KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Cyryl Jerozolimski, biskup i doktor Kościoła
Saint Cyril of Jerusalem, fresco at a greek orthodox church, autor nieznany, XIV w., Public domain
Święty Cyryl Jerozolimski urodził się około 315 roku w Jerozolimie, w rodzinie głęboko zakorzenionej w wierze chrześcijańskiej. Od młodości kształtował swoje życie duchowe w atmosferze modlitwy i ascezy, związany z jednym z klasztorów Palestyny. W 334 roku przyjął święcenia diakonatu z rąk biskupa Makarego, a dziesięć lat później, już za rządów biskupa Maksyma, został kapłanem. Po śmierci tego ostatniego Cyryl został wybrany biskupem Jerozolimy – wybór ten, ze względu na wyjątkową rangę miasta, musiał zostać zatwierdzony przez synod, cesarza oraz papieża.
Jako pasterz odznaczał się gorliwością i odwagą, zyskując uznanie współczesnych mu biskupów, w tym św. Bazylego Wielkiego. Jego posługa przypadła jednak na czas ostrych sporów doktrynalnych. Cyryl stanowczo sprzeciwiał się arianizmowi, broniąc prawdy o boskości Chrystusa. Ta bezkompromisowa postawa sprawiła, że trzykrotnie skazywano go na wygnanie z rozkazu sprzyjających arianom cesarzy. Mimo prześladowań pozostał wierny Kościołowi i swojej diecezji, a każda możliwość powrotu traktował jako okazję do odbudowy jedności wspólnoty.
Najważniejszym dziełem jego życia była misja nauczania wiary i formowania sumień chrześcijan. Cyryl zapisał się w historii Kościoła jako autor katechez, które w sposób systematyczny i głęboki wyjaśniały prawdy wiary, sakramenty oraz sens historii zbawienia. Szczególne znaczenie mają katechezy mistagogiczne, w których ukazał chrzest, bierzmowanie i Eucharystię jako realne spotkanie człowieka z Chrystusem. Jego nauka o Eucharystii, wyrażająca wiarę w rzeczywistą obecność Jezusa, należy do najwcześniejszych i najcenniejszych świadectw teologii sakramentalnej.
Cyryl zmarł 18 marca 386 roku, po niemal czterech dekadach pasterzowania, w dużej mierze naznaczonego wygnaniem i cierpieniem. Jego życiową misją było strzeżenie czystości wiary, nauczanie prawdy Ewangelii oraz prowadzenie wiernych do dojrzałego, świadomego chrześcijaństwa. W 1882 roku papież Leon XIII ogłosił go doktorem Kościoła, potwierdzając trwałe znaczenie jego nauczania dla całej wspólnoty chrześcijańskiej.
Wspomnienie dowolne – Święty Edward, męczennik, król wierny sumieniu
Edward the Martyr on the Coronation Stone, Yamen, 2014, CC BY-SA 4.0
Święty Edward urodził się w 963 roku jako najstarszy syn króla Anglii Edgara Spokojnego. Po śmierci ojca, mając zaledwie dwanaście lat, objął tron, stając się jednym z najmłodszych monarchów w dziejach Anglii. W sprawach państwowych i duchowych wspierał go św. Dunstan, arcybiskup Canterbury, który kształtował młodego władcę w duchu odpowiedzialności, sprawiedliwości i wierności chrześcijańskim zasadom. Panowanie Edwarda przypadło na okres napięć politycznych i religijnych. Po latach umacniania chrześcijaństwa w życiu publicznym pojawiły się silne nurty sprzeciwu wobec tej polityki. Młody król, mimo wieku, pozostał wierny drodze obranej przez ojca – bronił ładu moralnego i porządku opartego na wartościach chrześcijańskich, co naraziło go na wrogość części możnych i dworu.
18 marca 978 roku Edward udał się na zamek Corfe, aby odwiedzić macochę i przyrodniego brata. Zanim zdążył zejść z konia, został napadnięty i zamordowany przez najemników działających z inspiracji macochy. Jego śmierć miała charakter polityczny i dynastyczny, jednak Kościół szybko odczytał ją jako świadectwo wierności prawdzie i niewinności wobec przemocy.
Misją życiową św. Edwarda było sprawowanie władzy w duchu chrześcijańskim – nawet za cenę życia. Jako król nie dążył do siły ani zemsty, lecz do zachowania porządku opartego na wierze i moralności. Po śmierci jego grób stał się miejscem kultu, a liczne świadectwa cudów przyczyniły się do rozwoju pielgrzymek. Relikwie męczennika przeniesiono uroczyście do opactwa w Shaftesbury, a jego kult szybko rozpowszechnił się w całej Anglii.
W ikonografii św. Edward przedstawiany jest jako młody król w koronie i długiej szacie, z atrybutami męczeństwa: sztyletem oraz pucharem z wężem – symbolami zdrady i przemocy, którym padł ofiarą.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
731–Grzegorz IIIzostał papieżem.
1920 – Przyjęcie Cesare Pisano (Brat Ave Maria) do Domu Ojcowskiego w Tortonie.
1940 – W kościele katedralnym w Tortonie (Alessandria) zostaje odprawiona uroczysta Msza święta za zmarłego ks. Alojzego Orione.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1227–Honoriusz III (1150-1227) – papież.
Die Predigt das Hl. Franziskus vor Papst Honorius III, Giotto, 1296/1298, Public domain
Honoriusz III, urodzony około 1150 roku w Rzymie jako Cencio Savelli, należał do wykształconej i wpływowej rodziny rzymskiej. Już we wczesnej młodości związał się z administracją Kościoła, zdobywając doświadczenie jako prawnik i urzędnik Kurii Rzymskiej. Jego gruntowna znajomość prawa kanonicznego oraz zdolności organizacyjne sprawiły, że odegrał istotną rolę jeszcze przed wyborem na papieża. Na Stolicę Piotrową został wybrany w 1216 roku, obejmując urząd w trudnym okresie dla Kościoła i Europy. Jako papież skoncentrował się przede wszystkim na utrwaleniu reform soborowych i wzmocnieniu dyscypliny kościelnej. Dążył do uporządkowania życia duchowieństwa, poprawy administracji oraz umocnienia autorytetu papieskiego w świecie chrześcijańskim.
Szczególne miejsce w jego pontyfikacie zajęło wsparcie dla nowych ruchów zakonnych. Honoriusz III zatwierdził regułę dominikanów i franciszkanów, widząc w nich odpowiedź na duchowe potrzeby epoki. Jego misją było odnowienie Kościoła poprzez edukację, kaznodziejstwo i przykład życia ewangelicznego, realizowane przez zakony głoszące Ewangelię wśród ludu.
Papież angażował się również w sprawy polityczne Europy oraz przygotowania do wypraw krzyżowych, starając się jednocześnie zachować równowagę między duchowym a świeckim wymiarem władzy. Znany był z umiarkowania, pracowitości i konsekwencji w działaniu, a nie z gwałtownych decyzji. Honoriusz III zmarł 18 marca 1227 roku w Rzymie. Zapamiętano go jako papieża administracji i reformy, który nie tyle wprowadzał rewolucyjne zmiany, ile cierpliwie umacniał fundamenty Kościoła, przygotowując go na wyzwania kolejnych stuleci.
1943 – Helena Mniszkówna (1878-1943) – polska pisarkaemocji i marzeń
Helena Mniszkówna, właściwie Helena z Rodziewiczów Mniszkowa, urodziła się 24 sierpnia 1878 roku w majątku Kurczyce na Wołyniu. Pochodziła z rodziny ziemiańskiej, co miało istotny wpływ na tematykę i atmosferę jej twórczości. Dorastała w świecie dworów, tradycji i konwenansów, które później stały się tłem dla jej powieści. Nie odebrała systematycznego wykształcenia literackiego – jej droga pisarska była wynikiem samokształcenia, wrażliwości i obserwacji życia.
Największą sławę przyniosła jej powieść „Trędowata”, która uczyniła z Mniszkówny jedną z najbardziej poczytnych autorek początku XX wieku. Jej książki, utrzymane w nurcie literatury popularnej i romansowej, trafiały do szerokiego grona odbiorców, zwłaszcza kobiet. Pisarka koncentrowała się na emocjach, miłości przekraczającej bariery społeczne oraz dramatach jednostki uwikłanej w sztywne normy obyczajowe.
Misją twórczą Heleny Mniszkówny było ukazywanie ludzkich uczuć jako siły zdolnej przełamywać podziały klasowe i społeczne. Poprzez swoje bohaterki oddawała głos tym, których emocje i pragnienia bywały lekceważone. Choć krytyka literacka często zarzucała jej nadmierny sentymentalizm, nie można odmówić jej wpływu na kulturę masową i wyobraźnię czytelników.
Ostatnie lata życia spędziła w trudnych warunkach wojennych. Zmarła 18 listopada 1943 roku w Radomiu. Pozostawiła po sobie dorobek, który – mimo zmiennych ocen – na trwałe zapisał się w historii polskiej literatury popularnej.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2000 – Ks. Józef Kubicki FDP (1916-2000)
Ks. Józef Kubicki urodził się w Niemczech, w miejscowości Schlötenitz koło Stargardu 12 marca 1916 r. Miał dwie siostry. Jego rodzicami byli Franciszek i Franciszka. Ochrzczony został 24 marca 1916 r., bierzmowany w Zduńskiej Woli w 1934 r. przez bp. Wojciecha Owczarka.
Do czternastego roku życia przebywał przy rodzicach w Paprotni koło Zduńskiej Woli. Ukończył pięć klas szkoły powszechnej w Pstrokoniach i Holendrach Paprockich. W roku szkolnym 1930/1931 uczęszczał do państwowego męskiego seminarium nauczycielskiego w Zduńskiej Woli na kurs wstępny.
Następnie wstąpił do kolegium orionistów, w którym ukończył cztery klasy gimnazjalne. W tym okresie – jak mówił ks. Kazimierz Król – dał się poznać na scenie jako dobry recytator. Józef wstąpił do nowicjatu w 1935 r. Po jego ukończeniu przez dwa lata studiował przedmioty z zakresu szkoły średniej i filozofię. Potem został zaangażowany w administracji kolonii rolniczej w Izbicy Kujawskiej.
W sierpniu 1940 r. wywieziono go do obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie przebywał do czasu wyzwolenia. Od razu po wyzwoleniu Józef Kubicki wyjechał do Włoch, by studiować teologię i otrzymać święcenia kapłańskie. W Rzymie jako eksternista złożył przed polską komisją egzaminacyjną egzamin dojrzałości. W Tortonie natomiast ukończył teologię. Tam też złożył śluby wieczyste, a w 1948 r. otrzymał święcenia kapłańskie. W tym samym roku powrócił do kraju.
W latach 1948-1950 ks. Kubicki przebywał w Izbicy Kujawskiej i był zarządcą kolonii rolniczej do czasu jej upaństwowienia w 1950 r. Pracował tam przed wojną, stąd nie była mu obce administrowanie tym dziełem. W 1950 r. przybył do Warszawy i został wikariuszem parafii św. Józefa na Kole. Ponieważ kościół był tam w rozbudowie, więc oddelegowano go do jej prowadzenia. Był również wikariuszem w parafii św. Jakuba na Ochocie.
W 1955 r. ks. Józef rozpoczął studia w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie na wydziale prawa kanonicznego. Po ukończeniu ich na prośbę wyższych przełożonych objął stanowisko wykładowcy prawa kanonicznego i teologii moralnej w naszym wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli. Po roku pracy został mianowany przełożonym wspólnoty zakonnej w Kaliszu przy ul. Kościuszki i dyrektorem zakładu wychowawczego dla chłopców.
W następnym trzechleciu (1963-1966) ks. Kubicki pracował jako wikariusz w parafii św. Józefa w Warszawie, w której już kiedyś dał się poznać jako budowniczy. Natomiast w latach 1966-1972 pełnił funkcję wikariusza w kilku parafiach diecezji gdańskiej. W latach 1972-1983 przebywał w Międzybrodziu Bialskim koło Żywca, gdzie tak rozbudował dom jednorodzinny i oborostodołę, że powstał ośrodek rekolekcyjno-wypoczynkowy dla około 70 osób.
Następnie w Aninie przebudował dom nowicjacki, tak by mógł przyjąć większą liczbę nowicjuszy. Jak widać, ks. Józef cały czas pracował przy budowach – przechodził od jednej do drugiej. Miał do tego „żyłkę”. Nie bał się pracy i umiał ją tak organizować, aby osiągnąć cel. Od 1987 r. przebywał w Zduńskiej Woli. Tam na Henrykowie znów prowadził budowę.
Tym razem była to kaplica poświęcona św. Józefowi i ks. Franciszkowi Drzewieckiemu, z którym był w obozie w Dachau i o którym dał świadectwo w jego procesie beatyfikacyjnym.
Ks. Józef Kubicki zmarł 18 marca 2000 r., mając za sobą 84 lata życia, 63 lata profesji zakonnej i 51 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Zduńskiej Woli-Karsznicach.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Józef tak wspominał pobyt w obozie: „Przywieziono nas do Sachsenhausen. Dano nam numery i za wszelką cenę chciano z nas zrobić numery, pozbawiając wszelkiej godności ludzkiej.
Umieszczono nas na bloku 16-tym, gdzie blokowym był człowiek z zielonym winklem, nie znający normalnej mowy ludzkiej, tylko krzyki i ryki. Pewnego razu Kaziu Majdański pięknie za-śpiewał Prząśniczkę, a nasz blokowy tak się zasłuchał, że zapomniał wrzeszczeć na nas. Z ulgą odetchnęliśmy i przenieśliśmy się w strony ojczyste, tak nam drogie”.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Karol Mikulski (1901-1940) – polski psychiatra.
Karol Mikulski był jednym z najbardziej wyrazistych przedstawicieli polskiej psychiatrii okresu międzywojennego – lekarzem, który łączył nowoczesną wiedzę medyczną z głębokim poczuciem odpowiedzialności moralnej. Urodzony 13 czerwca 1901 roku w Kijowie, wychowywał się w środowisku inteligenckim, gdzie nauka i kultura odgrywały kluczową rolę. Ojciec, Antoni Feliks Mikulski, był uznanym psychiatrą, a matka – Maria z Grodeckich – pianistką, co ukształtowało jego szerokie horyzonty i wrażliwość społeczną. Studia medyczne odbywał w Krakowie, Wilnie i Warszawie, uzyskując w 1927 roku dyplom doktora nauk lekarskich. Szybko związał się z Kliniką Psychiatryczną Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie jako asystent Jana Mazurkiewicza zdobywał doświadczenie kliniczne. Równolegle pracował jako lekarz i psycholog szkolny oraz prowadził poradnię psychologiczną, koncentrując się na pomocy dzieciom i młodzieży. Już wtedy ujawniała się jego życiowa misja: leczenie zaburzeń psychicznych z poszanowaniem godności pacjenta i sprzeciw wobec uprzedmiotowienia chorego.
Mikulski był zwolennikiem psychiatrii humanitarnej i zreformowanej. Inspirowały go europejskie nurty kładące nacisk na terapię zajęciową, relację lekarz–pacjent i odpowiedzialność etyczną medycyny. Po objęciu w 1934 roku funkcji wicedyrektora i ordynatora szpitala psychiatrycznego w Gostyninie starał się wprowadzać te idee w życie. Jego zainteresowania naukowe obejmowały także nowatorskie badania nad bliźniętami, które zapoczątkował w Polsce, publikując pionierskie opracowania z zakresu gemeliologii. Najdramatycznym sprawdzianem jego postawy stał się okres II wojny światowej. Po ucieczce z sowieckiej niewoli powrócił do Gostynina i ponownie objął opiekę nad pacjentami. W obliczu niemieckiej polityki eksterminacji osób chorych psychicznie odmówił współpracy, otwarcie sprzeciwiając się żądaniu sporządzenia listy pacjentów przeznaczonych na śmierć. Powołując się na etykę lekarską i aktualny stan wiedzy medycznej, nie zgodził się na udział w zbrodni. 18 marca 1940 roku popełnił samobójstwo, pozostając wiernym swoim zasadom do końca. Śmierć Karola Mikulskiego była tragicznym, ale jednoznacznym świadectwem jego misji: obrony życia, godności i praw pacjentów psychiatrycznych nawet za cenę własnego losu.
1945 – Benedykt Porożyński (1909-1945) – polski instruktor harcerski, żołnierzAK.
Benedykt Porożyński urodził się w 1909 roku i od młodości wykazywał niezwykłe zaangażowanie w działalność harcerską. Uczył się w Gimnazjum w Chełmnie nad Wisłą, gdzie w 1922 roku złożył Przyrzeczenie Harcerskie w II Chełmińskiej Drużynie Harcerzy im. gen. Józefa Hallera, której później został drużynowym. Studia w Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu połączył z działalnością w Akademickiej Drużynie Harcerzy im. Stanisława Staszica, a po ich ukończeniu przeniósł się do Gdyni, gdzie rozwijał harcerstwo morskie i był współorganizatorem Międzynarodowego Zlotu Skautów Wodnych w Garczynie (1932). Jako komendant Hufca Morskiego przekształcił go w Morski Rejon Harcerzy, obejmujący sześć hufców, wprowadzając nowatorskie metody wychowawcze i kształtując kolejne pokolenia młodych ludzi. Misją Porożyńskiego była służba ojczyźnie i wychowanie młodzieży w duchu patriotyzmu i odpowiedzialności społecznej. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku walczył jako żołnierz piechoty, a następnie włączył się w konspirację we Lwowie. Zagrożony aresztowaniem, przedostał się do Warszawy i podjął współpracę z Szarymi Szeregami, organizując na Pomorzu Chorągiew Pomorską. Jego działalność konspiracyjna była wyrazem głębokiego poczucia obowiązku wobec Polski i młodego pokolenia. W 1941 roku został aresztowany w Mińsku Mazowieckim i osadzony na Pawiaku, a następnie w obozie Stutthof. Podczas ewakuacji obozu w Marszu Śmierci opiekował się swoim bratem Czesławem i mimo wyzwolenia zmarł na tyfus. Pamięć o jego poświęceniu została uhonorowana uroczystym pogrzebem w Gdyni w 1946 roku oraz nadaniem jego imienia jednej z ulic w dzielnicy Chwarzno-Wiczlino. Benedykt Porożyński pozostaje symbolem harcerza i patrioty, dla którego służba społeczna i opieka nad młodzieżą była nadrzędną misją życia.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP