KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Błogosławiona Beatrycze d’Este, mniszka
Retrospective portrait of Blessed Beatrice d’Este, autor nieznany, 1500, Public domain
Błogosławiona Beatrycze d’Este przyszła na świat około 1200 roku w znamienitym rodzie książęcym d’Este. Jej ojcem był Azzo VI d’Este, a matką Zofia Eleanora; dziadkiem zaś był Humbert III Sabaudzki. W dzieciństwie dotknęła ją strata ojca, który zmarł, gdy miała zaledwie sześć lat. Młode lata spędzała w otoczeniu dworskim, gdzie nie brakowało zabaw i rozrywek właściwych dla ludzi jej stanu. Przełomem w jej życiu stała się wiadomość o planowanym małżeństwie. Nie chcąc podążyć drogą życia świeckiego, Beatrycze zdecydowała się na odważny krok – opuściła rodzinny dom i schroniła się w klasztorze benedyktynek w Salarola. Wybór ten był wyrazem dojrzewającego w niej pragnienia całkowitego oddania się Bogu oraz życia w ciszy i modlitwie. Najważniejszym dziełem jej życia było założenie własnego klasztoru na górze Gemmola. Tam żyła jako skromna mniszka, prowadząc życie pełne wyrzeczeń i skupienia duchowego. Misją życiową Beatrycze stało się stworzenie miejsca modlitwy i życia zakonnego, w którym mogła służyć Bogu poprzez pokorę, ubóstwo i przykład życia oddanego sprawom duchowym. Jej decyzja o porzuceniu życia dworskiego i założeniu wspólnoty zakonnej świadczyła o wielkiej odwadze oraz głębokim przekonaniu o wartości życia poświęconego Bogu. Beatrycze zmarła w 1226 roku, pozostawiając po sobie pamięć o świętości i gorliwości zakonnej. Jej kult został oficjalnie zatwierdzony przez papieża Klemens XIII w 1763 roku, co potwierdziło trwałość pamięci o jej duchowym dziedzictwie i znaczeniu jej życia dla wspólnoty Kościoła.
Wspomnienie dowolne – Święty Antonin z Florencji, biskup
Collezione loeser, busto di sant’antonino, stucco dipinto, XV sec, sailko, 2009, CC BY-SA 3.0
Antonin z Florencji (Antonin Pierozzi) urodził się w 1389 roku we Florencji. Już na początku swojej drogi zakonnej napotkał trudności, gdyż początkowo nie został przyjęty do Zakonu Kaznodziejskiego. Dzięki wytrwałej modlitwie i ufności zdołał jednak przekonać przełożonych i ostatecznie otrzymał habit dominikański. Święcenia kapłańskie przyjął w 1413 roku, a od tego czasu z wielką gorliwością podejmował kolejne obowiązki w życiu zakonnym. Pełnił funkcję przeora w wielu klasztorach, m.in. w rzymskim klasztorze Santa Maria sopra Minerva, gdzie zadbał o godne złożenie relikwii Katarzyna ze Sieny w okazałym sarkofagu. Jako wikariusz generalny klasztorów o zaostrzonej obserwancji wprowadzał reformy, dbając o odnowę życia zakonnego. Jego wielkim dziełem było także wzniesienie klasztoru św. Marka we Florencji, ozdobionego freskami przez Fra Angelico. Przy klasztorze otworzył bibliotekę dostępną dla studentów, która z czasem została uznana za pierwszą publiczną bibliotekę w Europie. Dzięki niezwykłej roztropności i umiejętności rozwiązywania trudnych spraw zyskał przydomek „Antonin Doradca”. Papież Eugeniusz IV powołał go na arcybiskupa Florencji. Przyjął tę godność z niechęcią, lecz z poczucia odpowiedzialności wobec Boga i Kościoła stał się wzorem pasterza oddanego wiernym. Nawet jako biskup pozostał wierny duchowi zakonnemu – przechowywał klucz do swojej dawnej celi jako znak tęsknoty za życiem klasztornym. Misją życiową św. Antonina było odnawianie życia religijnego poprzez mądre kierownictwo duchowe, troskę o rozwój zakonów oraz służbę ludziom jako roztropny pasterz i doradca. Swoją wiedzę i doświadczenie przekazywał także w licznych dziełach z zakresu prawa kanonicznego i teologii moralnej, z których najbardziej znane jest dzieło Summa di morale. Szczególną troską otaczał również Trzeci Zakon Dominikański, wspierając jego rozwój i powołania. Zmarł 2 maja 1459 roku, w wigilię uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego. Jego pogrzeb odroczono, aby mógł w nim uczestniczyć papież Pius II. Ciało świętego do dziś spoczywa w kościele św. Marka we Florencji, a pamięć o nim trwa jako o pasterzu pełnym mądrości, łagodności i gorliwej miłości do Kościoła.
Wspomnienie dowolne –Święty Jan z Avili, prezbiter i doktor Kościoła
Portrait of Juan de Ávila, Workshop of El Greco (1541–1614), 1580, Public domain
Jan z Ávili urodził się 6 stycznia 1500 roku w Almodóvar del Campo w Hiszpanii, w rodzinie szlacheckiej o korzeniach żydowskich. Już jako młody chłopiec rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Salamance, a następnie poświęcił się filozofii i teologii w Alcalá. Po śmierci rodziców rozdał odziedziczony majątek ubogim, wybierając drogę prostoty i służby. Po przyjęciu święceń kapłańskich zaprosił na swój obiad prymicyjny dwunastu żebraków, którym osobiście usługiwał, podkreślając w ten sposób swoje przywiązanie do ubóstwa i miłości bliźniego. Pragnął podjąć działalność misyjną w Ameryce, lecz decyzją arcybiskupa Sewilli został skierowany do pracy w Andaluzji. Tam jako wędrowny kaznodzieja przemierzał liczne miejscowości, ucząc dzieci katechizmu, prowadząc dorosłych do modlitwy i spowiedzi oraz głosząc kazania, które poruszały sumienia wielu ludzi. Mimo ubóstwa i trudności pozostał wierny swojemu powołaniu, nawet wtedy, gdy został oskarżony o błędy doktrynalne i spędził dwa lata w więzieniu inkwizycji. Po uwolnieniu kontynuował swoją posługę z jeszcze większą gorliwością. Po 1540 roku skupił się na rozwijaniu edukacji religijnej, zakładając sieć szkół i kolegiów, w tym uniwersytet w Baeza. Był także cenionym kierownikiem duchowym wielu świętych, m.in. Ignacego Loyoli, Teresy z Ávili oraz Jana Bożego, których inspirował do głębszego życia duchowego. Misją życiową św. Jana z Ávili było prowadzenie ludzi do nawrócenia i pogłębienia wiary poprzez gorliwe kaznodziejstwo, kierownictwo duchowe oraz rozwój edukacji chrześcijańskiej. Jego słowa i pisma o życiu wewnętrznym wywarły ogromny wpływ na duchowość Kościoła, a liczne nawrócenia potwierdzały skuteczność jego nauczania. Zmarł 10 maja 1569 roku w Montilla koło Kordoby. Jego świętość została potwierdzona przez Kościół w kolejnych etapach: kanonizował go papież Paweł VI, a w 2012 roku papież Benedykt XVI ogłosił go doktorem Kościoła powszechnego, podkreślając trwałe znaczenie jego nauki dla życia duchowego wiernych.
Wspomnienie dowolne –Błogosławiony Iwan Merz– apostoł młodzieży i świadek życia eucharystycznego
Slika Ivana Merza u Bazilici Srca Isusova u Zagrebu, SpeedyGonsales, 2008, CC BY 3.0
Iwan Merz urodził się 16 grudnia 1896 roku w Banja Luce, w rodzinie, w której panował klimat liberalny i dystans wobec religii. Edukację średnią ukończył w rodzinnym mieście w 1914 roku. Po krótkim okresie studiów wojskowych i akademickich w Wiedniu został w 1916 roku wcielony do armii i wysłany na front włoski podczas I wojna światowa. Trudne doświadczenia wojenne stały się dla niego momentem głębokiej przemiany duchowej – postanowił całkowicie oddać swoje życie Bogu i złożył ślub dozgonnej czystości. Po zakończeniu wojny kontynuował naukę w Wiedniu i Paryżu, a w 1922 roku podjął pracę jako nauczyciel języka francuskiego w gimnazjum arcybiskupim w Zagrzebiu. Rok później uzyskał stopień doktora filozofii na Uniwersytecie Zagrzebskim. Cały swój wolny czas poświęcał pracy wychowawczej z młodzieżą. Założył Związek Orła Chorwackiego, którego program opierał się na trzech filarach: ofierze, Eucharystii i apostolstwie. Był jednym z pionierów ruchu liturgicznego w Chorwacji oraz gorliwym propagatorem Akcji Katolickiej.
Misją życiową błogosławionego Iwana Merza było prowadzenie młodych ludzi do głębokiej wiary poprzez umiłowanie Eucharystii, modlitwy i świadome życie chrześcijańskie. Pragnął tworzyć wspólnoty świeckich, które pomagałyby ludziom w pogłębianiu relacji z Chrystusem i dawaniu świadectwa wiary w codziennym życiu. Choć plan założenia świeckiego instytutu religijnego nie został zrealizowany, jego działalność wywarła ogromny wpływ na rozwój życia religijnego w Chorwacji. Zmarł 10 maja 1928 roku w Zagrzebiu, ofiarowując swoje życie w intencji młodzieży. Jego beatyfikacji dokonał Jan Paweł II 22 czerwca 2003 roku w Banja Luce, podkreślając, że największym pragnieniem jego życia było nieustanne zjednoczenie z Bogiem. Pozostawił po sobie bogatą spuściznę duchową w postaci dzienników, artykułów i rozważań, które do dziś inspirują wiernych do życia pełnego wiary i oddania.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1979 – Mikronezja – Dzień Konstytucji
Sfederowane Stany Mikronezji to państwo wyspiarskie położone na Oceanie Spokojnym, obejmujące 607 wysp archipelagu Karolinów. Zamieszkuje je około 110 tys. mieszkańców, należących głównie do ludów mikronezyjskich. Społeczeństwo jest silnie związane z tradycją klanową i rodzinną. Pod względem religijnym dominują chrześcijanie: katolicy stanowią około 52,7% ludności, protestanci 41,7%, wyznawcy religii tradycyjnych 2,7%, inni chrześcijanie 1%, a pozostałe religie i osoby niewierzące tworzą niewielkie grupy poniżej 1%. Najstarsze ślady osadnictwa sięgają około 4000 lat wstecz. Ważnym etapem rozwoju była cywilizacja skupiona wokół kompleksu Nan Madol, który od V do XV wieku był centrum władzy dynastii Saudeleur.
Pohnpei, Federated States of Micronesia, Scot Nelson, 2003, CC0 1.0
W czasach nowożytnych wyspy znalazły się pod wpływem Niemiec (od 1899), następnie Japonii (od 1914). Podczas II wojny światowej okolice wyspy Truk stały się miejscem jednej z ważniejszych operacji morskich. Po wojnie Mikronezja została terytorium powierniczym ONZ zarządzanym przez Stany Zjednoczone. 10 maja 1979 roku przyjęto konstytucję, a 3 listopada 1986 roku ogłoszono niepodległość w wolnym stowarzyszeniu z USA. Dzień proklamacji niepodległości upamiętnia odzyskanie samodzielności politycznej i rozpoczęcie funkcjonowania państwa jako suwerennej republiki. Chrześcijaństwo dotarło tu w XIX wieku wraz z pierwszymi misjonarzami katolickimi i protestanckimi, głównie z Hiszpanii i Niemiec. Kościół katolicki odegrał ważną rolę w edukacji i rozwoju społecznym. Obecnie kraj należy do jednej diecezji katolickiej – Diecezji Karolinów, obejmującej wyspy regionu. Do najważniejszych miejsc kultu należą sanktuaria maryjne oraz kościoły parafialne na wyspach Pohnpei i Yap, które są centrami życia religijnego miejscowej ludności. Najważniejszym świętem państwowym jest Dzień Konstytucji obchodzony 10 maja, upamiętniający przyjęcie ustawy zasadniczej i narodziny współczesnego państwa. Innym ważnym dniem jest 24 października – Dzień Narodów Zjednoczonych, przypominający o członkostwie kraju w ONZ od 1991 roku. Współczesna Mikronezja zmaga się z wieloma problemami. Najważniejsze z nich to uzależnienie gospodarki od pomocy zagranicznej, ograniczony rozwój infrastruktury, trudności komunikacyjne między wyspami oraz zagrożenia klimatyczne, zwłaszcza tajfuny i podnoszenie się poziomu oceanów. Mimo tych wyzwań mieszkańcy zachowują silne więzi społeczne i bogate dziedzictwo kulturowe, które pozostaje fundamentem życia kraju.
946 – Agapit II został papieżem.
Pope Agapetus II, Pope Agapetus II, 1842, Public domain
Agapit II urodził się w Rzymie i tam również zakończył życie w grudniu 955 roku. Na Stolicę Piotrową został wybrany 10 maja 946 roku z inicjatywy potężnego władcy miasta, Alberyka II ze Spoleto, który sprawował faktyczną kontrolę nad Rzymem. Zależność od świeckiego protektora ograniczała polityczną samodzielność papieża, dlatego Agapit II skupił się przede wszystkim na sprawach religijnych oraz umacnianiu autorytetu Kościoła. W okresie jego pontyfikatu ważne miejsce zajmowały działania reformatorskie inspirowane ruchem kluniackim. Dzięki przychylności Alberyka papież sprowadził mnichów z Gorze do opactwa przy bazylice św. Pawła, wspierając odnowę życia zakonnego. Jednocześnie rozwijał kontakty z królestwem niemieckim. Utrzymywał relacje z królem Ottonem I Wielkim, który dążył do uzyskania korony cesarskiej. Choć planowana koronacja nie doszła do skutku z powodu najazdów węgierskich, pontyfikat Agapita przyczynił się do wzrostu znaczenia Niemiec w północnych Włoszech. Papież nadawał przywileje licznym klasztorom i biskupstwom, a także zorganizował strukturę kościelną w Danii, podporządkowując ją metropolii hamburskiej. Agapit II angażował się również w spory kościelne, m.in. w konflikt o obsadę arcybiskupstwa w Reims. Po okresie wahań ostatecznie zatwierdził na tym stanowisku Artolda z Reims, nakładając klątwę na jego rywala. Pod koniec życia papież był świadkiem decyzji Alberyka II, który wymógł na rzymskiej szlachcie przysięgę wyboru swojego syna Jan XII na przyszłego papieża. Agapit nie sprzeciwił się temu postanowieniu, mimo że było ono sprzeczne z prawem kościelnym.
1902 – Otwarcie domu dla eremitów w Balangero niedaleko Turynu.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1942 – Stanisław Kudelski (1890-1942) – polski major audytor.
Stanisław Kudelski urodził się 5 maja 1890 roku w Mończyncach na Wołyniu, w rodzinie o tradycjach szlacheckich herbu Ślepowron. Już przed I wojną światową związał się z wojskiem – w armii austro-węgierskiej uzyskał stopień kadeta rezerwy i służył w 45 pułku piechoty, z którym pozostał związany także w czasie wojny. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i w 1919 roku został mianowany kapitanem. Początkowo kontynuował służbę liniową, jednak w latach 20. przeszedł do korpusu sądowego. Jako oficer audytor rozwijał swoją karierę w strukturach wojskowego wymiaru sprawiedliwości, osiągając w 1930 roku stopień majora. Pełnił funkcję sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr III, z którym był związany aż do wybuchu II wojny światowej, mieszkając wówczas w Wilnie. We wrześniu 1939 roku objął odpowiedzialne stanowiska w strukturach wojskowych, kierując służbą sprawiedliwości Armii „Prusy” oraz Frontu Północnego. Jego misją życiową była wierna służba państwu poprzez dbanie o ład prawny w armii oraz wspieranie odbudowy niepodległej Polski.W czasie okupacji niemieckiej został aresztowany w lutym 1942 roku i po krótkim pobycie w więzieniach trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Tam, oznaczony numerem 27193, poniósł śmierć 10 maja 1942 roku. Za swoją działalność został odznaczony m.in. Medalem Niepodległości oraz Złotym Krzyżem Zasługi, co potwierdza jego wkład w walkę o wolność i budowę struktur państwowych II Rzeczypospolitej.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP