KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Ernest, opat i męczennik
Ernest, G.Garitan, 2013, CC BY-SA 3.0
Święty Ernest wywodził się ze szlacheckiego rodu von Steussling. W 1141 roku objął urząd opata w benedyktyńskim klasztorze w Zwiefalten, gdzie dał się poznać jako przełożony gorliwy i wymagający wobec siebie. Jego życie nabrało jednak nowego kierunku sześć lat później, gdy zrezygnował z godności, by wziąć udział w wyprawie krzyżowej. Decyzja ta ukazuje jasno jego misję życiową: pragnął nie tylko kierować wspólnotą, lecz osobiście świadczyć o wierze – nawet za cenę życia.
Wyruszył na Wschód u boku biskupa Otton z Freising. Podczas walk w Azji Mniejszej oddziały krzyżowców zostały rozproszone przez wojska tureckie. Ernest poległ w 1147 roku pod Doryleą we Frygii. Inna tradycja głosi, że prowadził działalność misyjną wśród Persów i Arabów, a następnie poniósł męczeńską śmierć w Mekka. Spisana pod koniec XII wieku „Passio” opisuje jego okrutne tortury.
Wspomnienie dowolne – Święty Rupert, biskup
Wywodził się z możnego rodu Robertynów, spokrewnionego z Karolingami. O jego młodości zachowało się niewiele informacji; wiadomo, że formację duchową zdobywał w klasztorze irlandzkim na terenie Niemiec. Około 700 roku rozpoczął działalność jako biskup misyjny, przemierzając ziemie Bawarii – od Ratyzbona po Lorch. Jego apostolstwo wspierał książę Bawarii, dostrzegając w nim nie tylko duchownego, lecz także budowniczego ładu społecznego opartego na chrześcijaństwie.
Najważniejszym dziełem Ruperta stało się odrodzenie dawnego rzymskiego miasta Juvanum, znanego dziś jako Salzburg. Tam założył benedyktyńskie opactwo oraz wzniósł pierwszy w Austrii kościół pod wezwaniem św. Piotra. Jako opat i pierwszy biskup Salzburga organizował struktury nowej diecezji, łącząc troskę duszpasterską z rozwojem życia zakonnego. Dla swojej krewnej, św. Erentrudy, ufundował żeńskie opactwo w Nonnbergu, które stało się duchowym centrum regionu.
Misją jego życia było zakorzenienie Ewangelii na ziemiach Bawarii i Austrii poprzez tworzenie trwałych wspólnot wiary. Nie ograniczał się do głoszenia kazań – gromadził kapłanów, posyłał ich do nowych ośrodków i budował zaplecze duchowe dla przyszłych pokoleń. Z tego powodu nazwano go apostołem tych ziem.
Zmarł około 27 marca 720 roku i spoczął w kościele św. Piotra w Salzburgu. Jego następca, Wigiliusz z Salzburga, przeniósł jego relikwie do katedry w 774 roku, co było równoznaczne z uznaniem publicznego kultu. O żywej czci dla Ruperta świadczy fakt, że w Europie Środkowej wzniesiono ku jego czci ponad sto kościołów.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1925– Ratyfikowanokonkordat między Polską a Stolicą Apostolską.
1937 – Ksiądz Alojzy Orione przybywa z Buenos Aires do Rio de Janeiro (Brazylia).
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1378 – Grzegorz XI (1329-1378) – papież.
Portrait of Pope Gregory XI, Workshop of Italian schools of paintings, XVIII w., Public domain
Pierre Roger de Beaufort urodził się w 1329 roku w Maumont koło Limoges, w rodzinie blisko związanej z kurią papieską. Był bratankiem papieża Klemens VI, co znacząco wpłynęło na jego wczesną karierę kościelną. Już jako jedenastolatek otrzymał kanonię w Paryżu, a w wieku dziewiętnastu lat został kardynałem diakonem. Studiował prawo w Perugii i stopniowo obejmował kolejne godności, m.in. archiprezbitera bazylik laterańskiej i Matki Bożej Większej oraz protodiakona Kolegium Kardynałów. Na papieża wybrano go jednogłośnie 30 grudnia 1370 roku, po śmierci Urban V. Jego pontyfikat przypadł na schyłek tzw. „niewoli awiniońskiej”. Najważniejszym zadaniem, które uznał za swoją historyczną misję, było przywrócenie stałej obecności papieża w Rzymie i odbudowa autorytetu Stolicy Apostolskiej we Włoszech. Pod wpływem napomnień i listów św. Katarzyna ze Sieny oraz dzięki wcześniejszym działaniom kardynała Egidio Albornoz, 13 września 1376 roku opuścił Awinion, a 17 stycznia 1377 dotarł do Rzymu. Powrót nie oznaczał jednak stabilizacji. Antyfrancuskie nastroje i wojna z Florencją oraz Bolonią, prowadzona przez legata papieskiego Robert z Genewy, zmusiły go czasowo do opuszczenia miasta. Ostatecznie wrócił do Rzymu pod koniec 1377 roku i podjął rozmowy pokojowe z buntującymi się miastami. Zmarł 27 marca 1378 roku, nie doczekawszy zakończenia negocjacji.
Jako papież podejmował również próby reform zakonnych – m.in. joannitów i dominikanów – ustanawiając urząd kardynała-protektora. Zdecydowanie występował przeciw herezjom, prosząc o wsparcie króla Francji Karol V. Był ostatnim Francuzem zasiadającym na tronie papieskim (z wyłączeniem późniejszych antypapieży awiniońskich).
Grób Grzegorza XI w Basilica di Santa Francesca Romana, Ciorano, 2015, CC BY-SA 4.0
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
2007 – Ks. Jan Żak FDP (1937-2007)
Ks. Jan Żak urodził się 25 lipca 1937 r. w Józefinie na Wołyniu jako syn Stanisława i Emilii. Miał czworo rodzeństwa. Ochrzczony został w kościele w Torczynie 5 sierpnia 1937 r. Bierzmowanie przyjął z rąk bp. Zdzisława Golińskiego w Kijanach 4 czerwca 1950 r. Do 1945 r. żył z rodzicami w powiecie łuckim. W tymże roku jako repatrianci zza Buga osiedlili się oni w Zezulinie (powiat lubartowski).
Od 1 września 1946 r. Jan uczęszczał do siedmioklasowej szkoły podstawowej w Godziembowie. Po ukończeniu jej, w 1953 r. wstąpił do liceum biskupiego w Lublinie. Ukończywszy dziesiątą klasę, z powodu trudnych warunków materialnych – musiał pomóc rodzicom w utrzymaniu siedmioosobowej rodziny – zmuszony był do przerwania nauki.
Do Zgromadzenia Księży Orionistów Jan Żak wstąpił
12 sierpnia 1957 r. Razem z szesnastoma kandydatami rozpoczął kanoniczny nowicjat w Izbicy Kujawskiej pod opieką mistrza ks. Antoniego Misia. Pierwszą profesję zakonną złożył 8 września 1958 r. W Zduńskiej Woli studiował filozofię i teologię. Nie mając świadectwa maturalnego, jednocześnie uczęszczał do tamtejszego liceum.
Studia w wyższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli ukończył w 1968 r. Roczne tyrocynium odbył w Czułowie (placówka ta została przekazana archidiecezji krakowskiej w 2019 r.). Śluby wieczyste złożył 15 sierpnia 1963 r., a święcenia kapłańskie przyjął 23 czerwca 1968 r.
Po święceniach ks. Jan przez jakiś czas pracował w Izbicy Kujawskiej jako pomoc w nowicjacie, a później jako wychowawca w zakładzie wychowawczym w Kaliszu. Po dwóch latach został skierowany do parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu. Następnie przeniesiono go do parafii św. Kazimierza w Rybnej, którą Zgromadzenie przejęło na życzenie kard. Karola Wojtyły w 1973 r.
(Rybna została oddana archidiecezji krakowskiej w 1997 r.). Później były kolejne placówki – Włocławek, Malbork – gdzie pełnił różne funkcje. W 1985 r. powrócił do Izbicy Kujawskiej. Następnie został przeniesiony na rok do Łaźniewa. Tam pomagał w duszpasterstwie.
W 1999 r. oddelegowano go do pracy w sanktuarium maryjnym w Zielenicach i w Czułowie. Ostatnią jego placówką był od 2006 r. Brańszczyk.
Ks. Jan Żak zmarł na zawał serca w Lublinie 27 marca 2007 r., mając za sobą 69 lat życia, 48 lat profesji zakonnej i 38 lat kapłaństwa. Został pochowany w rodzinnej parafii w Zezulinie, gdzie po drugiej wojnie światowej jego rodzina osiedliła się po przybyciu z Ukrainy.
C i e k a w o s t k i
◆ 19 września 2001 r. dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz- -Birkenau w Oświęcimiu przekazał ks. Żakowi ziemię i prochy pobrane spod Ściany Straceń bloku 11 oraz ze stosów paleniskowych w Brzezince. Prochy te zostały złożone w Argentynie przy sercu ks. Orione.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1943 – Narcyz Witczak-Witaczyński (1898-1943) – polski chorąży kawalerii, fotograf wojskowy.
Witczak-Witaczyński Narcyz, chorąży, fotografia własna, 1937, Public domain
Był oficerem kawalerii Wojska Polskiego, wybitnym fotografem wojskowym i konspiratorem. Urodzony w Warszawie, już jako siedemnastolatek wstąpił ochotniczo do 2 szwadronu ułanów Legionu Puławskiego, później walczącego jako 1 pułk ułanów polskich przy armii rosyjskiej. Za męstwo w szarży pod Krechowcami został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Jego wojenne losy były dramatyczne – walczył w I Korpusie Polskim gen. Józef Dowbor-Muśnicki, był przymusowo wcielany do oddziałów bolszewickich, więziony i internowany w Niemczech, skąd zbiegł w 1919 roku, by powrócić do odradzającej się Polski. Po ponownym wstąpieniu do 1 pułku Ułanów Krechowieckich służył w Szwadronie Przybocznym Naczelnika Państwa, późniejszym Szwadronie Przybocznym Prezydenta RP. Jako jeden z nielicznych miał prawo fotografować marszałka Józef Piłsudski oraz czołowe postacie życia publicznego II Rzeczypospolitej. Dokumentował codzienność kawalerii, manewry i uroczystości państwowe. Publikował w „Wiarusie”, „Polsce Zbrojnej” i innych tytułach, współtworzył także pułkowe „Nowinki”. Jego fotografie stały się ważnym wizualnym zapisem tradycji jazdy polskiej; część z nich trafiła do albumowych wydań i archiwów państwowych. We wrześniu 1939 roku walczył w kampanii obronnej. Po klęsce nie złożył broni – w Garwolinie, pod pseudonimem „Kościesza”, organizował struktury ZWZ-AK i kierował kontrwywiadem obwodu „Gołąb”. Redagował konspiracyjne pismo „Apel”. Aresztowany w 1942 roku, więziony na Pawiaku, został wywieziony do obozu koncentracyjnego Majdanek, gdzie zginął 27 marca 1943 roku.
1945 -WPruszkowieNKWDpodstępnie aresztowało16 przywódców Polski Podziemnej, których następnie wywieziono specjalnym samolotem doMoskwyi osadzono w więzieniu naŁubiance.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP