KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Gaucheriusz, prezbiter
Święty Gaucheriusz (Walter) urodził się w Meulan-sur-Seine we Francji. Od najmłodszych lat otrzymał staranne wychowanie chrześcijańskie oraz solidne wykształcenie klasyczne, co przygotowało go zarówno do życia duchowego, jak i do przyszłej działalności duszpasterskiej. Po przyjęciu święceń kapłańskich odkrył jednak, że jego serce nie znajduje spełnienia w zwyczajnej pracy parafialnej. Coraz silniej pociągała go cisza, modlitwa i radykalne oddanie się Bogu. Kierując się tym pragnieniem, porzucił dotychczasowe życie i wraz ze swoim przyjacielem Germondem udał się w okolice Limoges. Tam rozpoczęli surowe życie pustelnicze. Z czasem wokół nich zaczęli gromadzić się uczniowie, pragnący podobnej drogi duchowej. Gaucheriusz nie odrzucił ich, lecz podjął się zadania uformowania wspólnoty. Nadał jej regułę św. Augustyna, łącząc ideał życia kontemplacyjnego z braterską wspólnotą i posłuszeństwem Kościołowi. W miejscowości Aureil wybudował klasztor, który stał się ośrodkiem życia religijnego i intelektualnego. Jego misją życiową było stworzenie przestrzeni, w której modlitwa, asceza i wspólnota prowadziłyby do świętości. Nie dążył do rozgłosu, lecz do przemiany serc. Owocem tej postawy była wspólnota, która wydała wielu wybitnych uczniów, m.in. św. Lamberta, Faucheriusza i Stefana z Grammont. Zmarł w 1140 roku w wieku 80 lat w Aureil, na skutek upadku z konia. Jego kult szybko się rozwinął, a w 1194 roku został kanonizowany.
Wspomnienie dowolne – Święta Maria, żona Kleofasa
Trzy Marie u grobu Chrystusa z kościoła w Niegowici, Nicolaus Haberschrack, 1470, Public domain
Maria Kleofasowa – Wenecja, Didier Descouens, 2015, CC BY-SA 4.0
Święta Maria, żona Kleofasa, należała do najbliższego kręgu rodzinnego Jezusa. Według starożytnej tradycji mogła być krewną Maryi, a niektórzy przekazy wskazują nawet na pokrewieństwo ze św. Józefem. Historyk wczesnochrześcijański Hegezyp utożsamiał Kleofasa (zwanego także Alfeuszem) z bratem Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny. Synami Marii byli m.in. Jakub Młodszy, Józef oraz Juda Tadeusz, których Ewangelie określają jako „braci” Jezusa, czyli Jego bliskich krewnych.
Jej misją życiową była wierna i cicha służba Chrystusowi. Maria towarzyszyła Mu w czasie wędrówek apostolskich, wspierając Go wraz z innymi kobietami w codziennych potrzebach. Troszczyła się o sprawy prozaiczne – pożywienie, odzienie czy schronienie – aby Mistrz mógł bez przeszkód głosić Ewangelię. Wierność tej misji zaprowadziła ją aż na Golgotę. Jak zanotował Jan Apostoł, stała pod krzyżem obok Matki Jezusa, trwając przy Nim w godzinie śmierci. W poranek zmartwychwstania udała się do grobu wraz z Maria Magdalena i innymi niewiastami. To ona znalazła się w gronie pierwszych świadków pustego grobu, ujrzała anioła i spotkała Zmartwychwstałego.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1241 – I najazd mongolski na Polskę: klęska wojsk polskich wspieranych przez rycerzy cudzoziemskich w bitwie pod Legnicą. W jej trakcie poległ dowodzący wojskami polskimi książę śląski, krakowski i wielkopolskiHenryk II Pobożny.
1555 – Konklawe wybrało na papieża Marcelego II w miejsce zmarłego Juliusza III.
Portrait of Pope Marcellus II Cervini (Vatican Museums – Musei Vaticani, Vatican), Workshop of Italian art schools of the Renaissance, XVI w., Public domain
Marceli II (właśc. Marcello Cervini degli Spannochi) urodził się 6 maja 1501 roku w Montepulciano. Pochodził z rodziny związanej z kurią rzymską – jego ojciec pracował w Penitencjarii Apostolskiej. Starannie wykształcony w Sienie i Rzymie, od młodości wyróżniał się zamiłowaniem do nauki. Na polecenie papieża Klemens VII zajmował się rewizją kalendarza oraz tłumaczeniami dzieł klasycznych. W 1539 roku otrzymał kapelusz kardynalski, a jako uczony i bibliofil został później prefektem Biblioteki Watykańskiej z nominacji Paweł III. Uczestniczył również jako legat w obradach Sobór trydencki, gdzie dał się poznać jako zwolennik umiarkowanej, ale konsekwentnej reformy Kościoła. Już w 1550 roku był bliski wyboru na Stolicę Piotrową, jednak choroba wykluczyła go z końcowej fazy konklawe, które ostatecznie wyniosło na tron papieski Juliusz III. Pięć lat później, 9 kwietnia 1555 roku, sam został wybrany papieżem jako kandydat kompromisowy. Co znamienne, zachował swoje imię – był ostatnim papieżem, który nie przyjął nowego imienia po elekcji. Jego pontyfikat trwał zaledwie trzy tygodnie, ale wyraźnie zarysował kierunek działań. Marceli II odrzucił praktykę nepotyzmu, nie wyniósł krewnych do godności kościelnych i ograniczył ich dostęp do oficjalnych audiencji. Jego misją było moralne i administracyjne odnowienie Kościoła oraz uporządkowanie finansów Stolicy Apostolskiej. Ostatnim aktem jego woli było polecenie ścisłej kontroli wydatków kurii. Zmarł 1 maja 1555 roku w wyniku wylewu. Choć jego pontyfikat był krótki, pamięć o nim przetrwała m.in. dzięki kompozycji Giovanni Pierluigi da Palestrina – słynnej MissaPapaeMarcelli, dedykowanej papieżowi jako symbolowi nadziei na odnowę Kościoła.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1024–Benedykt VIII, papież.
Pope Benedict VIII, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Benedykt VIII (Teofilakt z rodu hrabiów Tusculum) urodził się około 980 roku w Tusculum jako syn księcia Grzegorza. Choć był człowiekiem świeckim, w burzliwych okolicznościach maja 1012 roku został wyniesiony na Stolicę Piotrową. Jego wybór był efektem rywalizacji potężnych rzymskich rodów – Tusculanów i Krescencjuszy. Kontrkandydat, antypapież Grzegorz VI, został zmuszony do ucieczki, a poparcia prawowitemu papieżowi udzielił król niemiecki Henryk II. Pontyfikat Benedykta VIII (1012–1024) miał wyraźnie polityczny charakter. 14 lutego 1014 roku w bazylice św. Piotra koronował Henryka II na cesarza, umacniając sojusz papiestwa z władzą świecką. Na synodach zabiegał o reformę Kościoła: potępiał symonię, ustalił minimalny wiek święceń i surowo zakazał duchownym zawierania małżeństw, co potwierdzono wspólnie z cesarzem na zgromadzeniu w Pawia w 1022 roku. Nie ograniczał się do działań duchowych. Z pomocą flot z Piza i Genua przeprowadził wyprawę przeciw Saracenom, przyczyniając się do wyzwolenia Sardynia. W obliczu zagrożenia bizantyńskiego udał się do Niemiec, po drodze konsekrując katedrę w Bamberg i odwiedzając klasztor w Fulda przy grobie św. Bonifacy. Benedykt VIII wspierał również odnowę życia zakonnego inspirowaną przez Kongregacja kluniacka, dostrzegając w niej narzędzie moralnej odbudowy Kościoła. Energiczny i stanowczy, łączył talent administratora z determinacją polityka, broniąc prymatu biskupa Rzymu. Zmarł 9 kwietnia 1024 roku.
1953 – Stanisław Wojciechowski (1869-1953) – polski polityk, minister spraw wewnętrznych, prezydent RP.
Prezydent Wojciechowski z gen. Mariuszem Zaruskim przed Pałacem Saskim (późniejszym Grobem Nieznanego Żołnierza), autor nieznany, przed 1926 r., Public domain
Stanisław Wojciechowski był jednym z najwyrazistszych polityków II Rzeczypospolitej – działaczem niepodległościowym, współtwórcą polskiej spółdzielczości i drugim prezydentem odrodzonego państwa. Urodził się w Kaliszu w rodzinie o tradycjach patriotycznych; jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym. Już jako student Uniwersytetu Warszawskiego zaangażował się w konspiracyjne organizacje młodzieżowe i socjalistyczne. Współtworzył struktury Polska Partia Socjalistyczna, działał na emigracji, redagował prasę podziemną i organizował ruch robotniczy, współpracując m.in. z Józef Piłsudski. Po 1906 roku wycofał się z czynnej walki partyjnej, koncentrując się na idei kooperatyzmu. W warszawskim środowisku „Społem” budował struktury handlu spółdzielczego i propagował solidarność gospodarczą jako drogę do wzmocnienia społeczeństwa. W czasie I wojny światowej działał w rosyjskich strukturach polskich, a po odzyskaniu niepodległości został ministrem spraw wewnętrznych, dbając o organizację administracji i Policji Państwowej. W grudniu 1922 roku, po tragicznej śmierci Gabriel Narutowicz, został wybrany na prezydenta RP jako kandydat kompromisu. Sprawując urząd do maja 1926 roku, starał się stabilizować scenę polityczną i wspierać rządy reform. W czasie przewrotu majowego stanął na straży porządku konstytucyjnego; aby uniknąć wojny domowej, złożył urząd.
Resztę życia poświęcił pracy naukowej i spółdzielczej. Zmarł w 1953 roku.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1979 – Siostra Maria Augustyna– Maria Michałowska PSMC (1906-1979) – urodzona w Świerczyn, zmarła w Zduńskiej Woli mając 73 lata życia i 31 lat profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Zbigniew Wyskiel (1912-1940) – polski prawnik, podporucznik rezerwy piechoty.
Zbigniew Edward Karol Wyskiel urodził się 11 listopada 1912 roku w Zagórzu, w rodzinie silnie zakorzenionej w lokalnej społeczności. Jego dziadek pracował przy budowie kolei, ojciec Edward – naczelnik poczty i działacz Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” – angażował się w życie patriotyczne jeszcze w czasach zaborów. Dom rodzinny kształtował w młodym Zbigniewie poczucie obowiązku wobec państwa i wspólnoty. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Zagórzu zdał maturę w sanockim gimnazjum w 1932 roku. Następnie podjął studia prawnicze na Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, które ukończył w 1939 roku. Równolegle przeszedł szkolenie wojskowe w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty i został mianowany podporucznikiem rezerwy. Przydzielono go do Pułk Strzelców Podhalańskich w Przemyślu, co potwierdzało jego gotowość do służby w obliczu narastającego zagrożenia wojennego. Zmobilizowany w sierpniu 1939 roku, po agresji ZSRR dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Kozielsk, skąd wysłał do rodziny ostatnie listy. Wiosną 1940 roku został wywieziony i zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim, na mocy decyzji władz ZSRR z 5 marca 1940 roku. Spoczywa na Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. Już w 1943 roku podczas ekshumacji zidentyfikowano jego ciało dzięki zachowanym dokumentom i fotografiom. Pamięć o nim przetrwała w rodzinnym regionie. Jego nazwisko widnieje na tablicach pamiątkowych oraz w Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku (Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku). W 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia porucznika. W 2010 roku w Zagórzu zasadzono Dąb Pamięci, symbolicznie przywracając mu należne miejsce w historii lokalnej społeczności i narodowej pamięci.
1940 – Stanisław Gierka (1898-1940) – polski major piechoty, działacz niepodległościowy.
Stanisław Gierka, autor nieznany, przed 1934, Public domain
Stanisław Józef Gierka urodził się 20 marca 1898 roku w Myślenicach, w realiach galicyjskiej monarchii habsburskiej. Już jako nastolatek związał się z ruchem skautowym im. Tadeusza Kościuszki oraz z miejscowym „Sokołem”, co ukształtowało jego postawę obywatelską i wojskową. W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legiony Polskie. Początkowo zwolniony z powodu słabego zdrowia, wkrótce powrócił do służby w kompanii saperów I Brygady. Walczył pod Łowczówkiem, nad Nidą i pod Kostiuchnówką, uczestniczył w budowie przepraw i umocnień. Za odwagę w rozpoznaniu pozycji nieprzyjaciela nad Nidą został uhonorowany Order Virtuti Militari. Po kryzysie przysięgowym trafił do armii austro-węgierskiej i walczył na froncie włoskim. W odrodzonej Polsce wziął udział w obronie Lwowa oraz w wojnie z bolszewikami. Systematycznie awansował: od podoficera do oficera zawodowego piechoty. Służył m.in. w 15. i 61. pułku piechoty, a w 1937 roku objął dowództwo I batalionu 9. pułku piechoty w Zamościu. W 1936 roku otrzymał stopień majora. Oprócz Virtuti Militari odznaczono go także Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej i został osadzony w obozie w Kozielsk. W kwietniu 1940 roku, decyzją władz sowieckich, został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu. Spoczywa na Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika.
1940 – Stanisław Zdzisław Kozłowski (1907-1940) – polski porucznik lekarz.
Zdzisław Kozłowski, autor nieznany, 2011, Public domain
Stanisław Zdzisław Kozłowski urodził się 8 maja 1907 roku w Grodzisku Wielkopolskim. Po ukończeniu miejscowej szkoły powszechnej kontynuował naukę w gimnazjum w Kościanie. Już jako młody człowiek wykazywał inicjatywę społeczną – w 1922 roku współtworzył klub sportowy Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski, który stał się ważnym elementem życia lokalnej społeczności. W latach 1926–1933 studiował medycynę na Uniwersytet Poznański. Po uzyskaniu dyplomu zdobywał doświadczenie w Klinice Otolaryngologii oraz w szpitalach w Grudziądzu i Kościanie. Równolegle ukończył Szkołę Podchorążych Sanitarnych Rezerwy w Warszawie. W 1935 roku został mianowany podporucznikiem rezerwy lekarzy, a następnie powołany do czynnej służby w 7 Szpitalu Okręgowym w Poznaniu. Wkrótce przeszedł do korpusu oficerów zawodowych i objął stanowisko lekarza w 4 dywizjonie artylerii konnej w Suwałkach. Awansowany do stopnia porucznika, wiosną 1939 roku został przeniesiony do batalionu KOP „Troki”. Podczas kampanii 1939 roku trafił do niewoli radzieckiej w Wilnie i został osadzony w obozie NKWD w Kozielsk. Wiosną 1940 roku, decyzją władz sowieckich, został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Katyniu. Spoczywa na Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. Pozostawił żonę Izabelę i syna, który urodził się już po jego śmierci. W 2007 roku został pośmiertnie awansowany na kapitana. W rodzinnym Grodzisku Wielkopolskim jego nazwisko widnieje na tablicy Miejsca Pamięci Zbrodni Katyńskiej,
1942 – Kazimierz Kosiba (1893-1942) – polski major piechoty.
Kazimierz Kosiba, autor nieznany, między 1931 a 1934, Public domain
Kazimierz Kosiba urodził się 3 czerwca 1893 roku w Tarnowie, w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Ukończył miejscową szkołę powszechną oraz Seminarium Nauczycielskie, co dało mu solidne podstawy intelektualne i wychowawcze. Swoją drogę życiową związał jednak przede wszystkim z wojskiem oraz działalnością na rzecz niepodległości państwa polskiego. W odrodzonej Rzeczypospolitej rozwijał karierę oficerską w piechocie. W 1927 roku otrzymał stopień majora i objął dowództwo II batalionu 48 pułku piechoty w Stanisławowie, później pełnił funkcje sztabowe. W kolejnych latach służył m.in. w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie jako inspektor wyszkolenia Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, a następnie w 39 pułku piechoty w Jarosławiu oraz w 69 pułku piechoty w Gnieźnie, gdzie był kwatermistrzem i II zastępcą dowódcy pułku. Uchodził za oficera doświadczonego, wymagającego i oddanego służbie.
Za męstwo i zasługi bojowe został odznaczony m.in. Order Virtuti Militari, a także Krzyżem Niepodległości i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. W czasie okupacji niemieckiej włączył się w konspiracyjną działalność w szeregach Związek Walki Zbrojnej, pełniąc funkcję komendanta obwodu w Dąbrowie Tarnowskiej. Aresztowany przez Niemców, 5 kwietnia 1941 roku trafił do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Zginął tam 9 kwietnia 1942 roku.
1944 – Celestyna Faron (1913-1944) – polska zakonnica, męczennica, błogosławiona.
Błogosławiona Celestyna Faron, właściwie Katarzyna Stanisława Faron, urodziła się 24 kwietnia 1913 roku w Zabrzeży. W dzieciństwie doświadczyła bolesnej straty matki i wychowywała się u krewnych w Kamienicy. W 1930 roku wstąpiła do Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej w Starej Wsi, przyjmując imię Celestyna. Po złożeniu ślubów wieczystych w 1938 roku poświęciła się pracy wychowawczej i katechetycznej. Ukończyła specjalistyczne kursy we Lwowie, Poznaniu i Przemyślu, zdobywając dyplom wychowawczyni przedszkola. Kierowała placówką w Brzozowie, łącząc obowiązki pedagogiczne z troską o rozwój duchowy dzieci. Po wybuchu II wojny światowej prowadziła dom zakonny i niosła pomoc potrzebującym. W lutym 1942 roku została aresztowana przez gestapo pod zarzutem wspierania konspiracji. Po pobycie w więzieniach w Jaśle i Tarnowie trafiła 6 stycznia 1943 roku do obozu KL Auschwitz-Birkenau, gdzie otrzymała numer 27989. W nieludzkich warunkach pracowała fizycznie, a równocześnie otaczała opieką współwięźniarki, zwłaszcza dzieci, ucząc je podstaw rachunków i języka niemieckiego, by ułatwić im przetrwanie. Wyniszczona tyfusem i gruźlicą, zmarła 9 kwietnia 1944 roku. Świadkowie wspominali jej postawę modlitwy i ofiarowania cierpienia za innych. 13 czerwca 1999 roku w Warszawie została beatyfikowana przez Jan Paweł II w gronie 108 męczenników II wojny światowej.
1953 – Stefan Półrul (1926-1953) – polski żołnierz, uczestnik podziemia antykomunistycznego.
Stefan Półrul urodził się 9 maja 1926 roku w Korwinie. Po II wojnie światowej został zmobilizowany do służby w Wojsko Polskie, gdzie pełnił funkcję podoficera zawodowego w stopniu bosmanmata. Ostatnio pracował jako starszy pisarz w Sądzie Marynarki Wojennej w Gdyni, jednocześnie angażując się w działalność konspiracyjną. Związał się z antykomunistyczną organizacją podziemną „Wolność”, działającą w latach 1950–1951 w środowisku marynarki wojennej, której członkowie zbierali informacje o strukturach kadry wojskowej i prowadzonych postępowaniach sądowych. 5 grudnia 1951 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa i po procesie przed Sąd Marynarki Wojennej w Gdyni skazany na karę śmierci. W trakcie śledztwa i po ogłoszeniu wyroku pojawiły się u niego objawy zaburzeń psychicznych, co mogło mieć związek z metodami przesłuchań stosowanymi przez służby bezpieczeństwa. Mimo opinii lekarskiej o jego niezdolności do udziału w postępowaniu sądowym, decyzją władz nie udzielono mu ułaskawienia. Stefan Półrul został stracony 9 kwietnia 1953 roku w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocław. Zastrzelił go funkcjonariusz WUBP we Wrocławiu Władysław Dusza. Po latach jego szczątki odnaleziono w 2008 roku dzięki pracownikom Instytut Pamięci Narodowej na Cmentarzu Osobowickim. Analiza medyczna wykazała, że zginął od strzału w potylicę z bliskiej odległości, co wskazuje na sposób egzekucji stosowany wobec więźniów politycznych. W 2009 roku prezydent Lech Kaczyński pośmiertnie odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Order Odrodzenia Polski. Los Stefana Półrula został przedstawiony w dokumencie Jolanty Krysowatej „Nigdy nie wrócisz do domu” (https://youtu.be/inTKYI-hMqc) pokazującym dramat życia i śmierci żołnierza uwikłanego w powojenne represje.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP