KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Pachomiusz Starszy, pustelnik
Święty Pachomiusz Starszy urodził się około 287 roku w egipskim Esneh w rodzinie pogańskiej. Jego droga do wiary rozpoczęła się niespodziewanie podczas służby wojskowej w pobliżu Teb. Doświadczając surowości życia legionisty, zetknął się jednocześnie z bezinteresowną pomocą chrześcijan, którzy wspierali żołnierzy z miłości do Boga. To świadectwo miłosierdzia stało się dla niego przełomem – po zakończeniu służby przyjął chrzest i postanowił całkowicie oddać się Bogu.
Pachomiusz udał się na pustynię, gdzie pod kierunkiem Świętego Polemona rozpoczął życie pełne modlitwy i wyrzeczeń. Z czasem zamieszkał w Tabennie, gdzie jego przykład przyciągnął uczniów. W latach 320–325 powstała pierwsza wspólnota, a następnie kolejne klasztory. W sumie założył dziewięć ośrodków męskich i jeden żeński, tworząc podwaliny życia wspólnotowego mnichów. Jego misją życiową było ukształtowanie nowego modelu życia zakonnego – opartego nie tylko na samotnej ascezie, lecz także na wspólnocie, pracy i modlitwie. Wprowadzona przez niego reguła nakazywała ubóstwo, posłuszeństwo oraz pracę własnych rąk, z której utrzymywano zarówno mnichów, jak i ubogich. Pachomiusz świadomie unikał wyróżnień – sprzeciwiał się święceniom kapłańskim mnichów, aby zachować równość między braćmi. Pod koniec życia przekazał kierownictwo swoim uczniom, w tym Świętemu Teodorowi, a sam nadzorował rozwijające się wspólnoty. Zmarł 9 maja 347 roku, pozostawiając po sobie nie tylko liczne klasztory, ale także regułę zakonną, która stała się fundamentem późniejszego monastycyzmu.
Wspomnienie dowolne – Święta Katarzyna Mammolini, dziewica
Saint Catherine of Bologna, Guglielmo Giraldi (Italian, active 1445 – 1489) – illuminator (Italian), 1469, Public domain
Święta Katarzyna Mammolini urodziła się 8 września 1413 roku w patrycjuszowskiej rodzinie w Bolonii. Od najmłodszych lat wykazywała duże talenty – uczyła się łaciny, muzyki, malarstwa i tańca, a w wieku 10 lat znalazła się na dworze Margherity d’Este. Mimo wygód i prestiżu życia dworskiego, Katarzyna odczuwała powołanie do życia duchowego i odrzuciła propozycję małżeństwa, by poświęcić się Bogu. Mając 18 lat wstąpiła do wspólnoty zakonnej, wybierając duchowość franciszkańską i regułę św. Klary. Zgodnie z zasadami pokory i ubóstwa podejmowała najniższe obowiązki w klasztorze. Po przeniesieniu do klasztoru klarysek w Bolonii została jego przełożoną. Jej życie cechowało się głęboką modlitwą, pisaniem tekstów ascetycznych, poezji i rysunków oraz przeżywaniem wizji mistycznych – doświadczała obecności Eucharystii i wizji sądu ostatecznego, a także musiała stawiać czoła pokusom szatańskim. Misją życiową Katarzyny Mammolini było świadectwo całkowitego oddania Bogu poprzez pokorę, ascetyzm i głęboką duchowość, której przykładem kierowała swoich współsiostry. Zmarła 9 marca 1463 roku, pozostawiając po sobie relikwie zachowane do dziś w Bolonii oraz spuściznę duchową, która inspiruje modlitwą i twórczością artystyczną. Kościół katolicki czci ją jako świętą i patronkę Bolonii oraz artystów, wzywaną w obronie przed pokusami.
Wspomnienie dowolne – Święty Jerzy Preca, prezbiter
Statue of Saint George Preca at Montekristo Estates, Continentaleurope, 2016, CC BY-SA 3.0
Święty Jerzy Preca urodził się w 1880 roku w Valletcie na Malcie. W młodości przyjął sakramenty chrześcijańskie i kształcił się humanistycznie, a następnie podjął studia teologiczne, przygotowując się do kapłaństwa. Już jako kleryk angażował się w formację młodzieży, a po święceniach w 1906 roku jego działania skoncentrowały się na edukacji religijnej i katechizacji.
W 1907 roku założył Towarzystwo Nauki Chrześcijańskiej (M.U.S.E.U.M.), organizację świeckich, którzy po odpowiedniej formacji prowadzili katechezę dzieci i dorosłych. Towarzystwo, złożone zarówno z mężczyzn, jak i kobiet, rozwijało się dyscyplinarnie – jego członkowie poświęcali codziennie czas modlitwie, nauce Pisma Świętego i katechizacji, nosili skromny strój i szkaplerz karmelitański, a życie duchowe opierali na osobistej pobożności i miłości Boga objawionej w Wcieleniu.
Misją życiową Jerzego Precy było szerzenie znajomości Ewangelii i formowanie świeckich na świadomych i oddanych chrześcijan, zdolnych głosić wiarę w codziennym życiu. Propagował także nowe praktyki modlitewne, m.in. „tajemnice światła” Różańca, które stały się później częścią całego Kościoła. Zmarł 26 lipca 1962 roku w Santa Venera, pozostawiając po sobie duchowe dziedzictwo edukacyjne i apostolskie. W 2007 roku papież Benedykt XVI kanonizował go w Rzymie, czyniąc pierwszym świętym Maltańczykiem.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiony Alojzy Rabata, prezbiter
Błogosławiony Alojzy Rabata urodził się około 1430 roku w Monte S. Giuliano (Erice) na Sycylii. W 1443 roku wstąpił do zakonu karmelitów w Trapani, gdzie przeszedł wieloletnią formację i przyjął święcenia kapłańskie. Później pełnił funkcję przeora klasztoru w Randazzo, wykazując się głęboką pobożnością, gorliwością duszpasterską i talentem kaznodziejskim.
Misją życiową Alojzego Rabaty było służenie bliźnim poprzez modlitwę, nauczanie i miłosierdzie. Jego życie zakonne i kapłańskie było świadectwem łagodności i przebaczenia – w momencie, gdy został ugodzony przez człowieka, którego upominał w duchu poprawy moralnej, wybaczył mu jeszcze przed śmiercią. Zmarł 8 maja 1490 roku wskutek otrzymanych ran, pozostawiając po sobie przykład nieugiętej cnoty i chrześcijańskiej miłości. Jego kult został zatwierdzony przez papieża Grzegorza XVI 10 grudnia 1841 roku. Relikwie Błogosławionego Alojzego Rabaty znajdują się obecnie w bazylice mariackiej w Randazzo.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiony Jeremiasz z Wołoszczyzny, zakonnik
Statuia Fer.Ieremia, Gabitzu 6b, 2011, CC BY-SA 3.0
Błogosławiony Jeremiasz z Wołoszczyzny, urodzony jako Jon Kostist 29 czerwca 1556 roku w Tzazo w Mołdawii, od wczesnej młodości miał kontakt z włoskimi franciszkanami, co ukształtowało jego powołanie religijne. Po pobytach w Alba Iulia i Bari w 1578 roku wstąpił w Neapolu do zakonu kapucynów, przyjmując imię Jeremiasz z Wołoszczyzny. Przez czterdzieści lat pełnił funkcję brata-laika, oddając się najprostszej służbie w klasztorze, a swoją pokorą, pogodą ducha i dobrocią kształtował wspólnotę oraz otaczających go ludzi. Jego życie cechowała skromność, cierpliwość i uczynność, a wierni przypisywali mu dar czynienia cudów. Misją życiową Jeremiasza było dawanie świadectwa wiary i cnoty poprzez codzienną służbę, modlitwę i przykład pokory, pokazując, że świętość nie wymaga wysokich urzędów ani wyróżnień. Zmarł 5 marca 1625 roku w Neapolu, gdzie natychmiast otoczono go czcią. Jego beatyfikacja została dokonana przez św. Jana Pawła II 30 października 1983 roku, a relikwie spoczywają w kościele Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Neapolu.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1877 – Rumunia – Dzień Niepodległości
Rumunia (rum. România) leży w południowo-wschodniej Europie, granicząc z Węgrami, Serbią, Bułgarią, Ukrainą i Mołdawią oraz posiada dostęp do Morza Czarnego. Stolicą jest Bukareszt. Kraj obejmuje 238 391 km², a dominującym krajobrazem są Karpaty, w tym Góry Fogaraskie z najwyższym szczytem Moldoveanu (2544 m). Historia Rumunii jest pełna przemian: w 106 r. n.e. Dacja została włączona do Imperium Rzymskiego, w średniowieczu chrześcijaństwo wprowadzone zostało przez działalność Cyryla i Metodego. W XIV w. powstały Hospodarstwa Wołoskie i Mołdawskie, a Siedmiogród wszedł w skład Węgier. W 1859 r. Aleksander Jan Cuza zjednoczył Wołoszczyznę i Mołdawię, tworząc zalążek nowoczesnej Rumunii, która w 1881 r. stała się królestwem. Po I wojnie światowej ukształtowały się granice tzw. Wielkiej Rumunii. W XX w. kraj doświadczył trudnych okresów: II wojny światowej, faszystowskiego reżimu Antonescu, okupacji radzieckiej i dyktatury komunistycznej Ceaușescu. Po rewolucji 1989 r. Rumunia przeszła do demokracji, wstąpiła do NATO (2004) i UE (2007), a od 2024 r. należy do strefy Schengen. Ludność Rumunii liczy ok. 21,7 mln mieszkańców.
Catedrala Patriarhala Sfintii Imparati Constantin si Elena, Britchi Mirela, 2014, CC BY-SA 3.0 RO
Większość to Rumuni (83,5%), a mniejszości narodowe stanowią Węgrzy (6,1%) i Romowie (3,1%). Religijnie kraj jest w przeważającej mierze chrześcijański – 88,9% prawosławnych, 7,3% katolików, 10,2% protestantów, 0,42% muzułmanów i 0,02% Żydów. Pierwsze misje katolickie w regionie Siedmiogrodu datuje się na średniowiecze. Kościół katolicki w Rumunii posiada kilka diecezji, a ważne sanktuaria to m.in. Sanktuarium Matki Bożej w Șumuleu Ciuc i katedra św. Michała w Alba Iulia. Do najważniejszych świąt państwowych należy Dzień Niepodległości (9 maja), upamiętniający proklamację suwerenności Rumunii po wojnie rosyjsko-tureckiej (1877–1878). Obecnie kraj boryka się z problemami demograficznymi, emigracją młodzieży oraz nierównomiernym rozwojem gospodarczym między regionami, mimo wzrostu turystyki i inwestycji przemysłowych.
1896 – Ksiądz Alojzy Orione otwiera kolegium Dom Jezusa w Mornico Losana – pierwsze gospodarstwo rolne Dzieła i postulat Zgromadzenia.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1941 – Stefan Grelewski (1898-1941) – polski duchowny katolicki, błogosławiony.
Stefan Grelewski urodził się 3 lipca 1898 r. w Dwikozach w rodzinie Michała i Eufrozyny z Jarzynów. Kształcił się w sandomierskim progimnazjum, a następnie w gimnazjach w Janowie Lubelskim i Lubartowie. W 1921 r. przyjął święcenia kapłańskie w katedrze sandomierskiej z rąk biskupa Mariana Ryxa. Studiował prawo kanoniczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zdobywając licencjat, a następnie w Strasburgu uzyskał doktorat. Już w czasie studiów angażował się w działalność społeczną i patriotyczną, m.in. przy plebiscycie na Górnym Śląsku. Po powrocie do Polski pełnił funkcje edukacyjne i organizacyjne – był prefektem w szkołach męskich, nauczycielem gimnazjalnym w Radomiu, a także sekretarzem Związku Robotników Chrześcijańskich. Angażował się w działalność prasową i wydawniczą, tłumaczył książki z języka niemieckiego i francuskiego, pisał do wielu czasopism katolickich oraz redagował „Prawdę Katolicką”. Był cenionym badaczem sekt i wyznań religijnych, publikując m.in. „Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej”. W swoich analizach podkreślał konieczność zachowania czujności wobec działalności protestantyzmu i wpływów sekciarskich w Polsce. W czasie okupacji niemieckiej prowadził nauczanie religii w tajnych szkołach. Aresztowany 24 stycznia 1941 r. razem z bratem Kazimierzem, trafił najpierw do Auschwitz, a później do Dachau, gdzie zmarł z głodu i wycieńczenia 9 maja 1941 r., przygotowany na śmierć przez współwięźnia – brata. Jego misją życiową było niesienie formacji religijnej, obrona katolicyzmu i edukacja młodzieży, zarówno w wymiarze szkolnym, jak i publicystycznym. Jako badacz sekt starał się chronić społeczeństwo przed wpływami religijnych herezji oraz wzmacniać świadomość katolicką.Stefan Grelewski został beatyfikowany przez Jana Pawła II 13 czerwca 1999 r. wraz z grupą 108 męczenników II wojny światowej. Pamięć o nim i jego bracie upamiętniają tablice w Górach Wysokich koło Sandomierza oraz w kościele św. Marcina w Połańcu.
1942 – Stanisław Felczak (1906-1942) – polski duchowny katolicki, jezuita, męczennik, Sługa Boży.
Stanisław Felczak urodził się 27 stycznia 1906 r. w Krzemieniewie. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego i poświęcił życie nauce i duszpasterstwu. Był wykładowcą teologii na Wydziale Teologicznym „Collegium Bobolanum” w Lublinie, kształcąc kolejne pokolenia duchownych. Po wybuchu II wojny światowej kontynuował działalność duszpasterską, angażując się w opiekę duchową wobec wiernych, aż do aresztowania 2 lutego 1940 r. Początkowo przetrzymywany w lubelskim Zamku, następnie trafił do niemieckiego obozu Sachsenhausen, a od grudnia 1940 r. do KL Dachau, gdzie otrzymał numer obozowy 22407. W obozie został zmuszony do pracy w tzw. „komandzie śmierci” i padł ofiarą eksperymentów medycznych, które zakończyły jego życie śmiertelnym zastrzykiem 9 maja 1942 r. Misją życiową Felczaka było przede wszystkim kształcenie i formowanie młodych duchownych oraz niesienie pomocy religijnej w trudnych czasach wojny. Jego oddanie wierze i ludziom, nawet w obliczu brutalnej okupacji, ukazuje heroizm chrześcijańskiego kapłana, gotowego do najwyższej ofiary za wiarę. Stanisław Felczak jest jednym z 122 Sług Bożych drugiej grupy męczenników II wojny światowej. Proces diecezjalny beatyfikacji zakończył się 24 maja 2011 r., a jego pamięć upamiętniają tablice w kościołach i ośrodkach Towarzystwa Jezusowego w Polsce.
1942 – Bronisław Wielgorz (1916-1942) – polski kleryk katolicki, męczennik, Sługa Boży.
Bronisław Wielgorz urodził się 22 września 1916 r. w Żmigrodzie Starym. Wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, poświęcając swoje życie formacji duchowej i przygotowaniu do kapłaństwa. Jako kleryk katolicki angażował się w życie zakonne, kształtując swoje powołanie w duchu służby Bogu i bliźnim. W czasie okupacji niemieckiej został aresztowany przez gestapo 10 listopada 1939 r. w Krakowie. Początkowo więziony w Wiśniczu i Montelupich, trafił później do niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau (nr 946), a następnie do KL Dachau, gdzie otrzymał numer obozowy 22249. Zmarł 9 maja 1942 r., oddając życie w obozowych warunkach prześladowań. Misją życiową Bronisława Wielgorsza było przygotowanie się do kapłaństwa w duchu zakonnym, kształcenie i posługa duchowa w Kościele oraz nieugięta wierność Chrystusowi, nawet wobec brutalnej rzeczywistości wojny i prześladowań. Jego życie stało się świadectwem heroicznej wiary i ofiary.
Bronisław Wielgorz jest jednym z 122 Sług Bożych drugiej grupy męczenników II wojny światowej. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się 17 września 2003 r., a diecezjalny etap został zamknięty 4 stycznia 2008 r. w Krakowie, upamiętniając jego poświęcenie i męczeństwo.
1987 – Ofiary katastrofy lotniczej samolotu PLLOT Warszawa – Nowy Jork, w Warszawie w LasachKabackich.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP