KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święta Maria Bernadetta Soubirous, dziewica i zakonnica
Bernadette Soubirous, autor nieznany, 1858, Public domain
Maria Bernadetta Soubirous urodziła się 7 stycznia 1844 roku w ubogiej rodzinie młynarza w Lourdes. Już od dzieciństwa doświadczała trudności zdrowotnych i materialnych, a jej życie odznaczało się prostotą i pokorą. Przełomem w jej losach były objawienia maryjne, które rozpoczęły się 11 lutego 1858 roku w pobliżu Groty Massabielle. Według świadectwa Bernadetty Matka Boża wzywała ją do modlitwy różańcowej oraz pokuty w intencji nawrócenia grzeszników. W ciągu kilku miesięcy doszło do osiemnastu objawień, które stały się początkiem rozwoju sanktuarium pielgrzymkowego w Lourdes. Misją życiową Bernadetty było świadectwo wiary poprzez pokorę, modlitwę i przyjęcie cierpienia jako drogi duchowego zjednoczenia z Bogiem. Nie szukała rozgłosu ani uznania – przeciwnie, po wstąpieniu do zgromadzenia zakonnego pragnęła żyć w ukryciu i służyć innym w ciszy klasztoru. Podejmowała proste obowiązki infirmerki i zakrystianki, akceptując chorobę i trudności relacji ze współsiostrami jako formę duchowej ofiary. Często powtarzała słowa o pragnieniu cierpienia w intencji zbawienia grzeszników, co ukazuje jej głęboką duchowość ofiarniczą. Kościół katolicki nie kanonizował jej z powodu samych objawień, lecz ze względu na osobistą świętość życia, pokorę i wierność powołaniu. Proces kanonizacyjny potwierdził niezwykły stan zachowania jej ciała. W 1925 roku została beatyfikowana przez Piusa XI, a w 1933 roku ogłoszona świętą. Zmarła 16 kwietnia 1879 roku w wieku 35 lat, pozostawiając przykład życia opartego na wierze, pokorze i gotowości przyjęcia cierpienia w duchu miłości chrześcijańskiej. Jej postawa do dziś inspiruje pielgrzymów odwiedzających Lourdes.
Wspomnienie dowolne – Święty Benedykt Józef Labre, wyznawca
Saint Benedict Joseph Labre, Antonio Cavallucci, 1795, Public domain
Benedykt Józef Labre urodził się 26 marca 1748 roku w Amettes jako najstarsze z piętnaściorga dzieci ubogiej wiejskiej rodziny. Od młodości odznaczał się skłonnością do modlitwy i skupienia, unikając gier i zabaw rówieśników. Podejmował próby życia zakonnego – bez powodzenia zgłaszał się do kartuzów, trapistów i cystersów, którzy uznali, że nie odpowiada ich regułom życia wspólnotowego. Ostatecznie odkrył własne powołanie duchowe jako pielgrzym i pustelnik. Misją życiową Benedykta było świadectwo wiary poprzez pokutę, modlitwę i ubóstwo. Uważał, że jego drogą jest wędrowne życie ofiarowane Bogu za zbawienie świata. Otrzymał przekonanie, iż „klasztorem” mają być drogi i ulice, dlatego porzucił wszelki majątek. Nosił przy sobie jedynie Nowy Testament, brewiarz i dzieło „O naśladowaniu Chrystusa”, a na piersi krzyż i różaniec. Wędrował po Europie, odwiedzając sanktuaria w duchu pokuty. Ostatnie lata życia spędził w Rzymie, mieszkając w ruinach Koloseum. Znany był z dobroci wobec ludzi ubogich i głębokiej modlitwy. Zmarł 16 kwietnia 1783 roku w wieku 35 lat. Beatyfikacji dokonał Pius IX w 1861 roku, a kanonizacji Leon XIII w 1881 roku.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
556–Pelagiusz Izostał papieżem.
Pope Pelagius I, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Pelagiusz I był 60. papieżem, sprawującym urząd w latach 556–561. Urodził się w Rzymie w rodzinie wysokiego urzędnika administracji kościelnej. Już przed wyborem na Stolicę Piotrową zdobył doświadczenie dyplomatyczne, pełniąc funkcję nuncjusza w Konstantynopolu i uczestnicząc w misjach zleconych przez papieża Agapita I. Pontyfikat Pelagiusza przypadł na okres napięć politycznych między papiestwem a cesarstwem bizantyjskim. Nowy papież został wybrany z poparciem cesarza Justyniana I Wielkiego po śmierci poprzednika, Wigiliusza. Jego konsekracja była jednak opóźniona, ponieważ część biskupów odmawiała udziału w ceremonii. Ostatecznie w święceniach udział wzięli duchowni z Perugii i Ferentino. Pelagiusz I poparł postanowienia soboru w Konstantynopolu, co wywołało sprzeciw części episkopatu Italii. Biskupi Mediolanu i Akwilei oskarżali go o herezję, a także pojawiały się zarzuty o udział w śmierci Wigiliusza. Papież publicznie oczyścił się z oskarżeń poprzez uroczystą przysięgę, jednak podziały w Kościele zachodnim utrzymywały się jeszcze po jego śmierci. W czasie pontyfikatu Pelagiusz I szczególną uwagę poświęcał pomocy ubogim mieszkańcom Rzymu. Angażował się w walkę z głodem i biedą, co przyniosło mu uznanie wśród ludu, mimo ograniczonego zaufania części duchowieństwa zachodniego. Jego działalność miała także znaczenie administracyjne, ponieważ w tym okresie wybór kolejnych papieży wymagał zatwierdzenia przez władze bizantyjskie. Pelagiusz I zmarł 4 marca 561 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra w Rzymie.
1209–Franciszek z Asyżuotrzymał od papieżaInnocentego IIIustne zatwierdzenie regułyZakonu Braci Mniejszych.
1916 – Druga audiencja Benedykta XV dla ks. Alojzego Orione.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Józef Bilewski (1899-1940) – polski kapitan artylerii, lekkoatleta, dyskobol i kulomiot.
Tablica upamiętniająca polskich olimpijczyków pomordowanych przez NKWD w bazylice katedralnej św. Michała i św. Floriana w Warszawie, Mateusz Opasiński, 2012, CC BY-SA 3.0
Józef Bilewski (1899–1940) był wybitnym polskim lekkoatletą, oficerem artylerii Wojska Polskiego oraz działaczem sportowym, którego życie zakończyło się tragicznie w czasie zbrodni katyńskiej. Urodził się 4 marca 1899 roku w Racławówce w rodzinie Tomasza Barana i Zofii z domu Gubernat. W młodości posługiwał się nazwiskiem Baran, które dopiero w 1938 roku zmienił na Bilewski. Pochodził z licznej rodziny, w której sport odgrywał ważną rolę – jego rodzeństwo również wyróżniało się sprawnością fizyczną. Podczas I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zgłosił się ochotniczo do Wojska Polskiego. Walczył m.in. w obronie Lwowa w czasie wojny polsko-ukraińskiej. Związał swoją karierę z artylerią, stopniowo awansując w strukturach wojskowych i zdobywając kolejne kwalifikacje. Oprócz służby liniowej zajmował się także szkoleniem fizycznym żołnierzy. Był instruktorem sportowym w szkołach wojskowych, a później wykładowcą w instytucjach zajmujących się wychowaniem fizycznym. W 1932 roku awansował do stopnia kapitana i pracował m.in. w warszawskim Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego. Równolegle rozwijał imponującą karierę sportową. Specjalizował się w rzucie dyskiem i pchnięciu kulą, w których wielokrotnie ustanawiał rekordy Polski. Zdobył kilka tytułów mistrza kraju i reprezentował Polskę na igrzyskach olimpijskich w Amsterdamie w 1928 roku. Po zakończeniu kariery zawodniczej pozostał aktywny w sporcie jako trener, sędzia i działacz związkowy, publikując również artykuły i podręczniki dotyczące lekkiej atletyki. W 1932 roku kierował polską ekipą lekkoatletyczną podczas igrzysk w Los Angeles. W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do wojska. Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę dostał się do niewoli i trafił do obozu w Kozielsku. W kwietniu 1940 roku został wywieziony do Katynia i zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD. Jego ciało odnaleziono podczas ekshumacji w 1943 roku.
1940 – Adam Kogut (1895-1940) – polski kapitan, piłkarz.
Cracovia, mistrz Polski z 1921 r., Adam Kogut stoi drugi od prawej, autor nieznany, 1921, Public domain
Adam Władysław Kogut (1895–1940) był polskim oficerem, działaczem niepodległościowym oraz utalentowanym piłkarzem, który reprezentował kraj w początkach historii polskiego futbolu. Urodził się 4 grudnia 1895 roku w Krakowie jako syn Jana i Anny z Lerochów. Od młodości łączył aktywność sportową z zaangażowaniem w sprawy niepodległościowe. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do 5 pułku piechoty Legionów Polskich. W czasie tzw. kryzysu przysięgowego odmówił złożenia przysięgi wierności cesarzowi Niemiec, za co został wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. Po powrocie trafił do więzienia w Stanisławowie, gdzie był internowany przez władze ukraińskie do 1918 roku. Po odzyskaniu wolności wstąpił do Wojska Polskiego, kontynuując służbę wojskową. W kolejnych latach pełnił różne funkcje w armii, a w 1926 roku otrzymał stopień kapitana. W 1939 roku służył w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Modlinie jako adiutant. Równolegle rozwijał karierę piłkarską. Grał jako napastnik i lewy łącznik, a jego pierwszym klubem była krakowska Cracovia. Po odzyskaniu niepodległości występował także w Wiśle Kraków, a później ponownie w Cracovii, gdzie rozegrał kilkadziesiąt spotkań i zdobył wiele bramek. W 1922 roku wystąpił w reprezentacji Polski w meczu ze Szwecją, rozgrywając całe spotkanie. Pod koniec kariery sportowej grał jeszcze w Polonii Warszawa, po czym w 1929 roku zakończył występy na boisku. We wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii obronnej jako dowódca pociągu naprawczego broni pancernej. Po agresji Związku Sowieckiego dostał się do niewoli i trafił do obozu w Kozielsku. W kwietniu 1940 roku został wywieziony do Katynia i zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD.
1940 – Franciszek Kubrak (1891-1940) – polski policjant.
Franciszek Kubrak był funkcjonariuszem Policji Państwowej pełniącym służbę na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej, a zarazem jedną z ofiar zbrodni dokonanej przez NKWD w 1940 roku. Urodził się 25 września 1891 roku w Ubieszynie jako syn Tomasza i Marii z domu Krokos. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnej miejscowości, gdzie ukończył szkołę podstawową. W czasie I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości włączył się w walkę o jej granice i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. 1 maja 1920 roku rozpoczął służbę w Policji Państwowej. Przez kolejne lata pracował na różnych posterunkach w województwie tarnopolskim, m.in. w Załuczu, Lackiem, Złoczowie, Strusowie, Łoszniowie oraz Janowie. Był funkcjonariuszem doświadczonym i cenionym w służbie – od 20 lutego 1937 roku pełnił funkcję komendanta posterunku policji w Koszlakach. Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę we wrześniu 1939 roku został pojmany przez władze sowieckie i osadzony w obozie jenieckim w Ostaszkowie, gdzie przetrzymywano głównie funkcjonariuszy policji, straży granicznej i innych służb państwowych. Wiosną 1940 roku przewieziono go do więzienia NKWD w Kalininie (obecnie Twer). 16 kwietnia 1940 roku został tam zamordowany strzałem w tył głowy w piwnicach siedziby NKWD. Ciało Franciszka Kubraka spoczęło w zbiorowej mogile w Miednoje, gdzie pochowano tysiące polskich policjantów zamordowanych w ramach zbrodni katyńskiej.
1940 – Jan Rejecki (1912-1940) – polski wszechstronny lekkoatleta, podporucznik pilot.
Jan Bernard Rejecki był utalentowanym sportowcem, pilotem rezerwy Wojska Polskiego oraz jedną z ofiar zbrodni katyńskiej. Urodził się 20 sierpnia 1912 roku w Końskich w rodzinie Bolesława i Natalii z Majewskich. Już w młodości wyróżniał się aktywnością społeczną i zainteresowaniami technicznymi. W czasie nauki w Państwowym Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki angażował się w harcerstwo, działał w szkolnym samorządzie i współredagował pismo „Młoda Myśl”. Interesował się także lotnictwem – najpierw poprzez modelarstwo, a później szybownictwo. W 1933 roku ukończył kurs w Szkole Szybowcowej w Polichnie, zdobywając uprawnienia pilota szybowcowego kategorii „B” oraz instruktora. Był instruktorem na szybowisku w Baryczy koło Końskich i został wyróżniony Brązową Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej za działalność na rzecz rozwoju lotnictwa. Po maturze w 1934 roku rozpoczął szkolenie wojskowe, a następnie naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. Ukończył ją w 1936 roku jako pilot rezerwy, a rok później otrzymał stopień podporucznika. Równocześnie rozwijał karierę sportową jako zawodnik AZS Poznań. Był wszechstronnym lekkoatletą – w 1937 roku zdobył halowe mistrzostwo Polski w skoku w dal z miejsca oraz wicemistrzostwo kraju w sztafecie 6×50 metrów. Startował także w biegu przez płotki na 110 metrów podczas mistrzostw Polski w 1939 roku. W różnych zawodach zdobył liczne medale i wyróżnienia sportowe. Po ukończeniu studiów pracował jako referent wychowania fizycznego w 3 pułku lotniczym w Poznaniu. We wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii obronnej jako pilot 33 eskadry obserwacyjnej Armii „Poznań”, latając na samolotach RWD-14 „Czapla”. Po walkach nad Bzurą został zmuszony do lądowania z powodu braku paliwa i wkrótce potem trafił do niewoli sowieckiej. Osadzony w obozie w Kozielsku, w kwietniu 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Katyniu. W 2007 roku pośmiertnie awansowano go do stopnia porucznika pilota Wojska Polskiego.
1940 – Teodor Sąsała (1888-1940) – polski duchowny katolicki, werbista, Sługa Boży.
Teodor Sąsała (1888–1940) był polskim kapłanem katolickim ze Zgromadzenia Słowa Bożego (werbistów), wychowawcą młodzieży i misjonarzem, który poniósł śmierć w niemieckim obozie koncentracyjnym podczas II wojny światowej. Urodził się 7 listopada 1888 roku w Szczepanowicach. Kilka dni później, 11 listopada, przyjął chrzest. W wieku szesnastu lat rozpoczął naukę w gimnazjum w Nysie, a następnie zdecydował się na życie zakonne i misyjne. W 1910 roku wstąpił do nowicjatu w międzynarodowym Seminarium Misyjnym St. Gabriel pod Wiedniem. Rok później złożył pierwsze śluby zakonne, natomiast 3 września 1914 roku przyjął śluby wieczyste oraz święcenia kapłańskie. W czasie I wojny światowej został wcielony do armii niemieckiej, gdzie pełnił posługę kapelana na froncie we Francji. Po zakończeniu wojny poświęcił się pracy duszpasterskiej wśród Polonii mieszkającej w Niemczech. Po powrocie na Śląsk zaangażował się w działalność edukacyjną i wychowawczą. Był nauczycielem oraz rektorem domu misyjnego w Rybniku. Kontynuował także własną edukację – w 1929 roku ukończył studia z zakresu filologii romańskiej i rozpoczął pracę pedagogiczną w gimnazjum misyjnym w Górnej Grupie. Po wybuchu II wojny światowej niemieckie władze rozpoczęły prześladowania duchowieństwa. W październiku 1939 roku o. Teodor Sąsała został internowany wraz z innymi księżmi. Na początku 1940 roku trafił najpierw do obozu przejściowego w Neufahrwasser, a następnie do obozu koncentracyjnego Stutthof. Wkrótce potem przewieziono go do KL Sachsenhausen. Tam, wycieńczony ciężkimi warunkami i prześladowaniami, zmarł 16 kwietnia 1940 roku. Kościół katolicki uznaje go za jednego z męczenników II wojny światowej. W 2003 roku rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny w gronie polskich świadków wiary, którzy oddali życie w czasie okupacji.
1940 – Jan Slaski (1895-1940) – polski major kawalerii, polityk, senator RP.
Ślaski Jan, Scriptor, 1936, Public domain
Jan Slaski (1895–1940) był oficerem Wojska Polskiego, działaczem niepodległościowym oraz politykiem II Rzeczypospolitej. Urodził się 7 grudnia 1895 roku w majątku Trzebcz Szlachecki w powiecie chełmińskim w rodzinie ziemiańskiej herbu Grzymała. Po ukończeniu gimnazjum w Bydgoszczy w 1915 roku został powołany do armii niemieckiej i służył w 13 pułku ułanów w Hanowerze. W czasie I wojny światowej walczył na frontach rosyjskim i francuskim, a także ukończył szkołę podchorążych kawalerii pod Berlinem. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zaangażował się w działalność wojskową i niepodległościową. W okresie powstania wielkopolskiego współorganizował 2 pułk ułanów, w którym dowodził I szwadronem. Następnie brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej jako dowódca szwadronu. Za odwagę i postawę bojową został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz wielokrotnie Krzyżem Walecznych. Po zakończeniu służby wojskowej powrócił do rodzinnego majątku w Trzebczu Szlacheckim i zajął się działalnością gospodarczą oraz społeczną. Był aktywnym działaczem środowisk ziemiańskich i rolniczych na Pomorzu, pełnił m.in. funkcję prezesa Pomorskiego Związku Ziemian oraz radcy w instytucjach gospodarczych regionu. W 1935 roku został wybrany posłem na Sejm IV kadencji, a w 1938 roku senatorem V kadencji z województwa pomorskiego. W przededniu II wojny światowej awansował do stopnia majora rezerwy kawalerii i został zmobilizowany do służby w Sztabie Głównym Wojska Polskiego. Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę we wrześniu 1939 roku dostał się do niewoli i trafił do obozu w Kozielsku. W kwietniu 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Katyniu.
1940 – Piotr Urbańczyk (1891-1940) – polski policjant.
Piotra Urbańczyk, autor nieznany, przed 1940, Public domain
Piotr Urbańczyk (1891–1940) był funkcjonariuszem Policji Województwa Śląskiego, uczestnikiem powstań śląskich oraz jedną z ofiar zbrodni katyńskiej. Urodził się 29 czerwca 1891 roku w Radzionkowie w rodzinie górniczej. Po ukończeniu miejscowej szkoły ludowej kontynuował naukę w szkole realnej w Bytomiu, gdzie zdał maturę z bardzo dobrym wynikiem. W młodości angażował się w działalność polskich organizacji, między innymi Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Z powodu swojej aktywności patriotycznej nie został przyjęty na studia prawnicze we Wrocławiu, dlatego podjął pracę w kopalni w Radzionkowie. W 1911 roku odbył służbę wojskową w armii niemieckiej, kończąc szkołę podoficerską i zdobywając kwalifikacje instruktora strzeleckiego. Podczas I wojny światowej walczył na frontach wschodnim i zachodnim, odnosząc rany w walkach. Po demobilizacji w 1918 roku powrócił na Górny Śląsk i włączył się w działalność niepodległościową. W kolejnych latach brał udział we wszystkich trzech powstaniach śląskich, pełniąc funkcje dowódcze oraz współorganizując struktury Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Po podziale regionu rozpoczął służbę w Policji Województwa Śląskiego. Uczestniczył w tworzeniu systemu szkolenia policjantów i zajmował stanowiska kierownicze w komisariatach oraz komendach powiatowych. W 1939 roku awansował do stopnia nadkomisarza. Tuż przed wybuchem II wojny światowej koordynował działania policji w Katowicach przeciwko niemieckiej dywersji. Po agresji ZSRR na Polskę został wzięty do niewoli i osadzony w obozie NKWD w Ostaszkowie. 16 kwietnia 1940 roku został zamordowany w siedzibie NKWD w Kalininie, a jego szczątki spoczęły na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje. W 2007 roku awansowano go pośmiertnie na stopień podinspektora.
1945 – Teodor Walenta (1882-1945) – polski duchowny katolicki, działacz plebiscytowy.
Teodor Walenta (1882–1945) był kapłanem rzymskokatolickim, salezjaninem, a później duchownym diecezji katowickiej, zaangażowanym w działalność narodową na Górnym Śląsku. Urodził się 20 kwietnia 1882 roku w Pawłowie. Już w młodości wyróżniał się zdolnościami literackimi i muzycznymi. Wstąpił do Towarzystwa Salezjańskiego i wyjechał do Włoch, gdzie kształcił się w szkołach zakonnych w Lombriasco i Foglizzo, a następnie studiował na uczelniach w Mediolanie, Padwie i Genui. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1909 roku w Turynie. Przez kolejne lata pracował we włoskich placówkach salezjańskich, zajmując się wychowaniem i opieką nad ubogą młodzieżą. W 1919 roku powrócił do Polski i rozpoczął pracę nauczyciela w salezjańskiej szkole w Oświęcimiu. Wkrótce włączył się w działania związane z plebiscytem na Górnym Śląsku, pełniąc funkcję tłumacza języka francuskiego i włoskiego przy Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej. W 1921 roku uczestniczył w delegacji udającej się do Włoch, której celem było przekonanie tamtejszych władz i opinii publicznej do poparcia korzystnego dla Polski podziału regionu. Po powrocie do kraju zajął się reorganizacją i polonizacją gimnazjum w Mysłowicach. Pod koniec 1923 roku, za zgodą Stolicy Apostolskiej, opuścił zgromadzenie salezjańskie i wstąpił do duchowieństwa diecezji katowickiej. Posługiwał jako wikariusz w Chropaczowie, następnie proboszcz w Wilczy Górnej, a od 1934 roku kierował parafią w Gorzycach. W czasie II wojny światowej, mimo choroby i aresztu domowego nałożonego przez władze niemieckie, pozostał przy swoich parafianach. Wiosną 1945 roku udzielił schronienia mieszkańcom w piwnicy plebanii. 16 kwietnia tego roku został śmiertelnie raniony przez żołnierza Armii Czerwonej, gdy stanął w obronie ukrywających się kobiet. Zginął jako ofiara przemocy wojennej, a jego pogrzeb odbył się dopiero 3 maja 1945 roku.
1947 – Eugeniusz Werens (1917-1947) – polski żołnierz AK, uczestnik podziemia antykomunistycznego.
Eugeniusz Werens był oficerem Armii Krajowej, dowódcą placówki konspiracyjnej w Iwoniczu oraz uczestnikiem walk z okupantem niemieckim. Urodził się 19 grudnia 1917 roku w Kielcach w rodzinie Józefa i Zofii z domu Grudzień. Po ukończeniu szkoły średniej odbył w latach 1938–1939 służbę wojskową i ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy przy 4 Pułku Piechoty Legionów w Kielcach. W jego szeregach walczył podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. Pod koniec walk został ciężko ranny i trafił do niemieckiej niewoli, z której po dwóch miesiącach powrócił do rodzinnego miasta. Już w grudniu 1939 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną, nawiązując współpracę z Władysławem Jasińskim „Jędrusiem” i wstępując do oddziału „Jędrusie”. W okresie okupacji działał na terenie Podkarpacia, gdzie przyjął konspiracyjne nazwiska Jerzy Nowak i Krzysztof Samborski oraz pseudonim „Pik”. W 1943 roku został zastępcą komendanta placówki Armii Krajowej OP-15 „Irys” w Iwoniczu, a po śmierci poprzedniego dowódcy objął kierownictwo oddziału. Pod jego dowództwem partyzanci stoczyli liczne potyczki z oddziałami Wehrmachtu i formacjami pomocniczymi. W lipcu 1944 roku jego oddział opanował Iwonicz, wypierając niemiecki garnizon i tworząc tzw. Rzeczpospolitą Iwonicką, istniejącą do czasu wkroczenia Armii Czerwonej. Po zakończeniu wojny próbował odnaleźć się w nowych realiach, jednak działalność konspiracyjna została ujawniona przez władze komunistyczne. Aresztowany w 1946 roku wraz z członkami rodziny, został skazany przez sąd wojskowy na karę śmierci. Wyrok wykonano 16 kwietnia 1947 roku w więzieniu we Wrocławiu. Za swoją działalność bojową odznaczony został m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP