KALENDARZ LITURGICZNY
Święto – Święty Marek, Ewangelista
St Mark the Evangelist, Andrea Mantegna, między 1448-1451, Public domain
Święty Marek Ewangelista należał do grona pierwszych uczniów Chrystusa i współpracowników apostołów. W księgach Nowego Testamentu występuje jako Jan zwany Markiem. Pochodził z Palestyny, a jego matka Maria najprawdopodobniej była właścicielką domu w Jerozolimie, który stał się ważnym miejscem spotkań pierwszych chrześcijan. Tradycja łączy ten dom z Wieczernikiem, gdzie Jezus spożył Ostatnią Wieczerzę z apostołami. Marek był bliskim uczniem Świętego Piotra Apostoła, który prawdopodobnie udzielił mu chrztu i nazywał go swoim duchowym synem. Towarzyszył również w działalności misyjnej Świętego Pawła Apostoła oraz Świętego Barnaby. Brał udział w pierwszej wyprawie misyjnej na Cypr, choć z powodu trudów dalszej drogi wrócił wcześniej do Jerozolimy. Z czasem jednak ponownie podjął współpracę z apostołami i znalazł się przy św. Pawle w Rzymie, gdzie pomagał w jego posłudze. Najważniejszą misją życia Marka było przekazanie nauki Jezusa kolejnym pokoleniom. W tym celu spisał Ewangelię, która powstała prawdopodobnie w Rzymie w latach 50–60 I wieku. Dzieło to jest zwięzłym, dynamicznym opisem życia i działalności Chrystusa i według tradycji stanowi echo nauczania św. Piotra. Dzięki temu Marek utrwalił świadectwo apostolskie o czynach i słowach Zbawiciela, przybliżając je wspólnotom chrześcijańskim pochodzącym głównie z kręgu pogańskiego. Według starożytnej tradycji Marek udał się później do Aleksandrii w Egipcie, gdzie założył wspólnotę chrześcijańską i został jej pierwszym biskupem. Tam też miał ponieść śmierć męczeńską. W ikonografii przedstawiany jest z księgą Ewangelii oraz uskrzydlonym lwem – symbolem odwagi i mocy głoszonego słowa. Jest patronem m.in. pisarzy i notariuszy oraz opiekunem wielu miast, w tym Wenecji.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1333 – W katedrze wawelskiej odbyła się koronacjaKazimierza III Wielkiego i jego żony Aldony Anny Giedyminówny na króla i królową Polski.
Portrait of Casimir the Great, Leopold Loeffler, 1864, Public domain
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
SOLENIZANCI
Ks. Marek Chrzanowski FDP – 64 lata życia, 44 lata życia zakonnego, 38 lat kapłaństwa.
Ks. Marek Majdan FDP – 58 lat życia, 34 lata życia zakonnego, 27 lat kapłaństwa.
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1342–Benedykt XII (1280/85-1342) – papież.
Portrait of popeBenedit XII, Henri AugusteCésarSerrur, XIX w., Public domain
Benedykt XII, właściwie Jacques Fournier, urodził się około 1280–1285 roku w Saverdun w południowej Francji. Pochodził z ubogiej rodziny, a jego ojciec prawdopodobnie pracował jako młynarz. Drogę duchowną rozpoczął w zakonie cystersów w opactwie Boulbonne, gdzie zdobył pierwsze doświadczenia zakonne. Następnie studiował teologię na Uniwersytecie Paryskim, uzyskując tytuł magistra. Jego zdolności i pracowitość sprawiły, że szybko awansował w hierarchii kościelnej – w 1317 roku został biskupem Pamiers, a dziesięć lat później kardynałem. W tym okresie pełnił także funkcję inkwizytora w Langwedocji, zwalczając herezje oraz nadużycia wśród duchowieństwa. Po śmierci Jan XXII w 1334 roku kardynałowie wybrali Fourniera na papieża. Przyjął imię Benedykt XII i stał się trzecim papieżem okresu tzw. niewoli awiniońskiej. Jego pontyfikat cechowała troska o reformę życia kościelnego i większą dyscyplinę w zakonach. Zreorganizował kurię papieską, ograniczył wydatki oraz obniżył opłaty za wystawianie dokumentów. Wprowadził również surowe przepisy regulujące życie cystersów, benedyktynów i franciszkanów.
Mimo reform nie zdołał uniezależnić się od wpływów francuskiego dworu i nie zdecydował się na powrót papieży do Rzymu. W Awinionie rozpoczął natomiast budowę okazałego pałacu papieskiego i powołał kilku nowych kardynałów, głównie pochodzenia francuskiego. Na arenie międzynarodowej jego działania nie zawsze przynosiły sukces – nie zdołał zapobiec wybuchowi Wojny stuletniej między Anglią a Francją ani doprowadzić do trwałego porozumienia z królem niemieckim Ludwik IV Bawarski. Pontyfikat Benedykta XII zaznaczył się jednak także w historii Polski. W procesie warszawskim z 1339 roku jego legaci rozstrzygnęli spór między Królestwem Polskim a Zakon Krzyżacki na korzyść Polski, co było istotnym sukcesem dyplomatycznym króla Kazimierza III Wielkiego. Benedykt XII zmarł 25 kwietnia 1342 roku w Awinionie, pozostawiając po sobie opinię papieża surowego, skromnego i dążącego do moralnej odnowy Kościoła.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
799 – W wyniku spisku stronnictwa szlachty rzymskiej papież Leon III został napadnięty i zraniony podczas procesji, a następnie pozbawiony urzędu i uwięziony w klasztorze.
Pope Leo III, medieval monks. 800, Public domain
Leon III urodził się w 750 roku w Rzymie w ubogiej rodzinie mieszczańskiej pochodzenia południowoitalskiego. Przed wyborem na papieża był kardynałem prezbiterem. Po śmierci Hadrian I został wybrany na 96. biskupa Rzymu i objął pontyfikat 26 grudnia 795 roku. Już na początku rządów starał się umocnić relacje z władcą Franków, wysyłając królowi Karol Wielki symboliczne klucze do grobu św. Piotra, co było znakiem uznania jego roli jako obrońcy Kościoła. Rządy Leona III szybko spotkały się jednak z oporem części rzymskiej arystokracji. W 799 roku przeciwnicy papieża napadli na niego i próbowali okaleczyć, a następnie uwięzili w klasztorze. Leon zdołał uciec i schronił się u Karola Wielkiego w Paderborn. Oskarżony przez wrogów o ciężkie przewinienia, powrócił do Rzymu pod ochroną frankijskiego władcy. W grudniu 800 roku, podczas synodu w Rzymie, papież oczyścił się z zarzutów składając uroczystą przysięgę w bazylice św. Piotra. Najważniejszym wydarzeniem jego pontyfikatu była koronacja Karola Wielkiego na cesarza 25 grudnia 800 roku. Akt ten symbolicznie odnowił ideę cesarstwa na Zachodzie i na długie stulecia związał papiestwo z władzą cesarską. W późniejszych latach Leon III angażował się również w sprawy Kościoła w Europie – wspierał porządek w Kościele angielskim, rozstrzygał spory między arcybiskupstwami Canterbury i Yorku oraz reagował na kwestie doktrynalne, m.in. potępiając adopcjanizm.
Po śmierci Karola Wielkiego w 814 roku papież wykrył kolejny spisek przeciw swojej władzy i surowo ukarał jego uczestników. Leon III zmarł 12 czerwca 816 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra w Rzymie. Jego pontyfikat zapisał się w historii przede wszystkim jako czas umocnienia współpracy między papiestwem a władzą cesarską. Papież został później uznany za świętego Kościoła katolickiego, a jego wspomnienie liturgiczne przypada 12 czerwca.
1943 – Franciszek Rąb (1888-1943) – polski prawnik, polityk, poseł na Sejm RP.
Franciszek Rąb urodził się 25 sierpnia 1888 roku w Krasnem w rodzinie Andrzeja i Tekli z domu Kozioł-Rutkowskiej. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie uzyskał stopień doktora. Już w młodości angażował się w sprawy państwowe – jako ochotnik brał udział zarówno w wojnie polsko-ukraińskiej, jak i w wojnie polsko-bolszewickiej, broniąc dopiero co odzyskanej niepodległości Polski. Po zakończeniu studiów związał się początkowo z pracą w szkolnictwie. W latach 1919–1921 pełnił funkcję zastępcy inspektora szkolnego w Łodzi, a następnie inspektora w Rawie Mazowieckiej. W kolejnych latach pracował jako wizytator szkolny. Od 1924 roku zdobywał doświadczenie prawnicze jako aplikant w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie. Równocześnie angażował się w działalność społeczną i oświatową, współpracując m.in. z Towarzystwem Szkoły Ludowej oraz inicjując powstawanie kółek rolniczych. W życiu publicznym zasłynął jako poseł na Sejm I kadencji wybrany w 1922 roku z listy Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej w okręgu łódzkim. Był również aktywnym działaczem Związku Ludowo-Narodowego, a później Stronnictwa Narodowego. Po przeniesieniu się do Rzeszowa w 1934 roku rozpoczął praktykę adwokacką i po zdaniu egzaminu prowadził kancelarię prawną. Jednocześnie angażował się w życie społeczne miasta – był m.in. prezesem Akcji Katolickiej oraz członkiem władz Stronnictwa Narodowego. Podczas II wojny światowej został aresztowany przez gestapo. Po kolejnych zatrzymaniach trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, gdzie zmarł 25 kwietnia 1943 roku.
1945 – Józef Kopecki (1895-1945) – polski major piechoty.
Fotografia majora Józefa Kopeckiego, Arsen203, 2020, CC BY-SA 4.0
Józef Kopecki był polskim oficerem piechoty, działaczem niepodległościowym i kawalerem Orderu Virtuti Militari. Urodził się 11 kwietnia 1895 roku w Jabłonkowie w rodzinie Wacława i Ewy z domu Bazelides. Swoją karierę wojskową rozpoczął w armii austro-węgierskiej, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przeszedł do Wojska Polskiego, służąc w 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie. W 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana, a w 1928 awansował na majora, obejmując funkcję komendanta obwodu Przysposobienia Wojskowego. W kolejnych latach dowodził batalionem w 2 Pułku Piechoty Legionów w Sandomierzu, pełniąc także funkcje kwatermistrza i dowódcy I batalionu detaszowanego w Staszowie. Jako dowódca walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku, m.in. w bitwie pod Borową Górą i podczas obrony Modlina, gdzie po kapitulacji został wzięty do niemieckiej niewoli. Po zwolnieniu z obozu w Działdowie w październiku 1939 roku, wstąpił do konspiracyjnej Organizacji Orła Białego, a następnie do Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej, gdzie pełnił funkcje organizacyjne i wywiadowcze, działając pod pseudonimami „Jan Gala”, „Gala”, „Skałka” i „Soplica”. 17 lipca 1944 roku został aresztowany przez Gestapo w Mielcu i więziony w kilku obozach koncentracyjnych, m.in. w Rzeszowie, Pustkowie, Sachsenhausen i Gusen. Zmarł z wycieńczenia 25 kwietnia 1945 roku w KL Gusen. Pośmiertnie mianowano go podpułkownikiem, upamiętniając jego odwagę i poświęcenie dla niepodległej Polski.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP