KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święta Agnieszka z Montepulciano, dziewica i zakonnica
Hl Agnes von Montepulciano, Neithan90, 2011, CC0 1.0
Święta Agnieszka z Montepulciano (1268–1317) była włoską dominikanką, której życie od najmłodszych lat naznaczone było głęboką pobożnością i pragnieniem całkowitego oddania się Bogu. Urodziła się w Gracciano Vecchio niedaleko Montepulciano w rodzinie szlacheckiej. Już jako dziecko marzyła o życiu zakonnym, a jej determinacja doprowadziła do tego, że w bardzo młodym wieku rozpoczęła formację klasztorną u franciszkanek. Jej niezwykła dojrzałość duchowa sprawiła, że mając zaledwie piętnaście lat stanęła na czele wspólnoty zakonnej i założyła klasztor w Proceno. Z czasem powróciła do rodzinnego Montepulciano, gdzie utworzyła klasztor Santa Maria Novella i włączyła go do rodziny dominikańskiej. Misją życia świętej było budowanie wspólnoty opartej na modlitwie, pokucie i miłości do Chrystusa oraz Maryi. Jako przeorysza była przewodniczką duchową dla wielu sióstr i mieszkańców miasta, umacniając ich w wierze oraz zachęcając do jedności i pokoju.Znana była z głębokiego życia mistycznego, wizji i proroctw. Wielką czcią darzyła ją później Katarzyna ze Sieny, która uważała Agnieszkę za wzór świętości. Zmarła 20 kwietnia 1317 r. w Montepulciano. Beatyfikował ją Klemens VII, a kanonizował Benedykt XIII w 1726 r. Jej kult żywy jest do dziś, a relikwie czczone są m.in. w Orvieto.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1884 – Encyklika Leona XIII Humanus genus (potępia relatywizm moralny i filozoficzny masonerii)
Humanum genus to encyklika ogłoszona 20 kwietnia 1884 roku przez papieża Leon XIII. Dokument poświęcony został krytycznej ocenie masonerii i wskazaniu – według papieża – zagrożeń, jakie jej działalność niesie dla chrześcijaństwa oraz dla Kościoła katolickiego. Papież nawiązał w niej do wcześniejszego nauczania Stolicy Apostolskiej, zwłaszcza do potępienia wolnomularstwa zawartego w bulli ogłoszonej przez Klemens XII w XVIII wieku. W encyklice masoneria została przedstawiona jako ruch szerzący idee racjonalizmu, naturalizmu i laicyzacji życia publicznego. Zdaniem papieża prowadzi to do podważania prawd wiary, osłabienia autorytetu Kościoła oraz rozpowszechniania obojętności religijnej. Krytyce poddano także postulaty rozdziału religii od państwa oraz ograniczania wpływu chrześcijaństwa na szkolnictwo, kulturę i życie społeczne. W dokumencie wskazano również, że tajny charakter organizacji i obowiązująca w niej przysięga mogą sprzyjać działaniom ukrytym przed społeczeństwem. Papież podkreślił, że idee wolnomularskie mogą prowadzić do osłabienia tradycyjnych podstaw życia społecznego, w tym instytucji małżeństwa i autorytetu państwa. W odpowiedzi na te zjawiska zalecił duchowieństwu oraz świeckim katolikom pogłębianie formacji religijnej, ujawnianie prawdziwych celów masonerii oraz rozwijanie katolickich stowarzyszeń, takich jak Towarzystwo św. Wincentego à Paulo czy Trzeci Zakon św. Franciszka. Encyklika utrzymała również obowiązujący w Kościele zakaz przynależności do masonerii.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1314–Klemens V (1260-1314) – papież.
Clemente V cappellone degli Spagnoli, Sailko, 2014, CC BY 3.0
Klemens V (łac. Clemens V, właśc. Bertrand de Got; ok. 1260–1314) był papieżem w latach 1305–1314 i jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci średniowiecznego papiestwa. Urodził się w Villandraut w Gaskonii w rodzinie rycerskiej. Studiował prawo kanoniczne i świeckie w Bolonii oraz Orleanie, a następnie rozpoczął karierę kościelną – był kanonikiem w Bordeaux, później biskupem Comminges, a od 1299 r. arcybiskupem Bordeaux. Po śmierci Benedykt XI kardynałowie przez wiele miesięcy nie mogli dojść do porozumienia. Ostatecznie w 1305 r. wybrali Bertranda de Got, który nie był członkiem kolegium kardynalskiego. Przyjął imię Klemensa V i został koronowany w Lyonie. Jego pontyfikat pozostawał pod silnym wpływem króla Francji Filip IV Piękny. Papież przeniósł swoją siedzibę do Awinionu, co zapoczątkowało okres tzw. „niewoli awiniońskiej” papieży. Jednym z najgłośniejszych wydarzeń jego pontyfikatu była sprawa Zakon Templariuszy. Pod naciskiem króla Francji rozpoczęto proces przeciw templariuszom, oskarżonym o herezję. Choć papieskie dochodzenie oczyściło zakon z zarzutów, na soborze w Vienne w 1312 r. papież zdecydował o jego rozwiązaniu ze względów administracyjnych. Klemens V podejmował także działania organizacyjne w Kościele: podporządkował episkopat władzy papieskiej, ograniczył autonomię kapituł katedralnych, polecił tworzenie katedr języków orientalnych na ważnych uniwersytetach oraz powołał nowe ośrodki akademickie w Orleanie i Perugii. Zmarł w 1314 r. w Roquemaure w drodze do Gaskonii, a jego ciało pochowano w Uzeste.
Grób Klemensa V w kolegiacie gotyckiej w Uzeste, Szeder László, 2007, CC BY-SA 4.0
1945 – Wacław Sieroszewski (1858-1945) – polski pisarz, zesłaniec, podróżnik, etnograf, polityk, poseł na Sejm i senator RP.
Wacław Sieroszewski, autor nieznany, 1933, Public domain
Wacław Sieroszewski był polskim pisarzem, badaczem Syberii i działaczem niepodległościowym, którego życie łączyło działalność naukową, literacką i polityczną. Urodził się w Wólce Kozłowskiej. W młodości angażował się w konspiracyjne środowiska patriotyczne, za co został usunięty z gimnazjum i w 1878 r. aresztowany przez władze rosyjskie. Po pobycie w warszawskiej Cytadeli skazano go na zesłanie na Syberię. Na dalekiej północy spędził kilkanaście lat. Początkowo pracował jako kowal i myśliwy, a z czasem zaczął badać życie miejscowych ludów. Szczególnie interesowała go kultura Jakutów – ich wierzenia, obyczaje i codzienność. Efektem tych obserwacji była znana monografia „Dwanaście lat w kraju Jakutów”, która przyniosła mu uznanie w środowisku naukowym i nagrodę Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego.
Po powrocie do kraju prowadził działalność literacką i podróżniczą. Odbył również wyprawy badawcze na Daleki Wschód, m.in. na wyspę Hokkaido, gdzie razem z Bronisławem Piłsudskim badał kulturę Ajnów. W jego twórczości literackiej pojawiały się wątki egzotyczne i reportażowe, inspirowane doświadczeniami z Azji. Sieroszewski był także zaangażowany w walkę o niepodległość Polski. W czasie I wojna światowa służył w Legionach Polskich, za co odznaczono go Orderem Virtuti Militari. W niepodległej Polsce pełnił funkcje publiczne – był m.in. posłem i senatorem oraz członkiem Polskiej Akademii Literatury. Zmarł w 1945 r. w Piasecznie, pozostawiając bogaty dorobek literacki i naukowy, który przybliżył Polakom kulturę i życie ludów Syberii i Dalekiego Wschodu.
Oficerowie Legionów, Zakopane 16 grudnia 1914. Od lewej Tytus Czaki, Wacław Sieroszewski, Józef Piłsudski, Tadeusz Kasprzycki, Walery Sławek, Trojanowski, autor nieznany, Public domain
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Bernard Łosiński (1865-1940) – polski duchowny katolicki, Sługa Boży, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy.
Ks. Bernard Łosiński, Julius Cornelius Schaarwächter – Berlin, 1905, CC0 1.0
Bernard Łosiński był kapłanem katolickim, społecznikiem oraz działaczem politycznym związanym z ruchem narodowym na Pomorzu. Urodził się 20 maja 1865 r. w Wielu na Kaszubach. Studia teologiczne odbył w Münster i w Pelplinie, a święcenia kapłańskie przyjął w 1891 r. Początkowo pracował jako wikariusz katedralny i prokurator seminarium, natomiast od 1897 r. przez ponad czterdzieści lat był proboszczem parafii w Sierakowicach. W 1927 r. otrzymał godność kanonika kapituły chełmińskiej. Łosiński łączył działalność duszpasterską z aktywnością społeczną i polityczną. Wspierał rozwój polskiej kultury na Pomorzu, angażując się w pracę licznych organizacji oświatowych i naukowych, m.in. Towarzystwa Naukowego w Toruniu czy Towarzystwa Przyjaciół Kaszub. W okresie zaborów był posłem do parlamentu pruskiego z okręgu wejherowsko-pucko-kartuskiego, gdzie działał w Kole Polskim. Po odzyskaniu niepodległości został wybrany posłem do Sejmu Ustawodawczego, a w latach 1930–1935 ponownie zasiadał w parlamencie jako przedstawiciel Stronnictwa Narodowego. Za działalność społeczną odznaczono go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był gorącym obrońcą polskości Pomorza i przeciwnikiem germanizacji Kaszub. Po wybuchu II wojnie światowej został aresztowany przez gestapo w kwietniu 1940 r. i przewieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Tam, po wcześniejszych torturach, został zamordowany 20 kwietnia 1940 r.
1942 – Witold Marcinkowski (1910-1942) – polski nauczyciel, harcmistrz.
Witold Marcinkowski, autor i data nieznane, Public domain
Witold Marcinkowski był polskim nauczycielem i jednym z aktywnych instruktorów harcerskich okresu międzywojennego oraz konspiracji w czasie II wojny światowej. Urodził się 30 marca 1910 roku w Miłosławiu w rodzinie Janusza, architekta, oraz Kamili z domu Jeziorkowskiej. Uczył się w Gimnazjum im. Jana Kantego w Poznaniu, a następnie ukończył studia w Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu w 1939 roku. Już podczas studiów rozpoczął pracę nauczycielską w poznańskiej szkole handlowej. Równolegle rozwijał działalność harcerską. Początkowo działał w 21 Poznańskiej Drużynie Harcerzy przy gimnazjum św. Jana Kantego, później w 18 Poznańskiej Drużynie Harcerzy oraz w Komendzie Wielkopolskiej Chorągwi Harcerzy. Zdobył stopień harcmistrza i należał do grona aktywnych organizatorów pracy wychowawczej młodzieży. Po wybuchu II wojny światowej włączył się w działalność konspiracyjną harcerstwa. Przekazał do Warszawy informację o przyjęciu nazwy „Szare Szeregi”. W 1940 roku został wysiedlony z Poznania do Krakowa i otrzymał zadanie wizytatora chorągwi działających na ziemiach włączonych do III Rzeszy. Utrzymywał łączność oraz koordynował pracę pięciu struktur regionalnych konspiracyjnego harcerstwa. W lipcu 1940 roku został aresztowany przez Niemców. Był więziony w Forcie VII w Poznaniu, a następnie w więzieniu we Wronkach, gdzie zmarł 20 kwietnia 1942 roku.
1943 – Michał Klepfisz (1913-1943) – polski inżynier chemik, działaczBundui sportowej organizacji żydowskiejMorgenstern, członekŻydowskiej Organizacji Bojowej, uczestnikpowstania w getcie warszawskim.
Portrait of Michael Klepfisz, autor nieznany, 1940, Public domain
Michał Klepfisz był polskim inżynierem chemikiem, nauczycielem oraz działaczem żydowskiego ruchu społecznego i oporu w czasie II wojny światowej. Urodził się 17 kwietnia 1913 roku w rodzinie nauczycielskiej. Przed wybuchem wojny studiował na Politechnice Warszawskiej, gdzie ukończył studia z zakresu chemii, uzyskując absolutorium. Już w okresie studiów angażował się w działalność społeczną – był związany z żydowską partią robotniczą Bund oraz sportową organizacją „Jutrznia”. Podczas okupacji niemieckiej znalazł się w getcie warszawskim i włączył się w działalność konspiracyjną. Został członkiem Żydowskiej Organizacji Bojowej, w której odpowiadał przede wszystkim za przygotowywanie materiałów wybuchowych wykorzystywanych w walce z okupantem. Dzięki jego kontaktom możliwe było również przekazywanie broni do getta przez struktury Armii Krajowej. W czasie powstania w getcie warszawskim w kwietniu 1943 roku brał bezpośredni udział w walkach. Zginął 20 kwietnia, drugiego dnia powstania, na terenie tzw. szopu szczotkarzy. Według relacji współtowarzyszy osłonił własnym ciałem stanowisko karabinu maszynowego, umożliwiając innym bojownikom wycofanie się z zagrożonego miejsca. Pośmiertnie został odznaczony przez Naczelnego Wodza, generała Kazimierza Sosnkowskiego, Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Symboliczny grób Michała Klepfisza znajduje się na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie, a jego pamięć upamiętnia także kamienny blok na Trakcie Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów.
1943 – Czesław Sejbuk (1906-1943) – polski prezbiter katolicki, pisarz, męczennik, Sługa Boży.
Zdjecie ze zbiorów rodzinnych_Helena Saszyńska, Sisi michalowska, 2026, CC BY 4.0
Czesław Sejbuk był polskim jezuitą, kapłanem katolickim, publicystą oraz ofiarą prześladowań religijnych w czasie II wojny światowej. Urodził się 4 października 1906 roku w Mołożewie-Wsi. Po wstąpieniu do zakonu jezuitów przygotowywał się do kapłaństwa, a święcenia prezbiteratu przyjął 24 czerwca 1936 roku. Już jako kleryk podejmował działalność publicystyczną, publikując artykuły w czasopiśmie „Nasze Wiadomości”. Po ukończeniu studiów został współredaktorem pisma „Oriens”, a od 1937 roku pełnił funkcję redaktora naczelnego miesięcznika „Misje Katolickie”. Po wybuchu wojny starał się uniknąć działań, które mogłyby narazić go na represje ze strony okupanta. Uzyskawszy zgodę przełożonych, wyjechał do parafii Łysobyki na Lubelszczyźnie. Wkrótce po przybyciu, w lutym 1940 roku, został jednak aresztowany przez Niemców i osadzony w więzieniu na Zamku w Lublinie.
13 czerwca 1940 roku przewieziono go do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, a następnie do Auschwitz. Od lutego 1941 roku przebywał w Dachau, gdzie zarejestrowano go jako więźnia numer 23994. W obozie poddano go pseudomedycznym eksperymentom przeprowadzanym na polskich duchownych, polegającym m.in. na zakażaniu organizmu groźnymi chorobami. W wyniku tych doświadczeń zmarł 20 kwietnia 1943 roku. Według świadków w ostatnich chwilach życia odzyskał przytomność, pożegnał współwięźniów i przebaczył swoim prześladowcom. Czesław Sejbuk jest czczony jako męczennik za wiarę. W 2003 roku rozpoczęto jego proces beatyfikacyjny w gronie 122 kandydatów na ołtarze – ofiar II wojny światowej.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP