KALENDARZ LITURGICZNY
ŚWIĘTO MIŁOSIERDZIA BOŻEGO
Ołtarz główny w Łagiewnikach, Jarosław Dubowski, 2005, CC BY-SA 3.0
Obchodzone jest w pierwszą niedzielę po Wielkanocy i kończy oktawę Zmartwychwstania Pańskiego. Cały okres wielkanocny przypomina o zwycięstwie Chrystusa nad śmiercią, a Niedziela Miłosierdzia szczególnie podkreśla prawdę o Bożej dobroci i przebaczeniu wobec człowieka. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa był to dzień wyjątkowy także dla nowo ochrzczonych, którzy w czasie Wigilii Paschalnej przyjmowali sakrament chrztu i przez tydzień nosili białe szaty – znak nowego życia i oczyszczenia z grzechów. Po upływie ośmiu dni od Wielkanocy neofici zdejmowali swoje białe szaty, dlatego niedziela ta nazywana była dawniej Niedzielą Białą. Liturgia przypominała im, że otrzymana na chrzcie łaska powinna być zachowana przez całe życie. Kościół ukazywał również przykład świętych i męczenników jako zachętę do wierności Chrystusowi. W XX wieku święto to nabrało nowego znaczenia dzięki objawieniom, które otrzymała Faustyna Kowalska. Jezus miał wyrazić pragnienie, aby pierwsza niedziela po Wielkanocy była poświęcona szczególnie tajemnicy Bożego miłosierdzia. Prawda ta obecna jest w całej historii zbawienia – od pierwszych kart Biblii aż po nauczanie Jezusa, który okazywał szczególną troskę grzesznikom i potrzebującym. Ewangelie wielokrotnie ukazują Chrystusa jako Tego, który przebacza, uzdrawia i przywraca nadzieję. Przypowieści o miłosiernym Samarytaninie, synu marnotrawnym czy zagubionej owcy przypominają, że Bóg zawsze szuka człowieka i pragnie jego zbawienia. Święto Miłosierdzia Bożego zachęca więc wiernych do ufności wobec Boga oraz do okazywania miłości i przebaczenia innym ludziom.
Wspomnienie dowolne –Święty Zenon z Werony, biskup
Wooden statue depicting San Zeno, the basilica di San Zeno, Verona, Italy. David Monniaux, 2004, CC BY-SA 3.0
Święty Zenon z Werony urodził się około 300 roku w Cezarei Mauretańskiej, na terenie dzisiejszej Algierii. Jako młodzieniec był świadkiem męczeństwa św. Arkadiusza, którego okrutnie okaleczono za wierność Chrystusowi. W jednym ze swoich pism Zenon opisał krew tryskającą z ran męczennika niczym cztery fontanny – obraz ten na zawsze ukształtował jego duchowość i bezkompromisową postawę wobec wiary. Wykształcenie zdobywał w ośrodkach Afryki Północnej, m.in. w Syrcie i Madaurze. Około 350 roku przybył do Werony, gdzie został wyświęcony na kapłana, a w 362 roku objął urząd biskupa. Jego czasy naznaczone były sporami ariańskimi i wciąż żywym pogaństwem. Jak podaje Martyrologium Rzymskie, strzegł swojej trzody przed błędami doktrynalnymi i duchową obojętnością. Misją jego życia było niestrudzone nauczanie wiary oraz formowanie autentycznych chrześcijan. Zenon uważał, że pasterz powinien nie tylko przemawiać, ale przede wszystkim świadczyć życiem. Z wielką roztropnością przygotowywał katechumenów do chrztu, nie dopuszczając do powierzchownego przyjmowania sakramentów. Pozostawił 93 traktaty, w których zawarł wskazania duszpasterskie oraz szczegółowe opisy praktyki chrztu i Eucharystii – cenne świadectwo życia Kościoła IV wieku. Zmarł około 375 roku (według innych źródeł 371 lub 380). Jego kult rozwinął się natychmiast po śmierci. Pochwały o nim głosili m.in. Święty Ambroży oraz Święty Grzegorz I Wielki. Do XVI wieku czczono go jako męczennika, co nie jest wykluczone wobec prześladowań wiernych biskupów w epoce arianizmu. Jest patronem Werony, a także łaziebnych, żebraków i wędkarzy. W ikonografii przedstawiany bywa z wędką lub rybą – symbolem pasterskiej troski i ewangelicznego „łowienia ludzi”.
Wspomnienie dowolne – Święty Juliusz I, papież
Pope Julius I – Santa Maria in Trastevere, Hugo DK, 2019, CC BY-SA 4.0
Święty Juliusz I pochodził z Rzymu i był synem Rustyka. Na Stolicę Piotrową wstąpił 6 lutego 337 roku, po kilkumiesięcznej sediswakancji po śmierci Świętego Marka. Jego pontyfikat przypadł na czas przełomowy: wkrótce zmarł Konstantyn I Wielki, co doprowadziło do politycznego podziału cesarstwa i pogłębienia różnic między Wschodem a Zachodem. Spór dotyczył przede wszystkim przyjęcia wyznania wiary nicejskiego bądź ariańskiego.
Wobec narastających konfliktów Juliusz I wystąpił jako obrońca jedności Kościoła i autorytetu Rzymu. W liście do biskupów Wschodu przypomniał o prymacie Stolicy Apostolskiej jako instancji rozstrzygającej spory doktrynalne. W 343 roku zwołał synod w Sardyce (dzisiejsza Sofia), który potwierdził szczególną rolę biskupa rzymskiego oraz zagwarantował usuniętym z urzędu biskupom prawo odwołania się do papieża. W ten sposób umocnił pozycję Rzymu jako ośrodka jedności i sądu kościelnego najwyższej instancji. Juliuszowi przypisuje się również uporządkowanie administracji Kościoła rzymskiego poprzez organizację archiwum i kancelarii na wzór cesarski, co dało początek późniejszemu Archiwum Watykańskiemu. Za jego czasów wspomina się także po raz pierwszy o urzędzie primicerius notariorum – przełożonego notariuszy. Papież wzniósł w Rzymie dwie ważne świątynie: bazylikę Dwunastu Apostołów oraz bazylikę Santa Maria in Trastevere. Zmarł 12 kwietnia 352 roku i został pochowany przy Via Aurelia, a jego relikwie w VIII wieku przeniesiono do wspomnianej bazyliki. W ikonografii przedstawiany jest z kościołem lub zwojem pergaminu, co podkreśla jego troskę o ład doktrynalny i organizacyjny Kościoła.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
769–PapieżStefan IIIzwołał synod naLateranie, który ustanowił nowy dekret dotyczący wyboru papieży.
1903 – W kaplicy biskupiej w Tortonie ks. Alojzy Orione składa swoją pierwszą profesję zakonną na ręce biskupa IginoBandi.
1904 – Ponowienie ślubów zakonnych na ręce Biskupa IginoBandi przy ołtarzu konfesji w Bazylice świętego Piotra.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1976 – Ks. Józef Szyca, przybrany (1903-1976)
Ks. Józef Szyca urodził się 9 lutego 1903 r. w Przytarni koło Kościerzyny jako syn Marcina i Michaliny. Ochrzczony został dwa dni po swoich narodzinach. W domu rodzinnym przebywał do 1918 r.
Do szkoły powszechnej uczęszczał w Przytarni. Do Zgromadzenia Księży Orionistów wstąpił 1 września 1924 r., a więc w czasie, kiedy ks. Aleksander Chwiłowicz inaugurował pierwszy rok szkolny w domu misyjnym i zarazem pierwszy rok działalności kolegium.
Józef był jednym z pierwszych członków prowincji polskiej naszego Zgromadzenia. Znał nieco życie zakonne, ponieważ przyszedł od Misjonarzy św. Rodziny w Wieluniu.
W sierpniu 1925 r. Józef został wysłany na studia teologiczne i umocnienie w powołaniu do Tortony. Pierwsze śluby zakonne złożył w Villa Moffa di Bra na ręce ks. Orione 31 lipca 1927 r.
Święcenia kapłańskie otrzymał 25 maja 1929 r. Następnie 10 września 1930 r. przybył do Zduńskiej Woli, gdzie do 1932 r. był prefektem kolegium. Tam dał się poznać jako dobry organizator, całkowicie oddany pracy. W 1933 r. ks. Szyca opuścił Zgromadzenie. Pełnił obowiązki duszpasterza w archidiecezji lwowskiej, ale utrzymywał duchową więź z nami. Często pisywał do przełożonych i przysyłał pieniężne datki.
Po drugiej wojnie światowej ks. Józef wyraził wolę powrotu, co udało mu się zrealizować dopiero na rok przed śmiercią. Pracował na różnych parafiach archidiecezji wrocławskiej, m.in. w Wąsoszu i Kamiennej Górze, pełniąc obowiązki proboszcza, a także dziekana. Za swoje wielkie zasługi został obdarzony godnością kanonika.
W tym okresie utrzymywał szczególne związki ze Zgromadzeniem, zapraszając orionistów z kazaniami odpustowymi, rekolekcjami, zastępstwami. Podarował nam też dużo pożytecznych książek. Ks. Józef Szyca zmarł 12 kwietnia 1976 r., przebywając u swojego chorego brata w Ożarowie koło Wielunia. Miał za sobą 73 lata życia i 46 lat kapłaństwa. Pochowany został na miejscowym cmentarzu parafialnym.
2010 – Siostra Maria Brygida – Anna Lesner Włodarska PSMC (1925-2010) – urodzona w Strzebielin, zmarła w Otwocku mając 85 lata życia i 57 lat profesji zakonnej.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1943 – Michał Hamburger (1899-1943) – polski piłkarz, prawnik, żołnierzAKpochodzenia żydowskiego.
Michał Hamburger w dniu rozgrywania 200. meczu w barwach Polonii Warszawa, autor nieznany, 1926, Public domain
Michał Hamburger urodził się 22 grudnia 1899 roku w Warszawa. Był jednym z najbardziej rozpoznawalnych piłkarzy stołecznej sceny sportowej lat dwudziestych XX wieku. W barwach Polonia Warszawa występował jako napastnik, należąc do czołowych zawodników drużyny. Brał udział w rozgrywkach o mistrzostwo Polski i reprezentował kraj na arenie międzynarodowej, wpisując się w pionierski okres rozwoju polskiego futbolu. Po zakończeniu kariery sportowej obrał drogę zawodową w zupełnie innym kierunku. Został adwokatem i podjął pracę w Izbie Adwokackiej w Warszawie, łącząc doświadczenie sportowca z odpowiedzialnością prawnika. Wybuch II wojny światowej całkowicie odmienił jego życie. We wrześniu 1939 roku uczestniczył w obronie stolicy, a następnie włączył się w działalność konspiracyjną. Był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej, przekształconego później w Armia Krajowa, gdzie posługiwał się pseudonimem „Adam Zarębski”.
Zginął 12 kwietnia 1943 roku. Rozpoznany przez funkcjonariusza gestapo na ulicy Kruczej, został postrzelony. Mimo ciężkiej rany zdołał dotrzeć w okolice placu Trzech Krzyży. Przewieziony do Szpitala Ujazdowskiego, zmarł po operacji. Pochowano go na jednym z warszawskich cmentarzy ewangelickich, prawdopodobnie na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim.
1945 – Czesław Rossiński (1907-1945) – polski podporucznik, żołnierz AK, cichociemny.
Czesław Rossiński ps. „Kozioł”, „Jaskółka”, „Jemioła” urodził się w 1907 roku w Buzułuku. Do Polski powrócił z rodziną w 1920 roku. Po maturze w warszawskim gimnazjum im. Reytana ukończył studia na Uniwersytecie Poznańskim, zdobywając tytuł inżyniera leśnika. Przed wojną pracował w strukturach Lasów Państwowych, łącząc zawodową rzetelność z obowiązkową służbą wojskową. We wrześniu 1939 roku walczył w szeregach KOP „Orany”, biorąc udział w starciach z Armią Czerwoną. Internowany na Litwie, zdołał zbiec i przez Francję dotarł do Wielkiej Brytanii. Tam służył w polskich formacjach wojskowych, a w 1943 roku, po specjalistycznym przeszkoleniu dywersyjnym, został zaprzysiężony jako cichociemny. Nocą z 13 na 14 marca 1943 roku zrzucono go do kraju w operacji „Stock” na placówkę „Koza” w okolicach Karpisk. W strukturach Armia Krajowa objął funkcję szefa Kedywu Inspektoratu Radzyń Podlaski, a następnie dowodził oddziałem dywersyjnym w Obwodzie Lublin. Kierował akcjami sabotażowymi, m.in. wykolejeniami niemieckich transportów wojskowych oraz uderzeniami na posterunki okupanta. Od maja 1944 roku dowodził oddziałem partyzanckim, który wszedł w skład 8 pułku piechoty Legionów AK. Jego działalność bojowa została uhonorowana Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Po wkroczeniu wojsk radzieckich pułk został rozbrojony. Rossiński, jako dowódca odtworzonej jednostki, znalazł się w kręgu zainteresowania NKWD. Aresztowany w grudniu 1944 roku, po brutalnym śledztwie został skazany na śmierć i 12 kwietnia 1945 roku rozstrzelany na Zamku Lubelskim. W 1990 roku został pośmiertnie uniewinniony.
1945 – Mieczysław Szczepański (1919-1945) – polski kapitan, żołnierz AK, cichociemny.
Mieczysław Szczepański (pseud. „Dębina”, „Strzemię”, „Spaniel”) urodził się 21 września 1919 roku w Chełmża. Pochodził z rodziny urzędniczej – był synem Konrada Szczepańskiego, naczelnika poczty, oraz Teofili z domu Lewandowskiej. W młodości należał do harcerstwa, a naukę kontynuował w gimnazjum humanistycznym w Chełmży, gdzie w 1937 roku zdał maturę. Następnie rozpoczął szkolenie wojskowe w szkołach podchorążych artylerii, przygotowując się do służby oficerskiej. W momencie wybuchu II wojny światowej otrzymał stopień podporucznika i przydział do jednostek artyleryjskich. Podczas kampanii wrześniowej walczył m.in. nad Sanem i na linii Zamość–Kowel. Po krótkiej niewoli radzieckiej i internowaniu na Węgrzech przedostał się przez Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w strukturach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Przeszedł specjalistyczne szkolenia wojskowe, pełniąc funkcje oficera zwiadu artyleryjskiego.
W 1943 roku zgłosił się do służby w kraju jako cichociemny. Po przeszkoleniu dywersyjnym został zaprzysiężony w strukturach Armia Krajowa i zrzucony do Polski w nocy z 4 na 5 maja 1944 roku w ramach operacji spadochronowej na placówkę „Mewa 1” w okolicach Skalbmierza. Po aklimatyzacji objął funkcje dowódcze w strukturach partyzanckich Okręgu Nowogródek AK oraz Inspektoratu Lublin AK. Po zajęciu Lubelszczyzny przez wojska radzieckie działał konspiracyjnie, próbując organizować opór wobec represji NKWD. Pod przybranym nazwiskiem pracował w instytucjach administracyjnych, jednocześnie uczestnicząc w dyskusjach dotyczących obrony środowiska żołnierzy podziemia. 9 stycznia 1945 roku został aresztowany przez NKWD, a po brutalnym śledztwie skazany na śmierć. Został rozstrzelany 12 kwietnia 1945 roku w podziemiach Zamku Lubelskiego. Pośmiertnie został zrehabilitowany w 1990 roku. Otrzymał m.in. Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz odznaczenia wojskowe Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej.
Tablica w kościele św. Jacka (ul. Freta) w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Czesława Rossińskiego i Mieczysława Szczepańskiego, Happa, 2014, CC BY 3.0
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP