KALENDARZ LITURGICZNY
Uroczystość – Najświętsza Maryja Panna Królowa Polski główna Patronka Polski
Witraż w Katedrze Łacińskiej we Lwowie, miejscu ślubów króla Jana Kazimierza, Lestat (Jan Mehlich), 2007, CC BY-SA 3.0
Kult Najświętsza Maryja Panna jako Królowej Polski ma w naszej tradycji głębokie i wielowiekowe korzenie. Już w XVI wieku pojawiały się określenia nazywające Maryję szczególną Opiekunką narodu, jednak pełne ukształtowanie tego tytułu nastąpiło w XVII stuleciu, po dramatycznych doświadczeniach wojen i przypisywanym Jej wstawiennictwu zwycięstwie nad Szwedami oraz obronie Jasnej Góry. Przełomowym momentem były śluby złożone przez Jan II Kazimierz Waza 1 kwietnia 1656 roku we Lwowie. Władca ogłosił wówczas Maryję Królową swoich państw i powierzył Jej losy Rzeczypospolitej, zobowiązując się jednocześnie do szerzenia Jej czci i troski o sprawiedliwość społeczną. Akt ten na trwałe wpisał się w duchową historię Polski i zapoczątkował szczególną więź między narodem a Matką Bożą.
Obraz Matki Bożej Częstochowskiej, autor nieznany, 1385, Public domain
Z czasem symbolem tej królewskiej godności stał się wizerunek Matka Boża Częstochowska, którego koronacja w 1717 roku była wydarzeniem bez precedensu poza Rzymem. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku starania Episkopatu doprowadziły do ustanowienia święta Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, obchodzonego 3 maja – w dniu ważnym także dla historii państwa. W XX wieku akt oddania narodu Maryi był wielokrotnie ponawiany, m.in. przez August Hlond oraz Stefan Wyszyński, szczególnie w okresie powojennym i podczas przygotowań do tysiąclecia chrztu Polski. Uroczystości te gromadziły miliony wiernych, ukazując żywą i powszechną pobożność maryjną Polaków.
Wspomnienie dowolne –Święty Piotr Cudotwórca, biskup
Święty Piotr, zwany Cudotwórcą, przyszedł na świat około 850 roku w Konstantynopolu, w rodzinie należącej do elity miasta. Jego rodzice, odznaczający się głęboką wiarą, po zabezpieczeniu przyszłości dzieci wybrali życie zakonne. Tą samą drogą poszedł również Piotr, wstępując do klasztoru, gdzie szybko dał się poznać jako człowiek modlitwy, pokory i wielkich zdolności duchowych. Jego postawa zwróciła uwagę patriarchy, który chciał powierzyć mu godność metropolity Koryntu. Piotr jednak odrzucił tę propozycję, pragnąc zachować życie ukryte i ascetyczne. Dopiero z potrzeby Kościoła przyjął biskupstwo w Argos na Peloponezie. Jako pasterz pozostał wierny ideałom życia monastycznego – prowadził surowe życie, oddane modlitwie i pokucie, jednocześnie troszcząc się o powierzonych mu wiernych. Jego misją życiową była przede wszystkim służba człowiekowi w potrzebie. Święty Piotr stał się ojcem dla ubogich, chorych i uciśnionych. W czasach zagrożeń ze strony piratów arabskich bronił ludności, a pojmanych wykupywał z niewoli. Gdy kraj dotknął głód, nie wahał się rozdać wszystkich zapasów, ufając Bożej opatrzności. Tradycja przypisuje mu także cud rozmnożenia mąki, dzięki któremu nakarmiono wielu potrzebujących. Jako biskup angażował się również w sprawy Kościoła powszechnego, uczestnicząc w synodzie w Konstantynopolu, gdzie rozpatrywano kwestie moralne związane z życiem cesarza Leona VI Mądrego. Był także fundatorem klasztoru w Areia, który stał się ważnym ośrodkiem życia duchowego. Zmarł około 922 roku, opłakiwany przez wiernych jako dobry pasterz i opiekun ubogich. Nad jego grobem wzniesiono okazałą świątynię.
Wspomnienie dowolne – Święty Teodozy Peczerski, opat
Feodosij Pecherskij (icon), autor anonimowy, XVII w., Public domain
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
996 – Grzegorz V został papieżem.
Pope Gregory V, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Grzegorz V (łac. Gregorius V), właściwie Bruno z Karyntii, był jedną z najbardziej znaczących postaci Kościoła przełomu X wieku. Urodzony w 972 roku w Karyntii, pochodził z możnego rodu spokrewnionego z dynastią cesarską. Dzięki poparciu swego kuzyna, Ottona III, został w 996 roku wybrany na papieża, stając się pierwszym Niemcem na Stolicy Piotrowej. Przyjmując imię na cześć Grzegorza Wielkiego, podkreślił ciągłość z wielką tradycją Kościoła. Pontyfikat Grzegorza V przypadł na czas silnych napięć politycznych w Rzymie. Już na początku jego rządów cesarz Otton III został koronowany, co umocniło więź między papiestwem a cesarstwem. Jednak sytuacja szybko się skomplikowała – po wyjeździe cesarza w mieście wybuchł bunt pod wodzą Krescencjusza II Nomentanusa. Papież został zmuszony do ucieczki i przez pewien czas przebywał poza Rzymem, próbując odzyskać władzę. W odpowiedzi zwołał synod w Pawii i obłożył buntowników ekskomuniką. Decydujący moment nastąpił w 998 roku, gdy Otton III wkroczył do Rzymu i przywrócił Grzegorza V na tron papieski, usuwając uzurpatora, Jana XVI. Wydarzeniom tym towarzyszyły surowe represje wobec przeciwników, co ukazuje twardy charakter rządów papieża w obliczu kryzysu. Istotnym elementem jego działalności była także troska o dyscyplinę kościelną. Grzegorz V nie wahał się zastosować interdyktu wobec Francji, gdy Robert II Pobożny zawarł niedozwolone małżeństwo. Jednocześnie ingerował w spory personalne w Kościele, przywracając prawowitych biskupów i regulując obsadę ważnych stolic arcybiskupich. Misją życiową Grzegorza V było umocnienie autorytetu papiestwa oraz obrona porządku kościelnego w niespokojnych czasach, nawet za cenę ostrych środków. Zmarł nagle w 999 roku w Rzymie, prawdopodobnie na malarię,
1512 – Rozpoczął się Sobór laterański V.
The Fifth Lateran council, autor nieznany, XVI w., Public domain
Sobór laterański V był ostatnim soborem powszechnym Kościoła katolickiego przed wybuchem reformacji. Obradował w latach 1512–1517, a jego zwołanie przez Juliusza II stanowiło odpowiedź na buntowniczy sobór w Pizie, popierany przez władców świeckich, m.in. Ludwika XII i Maksymiliana I Habsburga. Papież szybko unieważnił to zgromadzenie i wezwał kardynałów do powrotu pod jego autorytet. Uroczyste otwarcie soboru nastąpiło 3 maja 1512 roku na Lateranie. W obradach uczestniczyło liczne grono hierarchów, w tym kardynałowie, biskupi i przełożeni zakonni. Po śmierci Juliusza II przewodnictwo objął Leon X, za którego pontyfikatu odbyła się większość z dwunastu sesji soborowych. Szczególne znaczenie miały decyzje podjęte podczas dziewiątej sesji, kiedy wydano dekrety mające uporządkować życie kościelne i społeczne. Wprowadzono kontrolę nad działalnością lombardów, potępiono nadużycia duchowieństwa oraz zakazano druku książek bez zgody władz kościelnych, pod groźbą ekskomuniki. Potwierdzono również konkordat z Francją oraz zezwolono państwom na czasowe pobieranie dziesięciny na walkę z Turcją. Mimo tych działań sobór spotkał się z krytyką. Wielu historyków uznaje go za próbę pozornego rozwiązania narastających problemów Kościoła, bez wprowadzenia głębokich reform. Szczególnie kontrowersyjne było podkreślenie nadrzędnej władzy papieskiej w konstytucji Pastor aeternus.
1791 – Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję 3 Maja.
Uchwalenie Konstytucji 3 Maja, Kazimierz Wojniakowski (1770–1812), 1806, Public domain
Konstytucja 3 maja, czyli Ustawa Rządowa uchwalona 3 maja 1791 roku, była przełomowym aktem prawnym regulującym ustrój Rzeczpospolita Obojga Narodów. Uznaje się ją za pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucję pisaną, powstałą po Konstytucja Stanów Zjednoczonych. Jej celem było naprawienie słabości państwa wynikających z systemu wolnej elekcji oraz nadmiernych przywilejów szlachty. Twórcami dokumentu byli m.in. Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj. Konstytucja wprowadzała monarchię dziedziczną, znosiła liberum veto oraz ograniczała wpływy najuboższej szlachty. Jednocześnie rozszerzała prawa mieszczan i obejmowała chłopów ochroną państwa, co stanowiło krok w stronę bardziej sprawiedliwego społeczeństwa. Wprowadzała także trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.
Constitution of May 3, Jan Matejko (1838–1893), 1891, Public domain
Uchwalenie konstytucji odbyło się w szczególnych okolicznościach podczas obrad Sejmu Czteroletniego i było efektem kompromisu między królem a stronnictwem patriotycznym. Reformy spotkały się jednak z silnym sprzeciwem części magnaterii, która zawiązała Konfederacja targowicka i wezwała na pomoc Rosję. W wyniku wojny z Imperium Rosyjskie konstytucja przestała obowiązywać już w 1792 roku, a ostatecznie została uchylona rok później. Mimo krótkiego okresu obowiązywania dokument ten odegrał ogromną rolę w historii Polski. Stał się symbolem dążeń do reform, suwerenności i nowoczesnego państwa. W okresie zaborów przypominał o utraconej niepodległości, a dziś pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć polskiej myśli politycznej i powodem narodowej dumy.
1792 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.
Kamień węgielny Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie znajdujący się w dolnym kościele, Happa, 2012, CC BY 3.0
1822 – Powstało Papieskie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, jedno z czterech Papieskich Dzieł Misyjnych.
1993 – Prezydent RPLech Wałęsa nadał papieżowi Janowi Pawłowi II pierwszy po reaktywacji w 1992 roku Order Orła Białego.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1489 – Stanisław KazimierczykCRL (1433-1489) -polski duchowny katolicki, święty.
Posthumous portrait of Stanisław Kazimierczyk, autor nieznany, XIX w., Public domain
Stanisław Kazimierczyk (1433–1489), znany również jako Stanisław Sołtys, był krakowskim kapłanem, kanonikiem regularnym i wybitnym kaznodzieją, związanym z kościołem Bożego Ciała na Kazimierzu. Urodzony i całe życie związany z Krakowem, już od młodości łączył solidne wykształcenie zdobyte w Akademii Krakowskiej z głębokim życiem duchowym. Po święceniach kapłańskich pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji w zakonie – był m.in. mistrzem nowicjatu, przeorem i spowiednikiem. Najważniejszą przestrzenią jego działalności było kaznodziejstwo. Głosił kazania zarówno po polsku, jak i po niemiecku, docierając do szerokiego grona wiernych. W centrum jego nauczania znajdowała się Eucharystia, którą ukazywał jako serce życia chrześcijańskiego, oraz potrzeba pełnego i świadomego uczestnictwa we Mszy świętej. Jego słowa były proste, ale przeniknięte troską o duchowe dobro słuchaczy – potrafił zarówno umacniać, jak i odważnie napominać. Misją życia Stanisława była wierna służba Bogu poprzez prowadzenie ludzi do głębszej wiary. Realizował ją nie tylko na ambonie, ale także w codziennym kontakcie z ludźmi – wspierał ubogich, troszczył się o chorych i był duchowym przewodnikiem dla wiernych wszystkich stanów. Żył według reguły św. Augustyna, łącząc modlitwę, pracę i oddanie obowiązkom kapłańskim. Zmarł w opinii świętości, a jego grób szybko stał się miejscem modlitwy i licznych świadectw łask. Kult Stanisława rozwijał się przez wieki i został oficjalnie potwierdzony przez Jan Paweł II, który dokonał jego beatyfikacji w 1993 roku. Kanonizacji dokonał Benedykt XVI w 2010 roku.
1758–Benedykt XIV (1675-1758) – papież.
Portrait of Pope Benedict XIV, Pierre Subleyras (1699–1749), 1745, Public domain
Benedykt XIV, właśc. Prospero Lorenzo Lambertini, urodził się 31 marca 1675 roku w Bolonii w rodzinie szlacheckiej. Kształcił się w Rzymie, zdobywając doktorat z prawa kanonicznego i cywilnego. W Kurii Rzymskiej pełnił różne funkcje, m.in. w inkwizycji i jako kanonik bazyliki laterańskiej. Kardynałem został w 1726 roku, a przed wyborem na papieża był arcybiskupem Bolonii. Na tron piotrowy wstąpił 17 sierpnia 1740 roku. Jego pontyfikat charakteryzowała tolerancja i pragmatyzm wobec władców świeckich i sytuacji powstałych po reformacji. Prowadził politykę pojednawczą, zawierając konkordaty z Hiszpanią, Austrią i Portugalią, a także uznając pruskich władców, co poprawiło pozycję Kościoła w Europie. Benedykt XIV zwalczał tajne stowarzyszenia, w tym masonerię, oraz jansenizm, zatwierdzając jednocześnie reguły nowych zgromadzeń zakonnych. W Państwie Kościelnym ograniczał wydatki, promował handel i rolnictwo, a duchowieństwu nakazywał edukację, wizytowanie parafii i prowadzenie misji. Wprowadził reformy liturgiczne, w tym nowe martyrologium, pontyfikał i brewiarz, oraz regulacje w sprawach małżeństw mieszanych i oprocentowanych pożyczek. Był mecenasem sztuki i nauki, rozbudował Bibliotekę Watykańską, tworzył muzea i galerie, wspierał akademie i uniwersytet Sapienza, przyczyniając się do rozwoju oświecenia chrześcijańskiego w Rzymie. Benedykt XIV zmarł 3 maja 1758 w Rzymie i został pochowany w Bazylice Świętego Piotra.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1979 – Ks. Józef Ratajek FDP(1904-1979)
Ks. Józef Ratajek urodził się 2 marca 1904 r. w Radziejowie jako syn Stanisława i Antoniny. Ochrzczony został 12 marca tego samego roku w kościele pw. Wniebowzięcia NMP. Miał trzech braci i dwie siostry. Gimnazjum ukończył w Aleksandrowie Kujawskim.
Do Zgromadzenia został przyjęty w 1925 r. przez ks. Aleksandra Chwiłowicza. 8 grudnia 1928 r. złożył tzw. ślub pobożności. W latach 1931-1946 przebywał we Włoszech. Nowicjat odbył w Tortonie. Śluby wieczyste złożył 15 sierpnia 1934 r. na ręce ks. Orione w Montebello della Bataglia. Studia teologiczne odbył w Tortonie w latach 1932-1936. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1939 r.
Ks. Józef pracował we Włoszech w różnym charakterze i w wielu miejscowościach. Najpierw w Ortonovo i Fano jako wikariusz i wychowawca dzieci, następnie w Wenecji również jako wychowawca. W San Severino Marche był zastępcą dyrektora.
Tamtejsze władze policyjne podejrzewały go o kontakty z podziemiem, ale został wybroniony przez ks. Karola Sterpi. Ambasada chilijska, broniąca interesów polskich we Włoszech, przedłużyła mu ważność paszportu. Ostatnie dwa lata (1944-1946) pracował w drukarni w Tortonie, gdzie jednocześnie był wychowawcą kleryków, a w Villa Eremo Varallo w charakterze ekonoma.
W 1946 r. ks. Ratajek powrócił do Polski. W kraju pracował na różnych placówkach Zgromadzenia w Warszawie, w parafii św. Jakuba jako spowiednik, w Otwocku jako kapelan sióstr orionistek i we Włocławku. W latach 1948-1950 ukończył w Warszawie kurs buchalteryjno-handlowy stenografii i pisania na maszynie.
Ks. Józef Ratajek zmarł 3 maja 1979 r. w Warszawie, mając za sobą 75 lat życia, 48 lat profesji zakonnej i 39 lat kapłaństwa. Został pochowany na cmentarzu w Łaźniewie.
Odeszli do wieczności 1933-2020, Służyli Bogu i ludziom, Zgromadzenie zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści, Prowincja Polska, 2020, s. 139, opracował: ks. Krzysztof Miś FDP.
1985 – Ks. Józef Wołowczyk FDP (1931-1985)
Ks. Józef Wołowczyk urodził się 1 stycznia 1931 r. w Królówce koło Bochni jako syn Władysława i Anieli. Miał trzech braci i jedną siostrę. Rodzice prowadzili gospodarstwo rolne.
Ochrzczony został w kościele pw. Przemienienia Pańskiego w rodzinnej miejscowości 30 stycznia tego samego roku, a bierzmowany w Krakowie przez abp. Adama Sapiehę 22 czerwca 1948 r. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Królówce. Tam skończył pięć klas. Dalszą edukację przerwała druga wojna światowa i śmierć mamy.
W 1945 r. ojciec oddał syna na prywatne lekcje do miejscowej nauczycielki, dzięki czemu w sposób tajny przed niemieckim okupantem ukończył szóstą i siódmą klasę w jednym roku. Od 1946 r. kontynuował naukę w państwowym gimnazjum w Krakowie. Tam zaliczył dwie klasy gimnazjalne. W 1949 r. został przyjęty do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli, gdzie skończył dziesiątą klasę.
Następnie w 1950 r. wstąpił do nowicjatu. Pierwszą profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1951 r., natomiast śluby wieczyste 15 sierpnia 1954 r. Po odbyciu studiów w wyższym seminarium duchownym we Włocławku i Zduńskiej Woli w 1957 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk bp. Antoniego Pawłowskiego.
W latach 1957-1961 ks. Józef pracował w parafii Najświętszego Serca Jezusowego we Włocławku, z kolei w latach 1961-1978 pełnił posługę duszpasterską w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Malborku. Wybudował tam przy okazałej gotyckiej świątyni nowy dom zakonny. Nade wszystko jednak z apostolskim zapałem podjął się dzieła budowy żywego Kościoła, pozo-stawiając po sobie piękne świadectwo kapłana i zakonnika, który nie żył tylko dla siebie. Wyrazem wdzięczności wobec niego jest pamiątkowa tablica ku jego czci ufundowana przez parafian i zawieszona w tejże świątyni.
W 1978 r. ks. Wołowczyk został skierowany do Kalisza, gdzie pełnił obowiązki przełożonego domu i administratora parafii.
W tym czasie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w systemie zaocznym odbył studia i obronił pracę magisterską. W 1982 r. przeniesiono go do Warszawy. Przez jakiś czas był kapelanem w instytucie onkologii przy ul. Wawelskiej. Pełnił również posługę radcy prowincjalnego (1973-1976) i wikariusza prowincjalnego (1982-1985).
W latach 1983-1985 wykładał historię Kościoła i patrologię w naszym seminarium.
W służbie Bogu i ludowi Bożemu przyszła nieuleczalna choroba – nowotwór żołądka. Ks. Józef Wołowczyk zmarł 3 maja 1985 r., mając za sobą 54 lata życia, 33 lata profesji zakonnej i 27 lat kapłaństwa. Został pochowany na cmentarzu w Łaźniewie.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Józef odznaczał się wieloma cechami, które w homilii pogrzebowej wymienił ks. Stefan Batory: usłużnością, a może jeszcze lepiej służebnością (całe życie służył i pojmował życie jako służbę); życzliwością okazywaną w sposób uprzejmy; sumiennością (można było na nim polegać); pogodą ducha wykwitającą uśmiechem na miłym obliczu; dyskrecją zawsze budzącą zaufanie; kole-żeńskością i braterskością; dobrocią, zakonnością w zachowywaniu złożonych ślubów.
1991 – Ks. Jakub Sowa FDP (1933-1991)
Ks. Jakub Sowa urodził się 19 lipca 1933 r. w miejscowości Borysław koło Lwowa w wielodzietnej rodzinie Józefa i Bronisławy. Ochrzczony został w rodzinnej miejscowości 26 lipca tego samego roku, a bierzmowany 6 czerwca 1948 r. w Białym Kamieniu.
Szkołę podstawową ukończył w warunkach wojennych i powojennych – trzecią klasę w 1942 r. pod okupacją niemiecką; piątą klasę w 1945 r. pod okupacją sowiecką; siódmą klasę w Białym Kamieniu na Dolnym Śląsku, dokąd razem z rodzicami i rodzeństwem przybyli jako repatrianci ze Wschodu. Od najmłodszych lat był ministrantem.
Mając 16 lat, Jakub wstąpił do niższego seminarium duchownego Administracji Apostolskiej w Żaganiu, gdzie uczył się przez dwa lata (1949-1951), otrzymując promocję do dziesiątej klasy gimnazjalnej. Na własne żądanie opuścił tę placówkę i 26 lipca 1951 r. wstąpił do Zgromadzenia Księży Orionistów w Zduńskiej Woli, rozpoczynając we wrześniu tego roku nowicjat.
W podaniu napisał: „Mam głębokie przeświadczenie, że jedyną drogą mego życia jest służenie Bogu i niesienie Jego słowa pociechy, miłosierdzia, pomocy chorym, bezdomnym, obłąkanym, sierotom. A najważniejszym celem moim jest osobiste uświęcenie, biorąc za wzór ks. Alojzego Orione”. Pierwszą profesję zakonną złożył w Izbicy Kujawskiej 8 września 1952 r., a śluby wieczyste 15 sierpnia 1958 r. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1961 r.
Ks. Sowa prowadził działalność wychowawczą i duszpasterską w różnych placówkach Zgromadzenia. W latach 1962-1963 był wychowawcą chłopców w zakładzie w Kaliszu. W 1963 r. przybył do Zduńskiej Woli i został katechetą. Pracował tam dwa lata, ciesząc się opinią dobrego nauczyciela religii. Przy tym – co było nowością w naszej prowincji – prowadził na szeroką skalę działalność wśród niesłyszących.
W latach 1965-1970 ks. Jakub był rektorem filialnego kościoła w miejscowości Piekło w diecezji gdańskiej. Stamtąd po jakimś czasie wyjechał do Argentyny, ale po kilku tygodniach powrócił do kraju. W 1971 r. został kapelanem sióstr orionistek w Otwocku. W 1972 r. przeniesiono go do Malborka, gdzie zajął się przede wszystkim młodzieżą. Stamtąd po dwóch latach oddelegowano go do Czułowa koło Krakowa. Jako rektor kościoła pracował tam dłuższy czas – do 1983 r. – ulepszając warunki domowe, m.in. zakładając centralne ogrzewanie.
Od 1983 r. aż do śmierci ks. Sowa przebywał w Aninie, w Zielonce jako kapelan sióstr dominikanek misjonarek oraz w Kaliszu na obydwu placówkach. Ale nie była to już tak intensywna działalność. Od 1983 r. narzekał na brak zdrowia i zaczął się leczyć. Zmarł nagle podczas odprawiania Mszy św. wieczornej w kaplicy przy ul. Kościuszki 3 maja 1991 r.
Miał za sobą 57 lat życia, 38 lat profesji zakonnej i 29 lat kapłaństwa. Został pochowany na cmentarzu miejskim w Kaliszu.
C i e k a w o s t k i
◆ W naszej auli wykładowej była doniczkowa duża lipa. Ks. Jakub ustawił pod nią fotel, na którym zasiadali współbracia kursowi z okazji rocznic swych urodzin, imienin czy wymyślonego przez niego „uprawnienia”. Były przemówienia, skecze, żarty, niekiedy śpiewy, ale one zazwyczaj były najsłabszym punktem „Kubusiowego programu”.
Odeszli do wieczności 1933-2020, Służyli Bogu i ludziom, Zgromadzenie zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści, Prowincja Polska, 2020, s. 144, opracował: ks. Krzysztof Miś FDP.
2001 – Ks .Jan Borowiec FDP (1920-2001)
Ks. Jan Borowiec urodził się 15 listopada 1920 r. w miejscowości Zbrojów koło Skarżyska-Kamiennej jako syn Stefanii i Floriana. Miał dwóch braci i trzy siostry. Ochrzczony został w kościele pw. św. Ludwika w Bliżynie 28 listopada tego samego roku, a bierzmowany w katedrze warszawskiej w 1941 r. Szkołę powszechną ukończył w Bliżynie w 1935 r. W sierpniu tego samego roku złożył podanie o przyjęcie do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli. Został przyjęty bez wstępnych egzaminów. Rekomendował go i płacił za niego stryj, ks. Józef Borowiec. Studiował do 1939 r., czyli do wybuchu drugiej wojny światowej.
15 sierpnia 1939 r. Jan wstąpił do nowicjatu, który po dwóch tygodniach musiał przerwać – wojna rozpędziła wspólnotę.
Wyjechał do rodziny mieszkającej już wtedy w Jastrzębiu. Tam spędził rok, a następnie zaryzykował przedostanie się do stolicy, co się udało jemu i jego kolegom z zapoczątkowanego rocznika nowicjatu. W warunkach okupacji i terroru 14 grudnia 1940 r. rozpoczął po raz drugi nowicjat i zakończył go 15 grudnia 1941 r. pierwszymi ślubami. W Łaźniewie w latach 1942-1944 odbył przepisane Konstytucjami tyrocynium.
Edukację w zakresie szkoły średniej Jan ukończył w Łaźniewie w 1945 r. Kilka miesięcy spędził z całą wspólnotą zakonną w Heilbronnie, w głębi Niemiec, wywieziony tam po Powstaniu Warszawskim. W 1946 r. złożył śluby wieczyste. W latach 1945-1950 odbył studia filozoficzno-teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął 18 czerwca 1950 r.
W latach 1950-1952 ks. Borowiec był nauczycielem i wychowawcą w naszym niższym seminarium duchownym w Zduńskiej Woli. Pewnie pełniłby te obowiązki dalej, gdyby w 1952 r. placówka nie została brutalnie rozwiązana przez władze PRL.
W latach 1953-1960 był wikariuszem w parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu; w 1963 r. w Celestynowie, w parafii diecezjalnej; później w Zduńskiej Woli i Malborku.
W latach 1975-1978 ks. Jan pełnił funkcję przełożonego wspólnoty zakonnej w Warszawie przy ul. Barskiej. Jako dobry i odpowiedzialny gospodarz zajął się od razu ołtarzem w kaplicy św. Antoniego, który nie był przystosowany do odprawiania Mszy św. twarzą do ludzi. Stolarze, których poznał w Kaliszu, pięknie wypełnili jego plany. Był także oddanym kapelanem w kilku szpitalach w Warszawie: Dzieciątka Jezus przy ul. Lindleya, przy ul. Barskiej i najdłużej, przez 14 lat (1981-1995), w szpitalu przy ul. Goszczyńskiego.
Ostatnie lata życia spędził jako rezydent w Kaliszu przy ul. Kościuszki. Wolny czas, nieraz godziny nocne, poświęcał pisaniu wspomnień albo opracowaniom różnych tematów historycznych.
Ks. Jan Borowiec zmarł w Kaliszu 3 maja 2001 r., mając za sobą 80 lat życia, 59 lat profesji zakonnej i 50 lat kapłaństwa. Został pochowany w grobowcu zakonnym na cmentarzu miejskim w Zduńskiej Woli.
Odeszli do wieczności 1933-2020, Służyli Bogu i ludziom, Zgromadzenie zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści, Prowincja Polska, 2020, s.147, opracował: ks. Krzysztof Miś FDP.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1940 – Jan Wiencek (1892-1940) – polski działacz sportowy, uczestnik konspiracji antyhitlerowskiej.
Jan Wiencek był postacią, w której życie splatało się z poczuciem obowiązku wobec ojczyzny i drugiego człowieka. Urodzony w Toruniu, dał się poznać jako człowiek czynu już w czasie powstania wielkopolskiego, w którym wziął aktywny udział, przyczyniając się do walki o niepodległość Polski. W okresie międzywojennym związał się z Poznaniem, gdzie rozwijał działalność społeczną poprzez sport. Założył „Dom Sportowy” przy ulicy Świętego Marcina – miejsce nie tylko aktywności fizycznej, lecz także integracji i wychowania młodzieży. Sport traktował jako narzędzie kształtowania charakteru, dyscypliny i postaw obywatelskich. Po wybuchu II wojny światowej jego aktywność nabrała jeszcze głębszego wymiaru. W 1939 roku współorganizował Straż Obywatelską w Poznaniu, a po zajęciu miasta przez Niemców zaangażował się w konspirację. Niósł pomoc polskim żołnierzom i oficerom zbiegłym z niewoli, a także wspierał rodziny zagrożone wysiedleniem. Jego działania były wyrazem odwagi i solidarności w obliczu terroru okupanta. Aresztowany przez gestapo w 1940 roku, został poddany brutalnemu śledztwu, a następnie osadzony w Forcie VII w Poznaniu, gdzie został rozstrzelany.
1943 – Zofia Dunin-Borkowska (1904-1943) – polska magister filozofii, porucznik, członkini ZWZ.
Zofia Dunin-Borkowska należała do pokolenia, które swoje talenty i wykształcenie podporządkowało służbie ojczyźnie. Urodzona w Druskiennikach, od młodych lat angażowała się w działalność harcerską, kształtując w sobie postawę odpowiedzialności i gotowości do działania. Studia polonistyczne na Uniwersytecie Stefana Batorego zakończyła tytułem magistra filozofii, a następnie pracowała jako nauczycielka i wykładowczyni, przekazując wiedzę oraz wartości młodemu pokoleniu. Wybuch II wojny światowej całkowicie odmienił kierunek jej życia. Już od jesieni 1939 roku włączyła się w działalność konspiracyjną, organizując pomoc dla rannych żołnierzy oraz ukrywając oficerów Wojska Polskiego. Jej zaangażowanie i zdolności organizacyjne sprawiły, że w 1940 roku powierzono jej funkcję szefowej Wydziału Łączności Konspiracyjnej w Komendzie Okręgu Związku Walki Zbrojnej w Białymstoku. Aresztowana przez okupanta, więziona była w kilku miastach, jednak zdołała zbiec i kontynuować działalność w Wilnie. Tam pracowała w strukturach konspiracyjnych oraz współtworzyła pismo „Niepodległość”, utrzymując kontakty z dowództwem podziemia. Jej działalność przerwało kolejne aresztowanie – 3 maja 1943 roku została zamordowana wraz z matką.
1954 – Witold Uklański (1893-1954) – polski major kawalerii, cichociemny.
Witold Uklański był oficerem kawalerii i jednym z elitarnych cichociemnych, którego życie naznaczone było nieustanną walką o wolność Polski. Urodzony w Gołonogu, odebrał staranne wykształcenie, jednak już wybuch I wojny światowej skierował go na drogę służby wojskowej. Walczył w armii rosyjskiej, a następnie w polskich formacjach zbrojnych, wielokrotnie odnosząc rany i zdobywając doświadczenie bojowe. W odrodzonym Wojsku Polskim rozwijał karierę jako oficer kawalerii, pełniąc funkcje dowódcze i szkoleniowe.
Po wybuchu II wojny światowej ponownie stanął do walki. Po internowaniu i pobycie w sowieckich łagrach wstąpił do armii gen. Andersa, a następnie zgłosił się do służby w kraju. Przeszedł specjalistyczne szkolenia dywersyjne w Wielkiej Brytanii i jako cichociemny został zrzucony do okupowanej Polski pod koniec 1944 roku. Działał w strukturach Armii Krajowej, a po jej rozwiązaniu kontynuował konspirację w Delegaturze Sił Zbrojnych.
Po wojnie nie zrezygnował z działalności niepodległościowej. Powrócił do kraju pod przybraną tożsamością, jednak szybko został aresztowany przez władze komunistyczne. Po brutalnym śledztwie skazano go na karę śmierci, zamienioną na dożywotnie więzienie. Zginął w więzieniu we Wronkach w 1954 roku.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP