny język katolickiej refleksji teologicznej. Początkowo postrzegany jako reformator, z czasem coraz wyraźniej podkreślał potrzebę wierności doktrynie wobec narastającego relatywizmu. Jego myśl skupiała się na relacji między wiarą i rozumem oraz na chrystocentrycznym rozumieniu Kościoła.
W 1977 roku został arcybiskupem Monachium i Fryzyngi, a następnie kardynałem. Największy wpływ na życie Kościoła wywarł jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary (1981–2005), gdzie strzegł integralności nauczania katolickiego, co przyniosło mu opinię bezkompromisowego strażnika ortodoksji. Jednocześnie pozostawał wybitnym uczonym i autorem dzieł, w których centralnym pojęciem była miłość rozumiana jako istota chrześcijaństwa.
Wybrany papieżem w 2005 roku, Benedykt XVI widział swoją misję w umacnianiu wiary poprzez dialog rozumu z Objawieniem. Jego pontyfikat charakteryzowała głęboka refleksja teologiczna, troska o liturgię oraz odważne podejmowanie tematów trudnych dla współczesnego świata. W 2013 roku, świadomy słabnących sił, dobrowolnie zrzekł się urzędu – jako pierwszy papież od stuleci – dając świadectwo pokory i odpowiedzialności. Zmarł 31 grudnia 2022 roku w Watykanie, pozostawiając po sobie dziedzictwo myśliciela, który całe życie poświęcił służbie prawdzie, Kościołowi i dialogowi wiary z rozumem.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
Hugo Kołątaj (1750-1812) – duchowny katolicki, wybitny działacz oświeceniowy, publicysta i reformator.
Portret Hugo Kołłątaja, Józef Peszka, 1791, Public domain
Hugo Kołłątaj był jedną z najbardziej złożonych postaci polskiego Oświecenia, ponieważ w jego biografii spotkały się odwaga intelektualna, głęboka wiara w reformę państwa oraz dramatyczne kompromisy wymuszone przez realia epoki. Jako duchowny, uczony i polityk łączył ideały rozumu i postępu z praktyką władzy, która rzadko pozwalała na działania jednoznacznie czyste moralnie.
Jego zasadniczą misją życiową była naprawa Rzeczypospolitej poprzez edukację i nowoczesne prawo. Kołłątaj widział w oświacie fundament silnego państwa, dlatego odegrał kluczową rolę w reformie Akademii Krakowskiej i całego systemu szkolnego. Równocześnie, jako publicysta i przywódca środowiska reformatorskiego, konsekwentnie dążył do przebudowy ustroju: ograniczenia dominacji szlachty, likwidacja „liberum veto”, wzmocnienia władzy centralnej i stopniowego poszerzenia praw obywatelskich, równouprawnienie mieszczan, wolność dla chłopów. Kulminacją tych działań był jego udział w pracach nad Konstytucją 3 maja, którą traktował jako szansę na moralne i polityczne odrodzenie państwa.
Niejednoznaczność Kołłątaja ujawnia się jednak w momentach kryzysowych. Poparcie przystąpienia króla do konfederacji targowickiej, motywowane kalkulacją polityczną i chęcią ocalenia resztek suwerenności, zostało odebrane jako zdrada wcześniejszych ideałów. Dodatkowo jego radykalny język i inspiracje rewolucyjne budziły lęk zarówno wśród konserwatystów, jak i umiarkowanych reformatorów. Sprzeczność między statusem duchownego a ostrą krytyką tradycyjnego porządku kościelnego pogłębiała kontrowersje wokół jego osoby.
Po klęsce reform i insurekcji kościuszkowskiej Kołłątaj zapłacił wysoką cenę: więzieniem, wygnaniem i politycznym osamotnieniem. Mimo to pozostał aktywnym myślicielem, tworząc dzieła wyprzedzające epokę i umacniając swoje znaczenie jako uczonego. W pamięci historycznej zapisał się więc jako postać tragiczna – wizjoner i realista zarazem, symbol polskiego Oświecenia, które niosło wielkie nadzieje, lecz rozbijało się o brutalną rzeczywistość upadającego państwa.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2017 – Ks. Lech Klejmont FDP (1952-2017)
Ks. Lech Klejmont urodził się 22 października 1952 r. we wsi Hańcza (powiat suwalski) jako najstarszy z pięciorga rodzeństwa. Ochrzczony został w kościele pw. Narodzenia NMP w Przerośli 2 listopada 1952 r., a bierzmowany 4 lipca 1969 r. W latach 1960-1968 uczęszczał do szkoły podstawowej w Smolnikach. Od szóstej klasy służył w kościele parafialnym jako ministrant. W wieku 16 lat w czasie wakacji zaczął pracować, aby pomóc finansowo rodzicom. Nie zrezygnował jednak z nauki.
W latach 1968-1971 uczęszczał do zasadniczej szkoły zawodowej w Sejnach, a potem zapisał się do technikum mechanizacji rolnictwa również w Sejnach. Pomimo tego, że udało mu się poprawić nieudany egzamin wstępny do technikum, został wcielony do zasadniczej służby wojskowej. Służył w 1 Praskim Pułku Wojsk Zmechanizowanych. Choć początkowo podobał mu się porządek istniejący w wojsku i nawet chwilami myślał o karierze wojskowego, wszelkie chęci odebrała mu indoktrynacja, której był poddawany przez reżimowych przełożonych, a nieraz nawet kary za „stawianie niewygodnych pytań podczas pogadanek politycznych”. To jednak nie przeszkadzało przełożonym, aby uczynić go pisarzem kompanii.
Leszek szybko zrozumiał, że chcąc pozostać wiernym swojemu chrześcijańskiemu powołaniu, na tej drodze nie znajdzie prawdziwych odpowiedzi dotyczących sensu i celu ludzkiego życia. Dzięki swej pracowitości, będąc jeszcze w wojsku, postanowił dokończyć zaocznie rozpoczęte w Sejnach technikum mechanizacji rolnictwa. Po odbyciu służby podejmował pracę w różnych miejscach na PKP czy w urzędzie gminy. Był katechetą i działaczem grupy ewangelizacyjnej. Studiował też w filii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Suwałkach.
Leszka zafascynowała postać św. Maksymiliana Marii Kolbego, ale gdy udał się do Niepokalanowa, zrozumiał, że nie tam chce go Pan Bóg. Pociągał go również przykład pomagającego chorym na misjach o. Jana Beyzyma, dlatego wstąpił do Towarzystwa Chrystusowego, które zajmowało się polskimi misjami katolickimi. W Ziębicach odbył nowicjat, a potem przez dwa lata studiował w Poznaniu w wyższym seminarium duchownym Towarzystwa Chrystusowego.
Także i tam Bóg dał mu do zrozumienia, że widzi go gdzie indziej.
W międzyczasie Leszek poznał Zgromadzenie Księży Orionistów i w 1982 r. przyjechał do Warszawy-Anina, aby tam odbyć roczny nowicjat. Uwieńczył go złożeniem pierwszej profesji zakonnej w 1983 r. W latach 1984-1988 studiował w naszym wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli. Tyrocynium duszpasterskie odbył jako ekonom i katecheta w parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu. W 1988 r. złożył profesję wieczystą w Zduńskiej Woli, a 15 sierpnia tego samego roku otrzymał święcenia kapłańskie w parafii Wniebowzięcia NMP w Rokitnie koło Warszawy.
Pierwszy rok po święceniach ks. Klejmont pełnił w parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu funkcję wikariusza i katechety. Później posługiwał jako wikariusz w Malborku. Z pasją troszczył się o chore dzieci w ośrodku opieki paliatywnej. Od 1992 do 1995 r. pracował też w Rybnej koło Krakowa. W 1995 r. skierowano go do Włocławka, gdzie po roku został proboszczem i przełożonym wspólnoty zakonnej. Widząc panującą tam trudną sytuację, bezrobocie i degradację środowiska, szukał wszystkich możliwych sposobów, aby angażować ludzi w pożyteczną działalność, która mogła stawać się przykładem do służby innym. Założył ochotniczą straż pożarną i orkiestrę strażacką. Z pomocą parafian, darczyńców i firm prywatnych zorganizował w wyremontowanych piwnicach plebanii darmową kuchnię dla ubogich. Troszczył się również o dożywianie biednych dzieci. Dzięki zaangażowaniu nauczycieli ze szkół ekonomicznych we Włocławku stworzył w budynkach kościoła i plebanii szkołę średnią.
W 2007 r. ks. Leszek został przeniesiony do Henrykowa koło Zduńskiej Woli, gdzie przez cztery lata kierował schroniskiem dla bezdomnych. Organizował także półkolonie dla dzieci. W 2013 r. został proboszczem w Malborku-Piaskach. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia w 2015 r. przeniósł się do Łaźniewa i w 2016 r. do Brańszczyka.
Postępująca cukrzyca doprowadziła do amputacji jednej z kończyn. Zmarł 28 lutego 2017 r. w szpitalu w Wyszkowie. Miał za sobą 64 lata życia, 33 lata profesji zakonnej i 28 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobie zakonnym na cmentarzu miejskim w Malborku.
C i e k a w o s t k i
◆ Działalność społeczna i charytatywna przyniosła ks. Leszkowi Klejmontowi liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Odznakę Przyjaciela Dziecka od Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Medal Prezydenta Miasta Włocławka, Brązowy Medal Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego za Zasługi dla Pożarnictwa oraz tytuł Darczyńcy Roku 2002.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP