KALENDARZ LITURGICZNY
NIEDZIELA PALMOWA
Gesù diretto a Gerusalemme, Lippo Memmi, XV w., Public domain
Niedziela Palmowa rozpoczyna w liturgii Kościoła Wielki Tydzień, czyli czas bezpośredniego przygotowania do Świąt Wielkanocnych. Sam Wielki Tydzień wykształcał się stopniowo w historii chrześcijaństwa. Początkowo post poprzedzający Wielkanoc trwał jedynie kilka dni, lecz z biegiem czasu przyjął formę czterdziestodniowego okresu pokuty, a jego kulminacją stały się wydarzenia upamiętniane właśnie w Wielkim Tygodniu. Kościół wspomina wówczas ostatnie dni ziemskiego życia Jezusa: Jego nauczanie w świątyni jerozolimskiej, Ostatnią Wieczerzę, mękę, śmierć oraz zmartwychwstanie. Pierwszym dniem tego szczególnego czasu jest Niedziela Palmowa. Jej nazwa wiąże się z wprowadzonym w XI wieku zwyczajem święcenia palm. Liturgia upamiętnia uroczysty wjazd Jezusa do Jerozolimy, kiedy to witające Go tłumy rozkładały na drodze płaszcze i gałązki drzew, wołając: „Hosanna Synowi Dawidowemu”. Wydarzenie to opisują wszyscy czterej Ewangeliści, co podkreśla jego znaczenie w historii zbawienia. W liturgii tego dnia radosna procesja z palmami łączy się jednak z czytaniem opisu Męki Pańskiej, aby przypomnieć, że triumf Chrystusa jest nierozerwalnie związany z Jego ofiarą na krzyżu. Zwyczaj procesji ma bardzo dawną tradycję. Już w IV wieku w Jerozolimie patriarcha w symboliczny sposób odtwarzał wjazd Jezusa, jadąc na oślicy z Góry Oliwnej do miasta wśród śpiewów wiernych. Z czasem obrzęd ten rozpowszechnił się w całym Kościele. Dziś podczas liturgii kapłan nosi czerwone szaty, podkreślające królewską godność Chrystusa, który wkracza do Jerozolimy jako Pan i Zbawiciel. W Polsce, gdzie trudno o prawdziwe gałązki palmowe, wierni przygotowują palmy z gałązek wierzby, bukszpanu lub suszonych kwiatów. Często są one bogato zdobione, a w niektórych regionach osiągają nawet kilka metrów wysokości. Poświęcone palmy przechowuje się w domach przez cały rok, a następnie spala, aby z ich popiołu przygotować popiół używany w Środę Popielcową. Procesja z palmami przypomina wiernym, że droga Chrystusa prowadziła przez krzyż, a wierzący, uznając Go za Króla, podejmują trud podążania za Nim.
Wspomnienie dowolne – Święty Stefan IX, papież
Pope Stephen IX, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Stefan IX, znany również jako Stefan X, urodził się na początku XI wieku w Lotaryngii jako Fryderyk, syn Gozelona I, diuka Lotaryngii. Był spokrewniony z cesarskimi rodami oraz z papieżem Leon IX, który odegrał istotną rolę w jego drodze do Rzymu. Wykształcenie zdobył w Liège, przy kościele św. Lamberta, a w latach 1041–1048 pełnił funkcję biskupa tego miasta. Jako zaufany współpracownik Leona IX został kanclerzem i bibliotekarzem Kościoła rzymskiego. Towarzyszył papieżowi w podróżach po Europie, a w 1054 roku uczestniczył jako legat w misji do Konstantynopola. Wydarzenia te, zamiast przynieść pojednanie, utrwaliły podział między Wschodem i Zachodem. Po śmierci papieża udał się na Monte Cassino, gdzie został opatem, a następnie kardynałem prezbiterem kościoła św. Chryzogona.
Po zgonie Wiktor II reformatorzy rzymscy powierzyli mu Stolicę Piotrową (2 sierpnia 1057). Jako papież z determinacją kontynuował dzieło odnowy Kościoła. Zwoływał synody, na których potępiał symonię oraz sprzeciwiał się małżeństwom duchownych, dążąc do umocnienia celibatu. Wspierał ruch patarenów i powołał na współpracowników wybitnych reformatorów, m.in. Hildebranda (późniejszego Grzegorz VII) oraz Piotra Damianiego.
Pragnął także uniezależnić wybór papieża od nacisków cesarstwa i rzymskiej arystokracji, przygotowując nowe zasady elekcji. Planował wznowienie rozmów z Kościołem wschodnim i działania przeciw Normanom, lecz ciężka choroba przerwała te zamierzenia. Zmarł 29 marca 1058 roku we Florencji, gdzie został pochowany w katedrze św. Reparaty (na miejscu dzisiejszej Santa Maria del Fiore). Jego krótkie, niespełna roczne panowanie zapisało się jako czas konsekwentnej i odważnej reformy życia kościelnego. W tradycji niektórych źródeł czczony jest jako święty, a jego wspomnienie przypada 29 marca.
Wspomnienie dowolne – Święty Bertold, prezbiter
Berthold of Mount Carmel, Octave 444, 2021, CC BY-SA 4.0
Święty Bertold należy do grona tych postaci, które – choć słabo udokumentowane – odegrały istotną rolę w kształtowaniu duchowej tożsamości zakonu karmelitańskiego. Urodził się w Lombardii, na terenie dzisiejszych Włochy. Szczegóły dotyczące jego narodzin oraz śmierci nie zachowały się, jednak źródła zakonne wskazują, że około 1230 roku został wybrany drugim generałem wspólnoty karmelitańskiej, rozwijającej się wówczas na Wschodzie. Jego życie związane było przede wszystkim z duchową formacją braci oraz umacnianiem ich wierności ideałom modlitwy i kontemplacji. To właśnie troska o zachowanie pierwotnego ducha Karmelu stanowiła zasadniczą misję Bertolda. W niespokojnych czasach, gdy chrześcijańska obecność w Ziemi Świętej była zagrożona, podtrzymywał w zakonnikach nadzieję i gotowość do ofiary. Tradycja przekazuje, że został obdarzony darem proroctwa. Jedno z przypisywanych mu widzeń przedstawiało aniołów prowadzących do nieba licznych karmelitów, którzy mieli ponieść śmierć z rąk Saracenów w Ziemia Święta. Proroctwo to interpretowano jako zapowiedź męczeństwa i zarazem duchowego zwycięstwa wspólnoty.
Bertold zmarł i został pochowany na Góra Karmel – miejscu szczególnie ważnym dla duchowości karmelitańskiej. Jego kult zatwierdziła kapituła generalna zakonu w 1564 roku, a dwadzieścia lat później aprobatę wyraził papież Grzegorz XIII.
Wspomnienie dowolne – Święty Wilhelm Temperiusz, biskup
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
Pope Vigilius, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Wigiliusz (zm. 7 czerwca 555 w Syrakuzach) był 59. biskupem Rzymu i sprawował urząd w latach 537–555, w jednym z najbardziej burzliwych okresów dziejów Kościoła. Pochodził z rzymskiej arystokracji – jego ojciec i brat pełnili godność konsulów. Początkowo wyznaczony na następcę przez Bonifacy II, ostatecznie nie objął urzędu po jego śmierci; wybrano wówczas Merkuriusza, czyli Jan II. Jako wysłannik papieski na dworze cesarza Justynian I w Konstantynopol zdobył wpływy i poparcie władzy świeckiej. Z jej pomocą, a także przy udziale wodza Belizariusz, objął tron papieski po usunięciu Sylweriusz. Okoliczności te sprawiły, że od początku brakowało mu powszechnego uznania duchowieństwa i ludu Rzymu.
Pontyfikat Wigiliusza naznaczony był napięciem między Stolicą Apostolską a cesarstwem. Papież, chwiejny w decyzjach i podatny na naciski, nie wziął udziału w V soborze ekumenicznym w 553 roku. Ostatecznie uznał jego postanowienia, co zakończyło konflikt z cesarzem. W czasie jego rządów w całym imperium zaczęto stosować Kodeks Justyniana. Zmarł w drodze powrotnej do Rzym; pochowano go w kościele San Marcello al Corso przy Via Salaria.
1882– WUSAzałożono zakonRycerzy Kolumba, największą w świeciekatolickąorganizacją świecką o charakterze charytatywnym.
1936 – Otwarcie Instytutu im. Bpa Juana Agustina Boneo i parafii San Juan Evangelista w Rosario de Santa Fé (Argentyna).
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1937–Karol Szymanowski (1882-1937) – polski kompozytor, pianista, pedagog, pisarz.
Karol Szymanowski, George Grantham Bain Collection (Library of Congress), 1922, Public domain
Karol Maciej Szymanowski urodził się w 1882 roku w Tymoszówce na Ukrainie naddnieprzańskiej, w rodzinie o głębokich tradycjach kulturalnych i muzycznych. Od najmłodszych lat otoczony był sztuką – ojciec i rodzeństwo muzykowali, a domowa edukacja szybko ujawniła jego niezwykły talent kompozytorski. Studia w Warszawie pod kierunkiem Zygmunta Noskowskiego ugruntowały jego warsztat, a kontakty z artystyczną elitą epoki otworzyły drogę do szerokiej działalności twórczej. Wspólnie z Grzegorzem Fitelbergiem i innymi kompozytorami współtworzył środowisko Młodej Polski w muzyce. Wczesne utwory zdradzały fascynację romantyzmem niemieckim, zwłaszcza twórczością Richarda Straussa. Z czasem jednak Szymanowski wypracował własny język dźwiękowy – nasycony śmiałą harmonią, bogatą kolorystyką i subtelną ekspresją. Lata I wojny światowej przyniosły dzieła o wyjątkowej intensywności, jak III Symfonia „Pieśń o nocy” czy I Koncert skrzypcowy. Po 1920 roku kompozytor zwrócił się ku polskiej tradycji ludowej, szczególnie muzyce Podhala. Powstały wówczas m.in. „Słopiewnie”, „Mazurki” op. 50, „Stabat Mater” oraz balet „Harnasie”. Nie cytował dosłownie melodii ludowych, lecz twórczo przetwarzał ich skalę, rytmikę i charakter, budując nowoczesny styl o silnym narodowym rysie. Równocześnie działał jako pedagog i organizator życia muzycznego – był pierwszym rektorem warszawskiej uczelni muzycznej. Ostatnie lata spędził głównie w Zakopanem, w willi „Atma”, zmagając się z gruźlicą. Zmarł w 1937 roku w Lozannie, a jego pogrzeb w Krakowie stał się wielką manifestacją uznania. Dziś uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX wieku – artystę, który połączył europejski modernizm z oryginalnie pojmowaną tradycją narodową.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1942 – Jan Przykling (1883-1942) – polski górnik, działacz niepodległościowy, polityk, poseł na Sejm RP.
Jan Przykling, autor nieznany, 1936, Public domain
Jan Przykling urodził się 23 stycznia 1883 roku w Dąbrówce Małej w rodzinie robotniczej. Już od młodości związał swoje życie ze Śląskiem i pracą w przemyśle wydobywczym. Po ukończeniu szkoły w Katowice odbył służbę wojskową w armii niemieckiej, gdzie dosłużył się stopnia podoficera. Doświadczenie to ukształtowało w nim dyscyplinę i poczucie odpowiedzialności, które później wykorzystał w działalności społecznej. Jako sztygar w Kopalnia Węgla Kamiennego Wujek cieszył się autorytetem wśród górników. Angażował się w ruch związkowy, był sekretarzem komórki ZZP obejmującej Brynów i Załęską Hałdę. Przed I wojną światową działał także w „Sokole” oraz towarzystwach śpiewaczych, traktując aktywność społeczną jako formę budzenia świadomości narodowej. Podczas Wielkiej Wojny służył cztery lata na froncie. Po jej zakończeniu włączył się w walkę o polski Śląsk – uczestniczył w powstaniach śląskich, działał w POW i pełnił funkcję skarbnika w Polskim Komisariacie Plebiscytowym w Brynowie. W II Rzeczypospolitej współtworzył organizacje kombatanckie i robotnicze, a w 1935 roku został posłem na Sejm IV kadencji, pracując w komisji pracy. Reprezentował środowisko robotnicze, łącząc doświadczenie zawodowe z troską o sprawy społeczne.
Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany przez Gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, gdzie zmarł 29 marca 1942 roku. Odznaczony m.in. Medalem Niepodległości i Krzyżami Zasługi.
1943 – Janina Klatt (1900-1943) – polska nauczycielka, działaczka konspiracyjna.
Janina Klatt urodziła się 4 maja 1900 roku w Pobiedziskach, w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Dorastała w Dobrym Mieście, gdzie zdobyła pierwsze wykształcenie, a w 1920 roku zdała maturę w poznańskim Gimnazjum im. Dąbrówki. Następnie podjęła studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytet Poznański, uzyskując w 1926 roku kwalifikacje nauczycielki chemii i fizyki. Od 1928 roku pracowała w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Katowice (dziś VIII Liceum Ogólnokształcące w Katowicach). Była pedagogiem wymagającym, a zarazem oddanym młodzieży. Z jej inicjatywy powstały nowoczesne pracownie chemiczne, które służyły nie tylko nauce, ale także przygotowaniu uczennic do obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej. Angażowała się w działalność społeczną i patriotyczną, współpracując m.in. z organizacjami przysposobienia wojskowego kobiet oraz prowadząc szkolne koło LOPP. Po wybuchu II wojny światowej została usunięta z pracy. Nie zaprzestała jednak służby Polsce – włączyła się w tajne nauczanie oraz działalność konspiracyjną Polskiego Państwa Podziemnego na Górnym Śląsku. Organizowała pomoc dla więźniów obozów koncentracyjnych, dostarczając żywność, leki i odzież osobom pracującym poza terenem obozu Auschwitz-Birkenau. Swoje mieszkanie udostępniała działaczom podziemia. Aresztowana 23 listopada 1942 roku, była brutalnie przesłuchiwana, a następnie wywieziona do Auschwitz, gdzie 29 marca 1943 roku została rozstrzelana.
1944 – Wanda Józefa Maria Kirchmayer (1901-1944) – polska inżynier rolnik, działaczka konspiracyjna.
Wanda Józefa Maria Kirchmayer, znana w konspiracji jako „Wanda” i „Janka”, urodziła się 9 listopada 1901 roku w Majdanie Górnym, w rodzinie inteligenckiej o silnych tradycjach patriotycznych. Była siostrą Jerzy Kirchmayer. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku ochotniczo pracowała w strukturach „Białego Krzyża” w Krakowie, wspierając żołnierzy Legionów. Po maturze w IV Państwowym Gimnazjum w Krakowie ukończyła studia w Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, uzyskując w 1928 roku tytuł inżyniera rolnika. Od wiosny 1940 roku działała w konspiracyjnej Tajna Organizacja Wojskowa jako zastępczyni kierownika Wydziału Łączności. Odpowiadała za utrzymywanie kontaktów kurierskich między Warszawą a Krakowem, Wilnem, Lublinem i Radomiem. W czasie jednej z misji, przekraczając wezbrany Bug, została zatrzymana przez Grenzschutz. Dzięki doskonałej znajomości języka niemieckiego zdołała wprowadzić patrol w błąd, a następnie uciec i pieszo dotrzeć do Warszawy.
Po scaleniu TOW z Armią Krajową pracowała w sztabie Kedywu Okręgu Warszawskiego. Słynęła z niezwykłej rzetelności, odwagi i bezwzględnej punktualności – powierzane jej zadania wykonywała mimo ciągłych rewizji i zagrożenia aresztowaniem. 7 marca 1944 roku została zatrzymana w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej. Więziona na Pawiak i brutalnie przesłuchiwana w alei Szucha, nie wydała współpracowników. 29 marca 1944 roku została rozstrzelana w ruinach getta warszawskiego. Za męstwo odznaczono ją Krzyżem Walecznych oraz pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
1944 – Anna Krajewska (1904-1944) – polska żołnierkaAK.
Anna Krajewska, znana w konspiracji pod pseudonimem „Hanka”, należała do grona cichych, lecz niezwykle odważnych żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego. Urodzona około 1904 roku, do 1942 mieszkała w Krakowie, gdzie już od jesieni 1940 roku włączyła się w działalność niepodległościową. Początkowo prowadziła nasłuch radiowy zagranicznych stacji dla komórki kontrwywiadu „222” działającej w strukturach ZWZ-AK na obszarze Krakowsko-Śląskim. Pracowała pod kierunkiem mjr. Zygmunta Kłopotowskiego „Konara”, wykazując się odpowiedzialnością i dyskrecją. Współuczestniczyła w brawurowej akcji uwolnienia ze Szpitala św. Łazarza w Krakowie dr. Tadeusza Orzelskiego, więźnia gestapo i łącznika podziemia. Po aresztowaniu „Konara” została przeniesiona do Warszawy, gdzie objęła funkcję kierowniczki łączności wewnętrznej w wywiadzie ofensywnym Komendy Głównej Armia Krajowa. W połowie grudnia 1943 roku została zatrzymana wraz ze swoim przełożonym wskutek zdrady agenta gestapo. Osadzona na Pawiak, była wielokrotnie przesłuchiwana i torturowana w alei Szucha. Mimo brutalnego śledztwa nie ujawniła żadnych informacji. 29 marca 1944 roku została rozstrzelana w ruinach warszawskiego getta, wyniesiona na egzekucję na noszach. Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
1950 – Stanisław Konczyński (1914-1950) – polski uczestnik podziemia antynazistowskiego i antykomunistycznego.
Stanisław Konczyński, ps. „Kunda” i „Stary”, urodził się 6 stycznia 1914 roku w Księtem. Należał do pokolenia, którego młodość przypadła na czas dramatycznych zmagań o wolność Polski. Przed wybuchem II wojny światowej odbył zasadniczą służbę wojskową (1937–1939), zdobywając przygotowanie, które wkrótce miało okazać się bezcenne. Latem 1944 roku wstąpił do oddziału Armia Krajowa działającego w powiecie sierpeckim pod dowództwem Anastazego Kołodziejskiego „Gromka”. Po zakończeniu okupacji niemieckiej nie złożył broni. Choć przez krótki czas służył w 2 pułku samochodowym w Legionowie, w listopadzie 1945 został zdemobilizowany i włączył się w struktury podziemia antykomunistycznego. Najpierw działał w Ruchu Oporu Armii Krajowej, a następnie w Narodowe Zjednoczenie Wojskowe, w oddziale Jana Malinowskiego „Stryja”. 11 lutego 1949 roku bunkier oddziału został wykryty i otoczony przez znaczne siły KBW oraz funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. Po zaciętej walce Konczyński trafił do niewoli. Przewieziony do Warszawy, stanął przed sądem wojskowym i został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 29 marca 1950 roku w więzieniu mokotowskim. Jego szczątki odnaleziono w 2012 roku w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach dzięki pracom IPN kierowanym przez Krzysztofa Szwagrzyka. Identyfikacja i przekazanie noty rodzinie w 2016 roku.
1950 – Zygfryd Kuliński (1924-1950) – polski uczestnik podziemia antykomunistycznego.
Zygfryd Kuliński, ps. „Albin”, urodził się 3 stycznia 1924 roku w Gralewie, w rodzinie rolniczej Jana i Anastazji z Grudów. Należał do pokolenia, które po doświadczeniu okupacji niemieckiej nie pogodziło się z narzuconym Polsce systemem komunistycznym. Po zakończeniu II wojny światowej wstąpił do Ruchu Oporu Armii Krajowej, a następnie działał w strukturach Narodowe Zjednoczenie Wojskowe. Służył m.in. w oddziale Wiktora Stryjewskiego „Cacki”, operującym na pograniczu Mazowsza i ziemi dobrzyńskiej. Formacja ta prowadziła akcje wymierzone w aparat bezpieczeństwa – placówki UB i MO – sprzeciwiając się utrwalaniu władzy komunistycznej. 8 lutego 1949 roku, podczas obławy przeprowadzonej przez KBW i funkcjonariuszy UB, został ranny i pojmany w Gałkach. Przewieziony do Warszawy, poddany został ciężkiemu śledztwu. 29 września 1949 roku Wojskowy Sąd Rejonowy skazał go na karę śmierci. Wyrok utrzymał Najwyższy Sąd Wojskowy, a ówczesny prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Egzekucję wykonano 29 marca 1950 roku w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Szczątki Zygfryda Kulińskiego odnaleziono w 2012 roku w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach.
1953 – Hieronim Bednarski (1921-1953) – polski starszy strzelec, uczestnik podziemia antykomunistycznego.
Fragment oświadczenia złożonego przez Hieronima Bednarskiego w 1947 r., autor nieznany, 1947, Public domain
Hieronim Bednarski, ps. „Nawrócony”, urodził się 19 listopada 1921 roku w Zwięczycy w rodzinie Piotra i Marii z domu Kruczek. Już w młodości angażował się w działalność społeczną – uczestniczył w spotkaniach Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego i Akcji Katolickiej. Z zawodu był spawaczem i przed wojną pracował w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Rzeszów”. Podczas II wojny światowej związał się z ruchem oporu. Początkowo działał w strukturach Bataliony Chłopskie oraz Gwardia Ludowa (Polska) w rejonie Rzeszowa, a następnie współpracował z pionem dywersji podokręgu Rzeszów Armia Krajowa. Przyjął pseudonim „Nawrócony”. Po rozbiciu pierwotnego oddziału przeszedł do formacji dowodzonej przez Piotra Zielińskiego „Zagłobę”, a później został wcielony do Wojska Polskiego, gdzie podjął szkolenie oficerskie w Przemyślu. Po kilku miesiącach zdezerterował i powrócił do działalności konspiracyjnej. W okresie powojennym, po krótkim epizodzie pracy cywilnej, został zatrzymany przez organy bezpieczeństwa za dezercję, lecz uciekł z aresztu. W 1948 roku ujawnił się przed komisją amnestyjną Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie, oddając posiadaną broń. Nie zrezygnował jednak całkowicie z działalności konspiracyjnej – w latach późniejszych był związany z strukturami określanymi jako Krajowa Armia Podziemna. Na początku lat 50. uczestniczył w akcjach o charakterze zbrojnym, w tym w napadach na obiekty gospodarcze i funkcjonariuszy struktur państwowych, których celem było zdobycie broni oraz środków finansowych dla podziemia. Władze bezpieczeństwa traktowały jego działalność jako zagrożenie polityczne. Aresztowany 5 stycznia 1952 roku, został skazany na dwukrotną karę śmierci. Wyrok wykonano 29 marca 1953 roku w więzieniu w Opole. Pochowany został bez trumny, a po ekshumacji w 2010 roku jego szczątki przeniesiono na cmentarz w rodzinnej Zwięczycy.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP