KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Gabriel Lalemant, zakonnik i męczennik
Saint Gabriel Lallemant, Donald Guthrie McNab, 1643, Public domain
Święty Gabriel Lalemant (1610–1649) – misjonarz oddany aż po męczeństwo, był jednym z najbardziej ofiarnych francuskich misjonarzy jezuickich XVII wieku. Urodzony w 1610 roku w Paryżu, jako syn adwokata, od młodości odznaczał się wrażliwością duchową i intelektualną. W wieku dwudziestu lat wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, a po studiach teologicznych w Bourges przyjął święcenia kapłańskie w 1638 roku. Początkowo pracował jako nauczyciel we Francji, jednak jego prawdziwym pragnieniem była misja ewangelizacyjna.
Misją życiową Gabriela Lalemanta stało się głoszenie Ewangelii ludom rdzennym Ameryki Północnej, nawet za cenę własnego życia. W 1646 roku przybył do Quebecu, a dwa lata później, razem z Janem de Brébeuf, rozpoczął pracę misyjną wśród Indian Huronów i Irokezów. W skrajnie trudnych warunkach – pośród ogromnych odległości, nieufności tubylców i wrogości podsycanej przez okrucieństwa europejskich kolonizatorów – Lalemant pozostał wierny powołaniu. Nie był zdobywcą ani kolonizatorem, lecz świadkiem wiary, który pragnął dzielić los powierzonych mu ludzi.
Choć działalność misjonarzy przynosiła owoce i do 1649 roku doprowadziła do chrztu tysięcy Indian, została brutalnie przerwana przez najazd Irokezów. 16 marca 1649 roku napadli oni na osady Huronów, mordując mieszkańców i misjonarzy. Gabriel Lalemant, pojmany razem z Janem de Brébeuf, poniósł śmierć męczeńską po okrutnych torturach. Jego ofiara stała się pieczęcią wierności misji, którą realizował bez kompromisów.
Beatyfikowany w 1925 roku i kanonizowany pięć lat później, św. Gabriel Lalemant pozostaje symbolem misjonarza, który nie cofnął się przed cierpieniem, ponieważ jego celem było jedno: nieść Chrystusa aż po krańce świata i oddać życie za powierzony mu lud.
Wspomnienie dowolne – Święty Renat Goupil, misjonarz miłosierdzia i męczennik
Święty Renat Goupil należy do grona kanadyjskich męczenników jezuickich, których życie stało się cichym, lecz wymownym świadectwem całkowitego oddania Chrystusowi. Urodził się we Francji na początku XVII wieku. Z wykształcenia był chirurgiem, a swoje umiejętności traktował jako dar, który pragnął ofiarować najbardziej potrzebującym. Jako człowiek głębokiej wiary wstąpił do jezuitów, jednak z powodu problemów zdrowotnych nie mógł kontynuować formacji zakonnej. Nie porzucił jednak powołania misyjnego.
Misją życiową Renata Goupila było służenie Bogu poprzez pomoc drugiemu człowiekowi – zwłaszcza tam, gdzie cierpienie łączyło się z opuszczeniem i brakiem nadziei. Jako świecki współpracownik jezuitów udał się do Nowej Francji (dzisiejszej Kanady), gdzie wspierał misjonarzy pracujących wśród Indian Huronów. Leczył chorych, opatrywał rany, pomagał w codziennych obowiązkach misji, łącząc fachową wiedzę z głęboką modlitwą i prostotą serca.
W czasie jednej z wypraw misyjnych dostał się do niewoli Irokezów. Pomimo tortur i upokorzeń nie wyrzekł się wiary ani nie porzucił postawy miłości wobec prześladowców. Zginął śmiercią męczeńską w 1642 roku, zabity za znak krzyża uczyniony nad dzieckiem – gest, który w jego oczach był naturalnym wyrazem wiary i misji.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1596– Prawdopodobnie tego dnia królZygmunt III Wazaprzybył doWarszawyw celu przeniesienia do niej zKrakowaswej królewskiej rezydencji.
1517– Zakończył obradySobór laterański V.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2009 – Ks. Jan Piotr Burzyński FDP (1930-2009)
Ks. Jan Burzyński urodził się 21 listopada 1930 r. w Konstantynowie koło Koniecpola w domu Jana i Elżbiety. Rodzice mieli gospodarstwo rolne. Miał brata i siostrę. Trzy dni po narodzinach został ochrzczony w kościele parafialnym pw. św. Idziego w Podlesiu.
Bierzmował go 18 sierpnia 1946 r. bp Franciszek Sonik z Kielc. Naukę w szkole powszechnej rozpoczął w 1937 r. w rodzinnej wiosce. Do momentu wybuchu drugiej wojny światowej ukończył dwie klasy. 1 września, gdy rozpoczęła się wojna i tym samym okupacja hitlerowska ziem polskich, zajęcia szkolne zostały zawieszone, a podręczniki i wszelkiego rodzaju pomoce szkolne zarekwirowane. Dopiero po upływie kilku tygodni nauczycielka rozpoczęła na własną rękę prywatne nauczanie.
Po jakimś czasie jej praca została zalegalizowana. Szkoła otrzymała wówczas status placówki czteroklasowej, którą Jan zdołał ukończyć. Po zakończeniu wojny w 1947 r. Jan zaczął czynić pierwsze starania zmierzające do wstąpienia do zakonu. Na początku zwrócił się do franciszkanów w Niepokalanowie, ale ze względu na słabe zdrowie nie został przyjęty.
W domu pozostał do 1953 r., kiedy to, mając 23 lata, napisał list do pallotynów w Częstochowie, otrzymując odpowiedź o możliwości wstąpienia do niższego seminarium duchownego dla spóźnionych powołań w Chełmnie. W międzyczasie jednak władze komunistyczne zlikwidowały niższe seminaria duchowne w Polsce. Jan stanął przed dylematem: albo wycofać się z dopiero co obranej drogi, albo – co doradzało mu wielu księży – wstąpić do zakonu na brata zakonnego. Ponownie zwrócił się więc z podaniem do prowincjała pallotynów, prosząc o przyjęcie na brata zakonnego. Mimo słabego zdrowia został przyjęty.
Nowicjat, który trwał dwa lata, rozpoczął w Poznaniu. W tym czasie pracował jako introligator w drukarni Pallottinum i uczył się gry na organach. Po zakończeniu nowicjatu złożył pierwszą profesję zakonną. W 1955 r. nadarzyła się okazja wyjazdu na misje do Kamerunu. Po roku starań Jan nie otrzymał jednak zezwolenia władz państwowych na opuszczenie kraju. Po kilku latach złożył podanie o profesję wieczystą. Na to też nie otrzymał zgody. Przełożeni uzasadniali decyzję tym, iż nie nadaje się on na brata zakonnego w stowarzyszeniu. To było równoznaczne z faktem, że musi opuścić pallotynów i szukać innej drogi życia. Jan powrócił do domu rodzinnego. Zapisał się do wieczorowej szkoły podstawowej i w ciągu jednego roku uzyskał świadectwo ukończenia siedmiu klas.
Później rozpoczął naukę w liceum ogólnokształcącym dla pracujących w Częstochowie. Ponownie próbował dostać się do pallotynów, prosząc o przyjęcie na kapłana. Stanowczo mu odmówiono. Wtedy przyszła kolej na orionistów, którzy zakwalifikowali go na kandydata na kapłana. Zlecono mu kontynuowanie nauki w liceum i utrzymywanie stałego kontaktu ze Zgromadzeniem.
Nowicjat Jan rozpoczął w Izbicy Kujawskiej 15 sierpnia 1965 r.
Po złożeniu pierwszych ślubów został przeniesiony do Zduńskiej Woli. Podjął naukę w korespondencyjnym liceum ogólnokształcącym w Łodzi, aby mógł wreszcie ukończyć ten etap nauczania. Po roku zdał egzamin dojrzałości z poprawką i dzięki temu mógł rozpocząć upragnione studia w seminarium, które trwały do 1974 r.
W międzyczasie złożył profesję wieczystą. Święcenia kapłańskie przyjął 30 czerwca 1974 r. w Zduńskiej Woli. Po święceniach ks. Burzyński pracował w Malborku, Włocławku, Czułowie i Izbicy Kujawskiej.
Zmarł w Łaźniewie 16 marca 2009 r., mając za sobą 78 lat życia, 42 lata profesji zakonnej i 34 lata kapłaństwa. Został pochowany na miejscowym cmentarzu.
C i e k a w o s t k i
◆ „W maju 1965 r. otrzymałem pismo od Księży orionistów, w którym Przełożeni Zgromadzenia wyznaczyli mi termin stawienia się w celu odbycia nowicjatu w Izbicy Kujawskiej na dzień 31 lipca. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano mnie o koniecz ności przywiezienia ze sobą do Izbicy Kujawskiej własnej pościeli, co najmniej dwóch kompletów bielizny pościelowej, bielizny osobistej, obuwia, garnituru i wszelkich niezbędnych przedmiotów osobistego użytku. Ponadto każdy z wstępujących do nowicjatu kandydatów do Zgromadzenia obowiązany był mieć swój własny habit orioński (sutannę), komżę i biret” – wspominał ks. Jan w swoim pamiętniku.
2016 – Ks. Jan Osmałek FDP (1930-2016)
Ks. Jan Osmałek urodził się 21 lutego 1930 r. w Kaliskach jako syn Franciszka i Felicji. Miał czterech braci. Ochrzczony został w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Lubieniu Kujawskim 2 marca 1930 r. Gdy miał trzy lata, rodzice przenieśli się do Kurowa. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Kurowie, a później w Baruchowie.
Z powodu okupacji hitlerowskiej siedmioklasową szkołę ukończył dopiero w 1947 r. Następnie kontynuował naukę w gimnazjum i liceum dla pracujących we Włocławku. Bierzmowanie przyjął we Włocławku 13 listopada 1949 r.
Do Zgromadzenia Księży Orionistów Jan wstąpił w 1950 r. w Zduńskiej Woli. Nowicjat zakończył złożeniem pierwszej profesji zakonnej 15 sierpnia 1951 r. Następnie studiował w wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli. 15 sierpnia 1956 r. złożył śluby wieczyste. Na kapłana został wyświęcony 13 lipca 1958 r.
W tym mieście, w sercu Zgromadzenia w Polsce, sprawował posługę duszpasterską do 1962 r. Potem przez 14 lat (1962-1976) pełnił obowiązki osobistego sekretarza i kierowcy kolejnych przełożonych prowincjalnych.
Po kilku latach pracy jako ekonom w Zduńskiej Woli w 1979 r. ks. Osmałek wyjechał na nową i bardzo ubogą misję do Anatihazo na Madagaskar. Najpierw odbył sześciomiesięczny kurs języka malgaskiego, po czym razem z kilkoma włoskimi współbraćmi rozpoczął działalność duszpasterską i społeczną nad poprawą losu biednej miejscowej ludności.
Przez prawie 40 lat pozostał tam. W tym czasie, obok duszpasterstwa, pełnił funkcję ekonoma, sprawował opiekę społeczną i prowadził prace budowlane w ośrodku. W 1984 r. wzniósł duży budynek, w którym znalazły miejsce: przychodnia lecznicza, szkoła podstawowa i szkoła krawiecka dla dziewcząt. Wybudował także halę do zajęć praktycznych szkoły mechanicznej z salami wykładowymi oraz kuchnię z całym zapleczem, z której codziennie korzystało 550 dzieci oraz 200 staruszków i chorych. Ponadto wzniósł salę dla matek z dziećmi, gdzie kobiety mogły uzyskać poradę, pomoc medyczną i materialną.
W 1986 r. z woli miejscowego biskupa ks. Jan podjął obowiązki kapelana w szpitalu dla trędowatych. Z siostrami orionistkami jeździł często do leprozorium. Postulantki nauczały katechizmu, s. Bronisława roznosiła Komunię św. chorym, a ks. Osmałek spowiadał i odprawiał Mszę św. w przyszpitalnym kościółku. Obiadem i spotkaniem z chorymi kończył dzień. Tak było do 1997 r.
W latach 1993-1996 ks. Jan pełnił obowiązki przełożonego i ekonoma w Anatihazo. 6 grudnia 1997 r. otrzymał z rąk prezydenta Madagaskaru order za pracę społeczną.
Zmarł na Madagaskarze 16 marca 2016 r., mając za sobą 86 lat życia, 65 lat profesji zakonnej i 58 lata kapłaństwa, i tam został pochowany.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Flavio Peloso wspomina: „Pamiętam ks. Jana z moich wizytacji z racji jego delikatności i pokory, łagodności, miłości i zatroskania o Zgromadzenie. Zaangażowany i dokładny w życiu duchowym, był bardzo dyspozycyjny wobec współbraci i ludzi. Kiedy lat przybywało, a siły coraz bardziej słabły, nadal okazywał pragnienie, aby żyć i umrzeć na Madagaskarze. I tak się stało. Był człowiekiem bardzo praktycznym. «Złota rączka» – mówiono o nim. Pogodny, zawsze cieszący się z dobra dokonanego przez innych”.
◆ Prefekt kleryków ks. inż. Jan Baraszkiewicz wraz z kl. Janem stanowili „pogotowie techniczne” w naszym domu misyjnym. To uzdolnienie ks. Osmałek wykorzystał później w swojej pracy misyjnej na Madagaskarze.
Odeszli do wieczności 1933-2020, Służyli Bogu i ludziom, Zgromadzenie zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści, Prowincja Polska, 2020, s. 101, opracował: ks. Krzysztof Miś FDP.
1975 – Siostra Maria Aniela – Józefa Skórnica PSMC (1885-1975) – urodzona w Łodzi, zmarła w Otwocku mając 90 lata życia i 31 lat profesji zakonnej.
2010 – Siostra Maria Karolina – Zofia Kłosińska PSMC (1921–2010) – urodzona w Litychowo, zmarła w Zduńskiej Woli mając 89 lat życia i 54 lata profesji zakonnej.
2020 – Siostra Maria Ortensia – AnnaTurati PSMC (1932–2020) – szósta Przełożona Generalna od 1993 do 2005 r., urodzona w Inverigo (Como), zmarła w Tortonie mając 88 lat życia i 58 lat profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1942 – Paweł Andrejew (1887-1942) – polski adwokat pochodzenia rosyjskiego.
Zdjęcie legitymacyjne z legitymacji członkowskiej Polskiego Związku Narciarskiego wystawionej na nazwisko Paweł Andrejew, obecnie w archiwum rodzinnym rodziny Andrejew, zakład fotograficzny, przed 1932, Public domain
Związany zawodowo i życiowo z międzywojennym Wilnem, ojciec Igora Andrejewa. Urodził się 14 września 1887 roku w rodzinie prawniczej – jego ojcem był adwokat Bazyli Andrejew. Młodość spędził w Wilnie, gdzie ukończył gimnazjum i już jako uczeń brał udział w strajkach szkolnych w 1905 roku. Wychowywany przez ciotkę Piotrowską, wcześnie związał się emocjonalnie z kulturą i tradycją polską.
Studia prawnicze ukończył na Uniwersytecie Petersburskim, a od 1912 roku figurował na liście adwokatów w Wilnie. W 1914 roku zawarł związek małżeński z Eugenią Pochitonową, córką znanego wileńskiego dentysty Mikołaja Pochitonowa. Po ustanowieniu polskiej administracji w Wilnie zyskał opinię jednego z najwybitniejszych adwokatów miasta. Ogólnopolski rozgłos przyniosła mu obrona Borysa Kowerdy w procesie dotyczącym zabójstwa sowieckiego dyplomaty Piotra Wojkowa w 1927 roku, podczas którego Andrejew akcentował patriotyczne motywy czynu oskarżonego.
W październiku 1940 roku został aresztowany przez NKWD w czasie drugiej okupacji sowieckiej Wilna. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej przewieziono go w głąb ZSRR i osadzono w więzieniu w Gorkim. Mimo że wielu polskich więźniów odzyskało wolność w związku z formowaniem Armii Andersa, Andrejew pozostał w więzieniu. W lutym 1942 roku skazano go na karę śmierci pod zarzutem wrogiego stosunku do ZSRR. Wyrok wykonano 16 marca 1942 roku; miejsce pochówku pozostaje nieznane.
Symboliczny grób Pawła Andrejewa znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Jego los przez lata był fałszowany przez władze radzieckie, a dokumenty NKWD dotyczące sprawy są dziś przechowywane w Litewskim Archiwum Specjalnym w Wilnie.
1944 – Wojciech Rogaczewski (1888-1944) – polski duchowny katolicki.
Gorliwy animator życia religijnego i narodowego na Mazurach oraz wybitny duszpasterz polskiej emigracji we Francji. Urodził się 23 kwietnia 1888 roku w Dąbrówce w rodzinie Jana Michała Rogaczewskiego i Anny z domu Hoffman. Jego brat Konrad zapisał się w historii jako działacz niepodległościowy i oficer Wojska Polskiego.
Edukację gimnazjalną odbył w Brodnicy, gdzie już jako uczeń przewodził tajnemu Kółku Filomatów, kształtującemu postawy patriotyczne młodzieży. Początkowo studiował weterynarię w Berlinie, jednak ostatecznie wybrał drogę kapłaństwa, podejmując studia teologiczne w seminarium duchownym w Braniewie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1914 roku i został skierowany do parafii św. Katarzyny w Kętrzynie.
Na Mazurach łączył posługę duszpasterską z aktywną działalnością narodową. Otaczał opieką polskich robotników sezonowych i jeńców wojennych, głosił kazania w języku polskim, organizował polski chór dziecięcy oraz zabiegał o zachowanie tożsamości narodowej katolików żyjących w otoczeniu protestanckim. Jego zaangażowanie doprowadziło do aresztowania w 1919 roku, a następnie — po kilku latach intensywnej pracy w Prawdziskach i udziale w przygotowaniach plebiscytowych — do wydalenia z Prus Wschodnich w 1926 roku.
Na polecenie kardynała Augusta Hlonda wyjechał do Francji, gdzie przez wiele lat pełnił funkcję duszpasterza polskiej emigracji, m.in. w Briey i Metzu. Podczas II wojny światowej kierował Centralą Duszpasterstwa Polskiego w Lyonie, jednocześnie angażując się w działalność francuskiego ruchu oporu i pomoc Polakom ukrywającym się przed okupantem. Aresztowany przez gestapo w maju 1943 roku, po ciężkich przejściach obozowych zmarł na tyfus w Buchenwaldzie 16 marca 1944 roku. Za zasługi dla Kościoła i narodu został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz mianowany kanonikiem kapituły chełmińskiej. Jego pamięć upamiętniają tablice pamiątkowe, nazwy instytucji oraz miejsca publiczne, noszące hasło, które najpełniej oddaje sens jego życia: Pro fide et Patria.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP