KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święty Mamert, biskup
Święty Mamert żył w V wieku, jednak o jego młodości zachowało się niewiele informacji. Nie znamy dokładnej daty jego narodzin; wiadomo jedynie, że był bratem prezbitera i poety Klaudiana Mamerta. Około roku 461 lub 462 został biskupem miasta Vienne w Galii, w rejonie dzisiejszej Francji, a sakrę biskupią przyjął w 463 roku w mieście Die. Jako pasterz swojej diecezji zasłynął przede wszystkim jako człowiek głębokiej modlitwy i troski o powierzony mu lud. Jego misją życiową było wypraszanie Bożej pomocy dla wiernych w chwilach zagrożeń oraz umacnianie ich wiary poprzez wspólnotową modlitwę. W czasach jego posługi mieszkańców dotykały liczne nieszczęścia, takie jak trzęsienia ziemi, pożary czy nieurodzaje. W odpowiedzi na te doświadczenia Mamert zainicjował tzw. dni krzyżowe — trzydniowy okres modlitw błagalnych odbywających się przed uroczystością Wniebowstąpienia Pańskiego. Towarzyszyły im procesje, podczas których proszono o urodzaje i ochronę przed klęskami. Zwyczaj ten przetrwał przez wieki i w wielu miejscach nadal praktykuje się procesje na pola oraz modlitwy przy przydrożnych krzyżach. Święty Mamert zmarł w 477 roku. Tradycja chrześcijańska uznaje go za patrona mamek, juhasów i straży pożarnej, a także orędownika w czasie suszy, gorączki i chorób piersi. W niektórych krajach Europy Zachodniej bywa zaliczany do grona tzw. „zimnych świętych”, których wspomnienia łączono z okresami wiosennych ochłodzeń. Jego życie pozostaje przykładem pasterza oddanego modlitwie i odpowiedzialnego za dobro wspólnoty wiernych.
Wspomnienie dowolne – Święty Ignacy z Laconi, zakonnik
Święty Ignacy z Laconi, a właściwie Wincenty Peis, urodził się 17 grudnia 1701 roku w miejscowości Laconi na Sardynii, w ubogiej rodzinie wiejskiej wychowującej liczne potomstwo. Był jednym z dziewięciu synów i od najmłodszych lat pomagał w pracy, pasąc bydło. Rodzice, darząc szczególną czcią św. Franciszka z Asyżu, często nazywali go Franciszkiem, ucząc go prostoty i wrażliwości na potrzeby innych. W wieku osiemnastu lat ciężko zachorował. W obliczu zagrożenia życia złożył ślub, że jeśli odzyska zdrowie, poświęci się służbie Bogu w zakonie kapucynów. Po powrocie do sił dotrzymał obietnicy i w 1721 roku wstąpił do zakonu, przyjmując imię Ignacy. Większość swojego życia zakonnego spędził w Cagliari, gdzie przez czterdzieści lat pełnił posługę kwestarza, zbierając jałmużnę na potrzeby klasztoru. Jego misją życiową była pokorna służba ubogim oraz niesienie ludziom nadziei poprzez dobroć, modlitwę i bezinteresowną pomoc. Ignacy dzielił się z potrzebującymi tym, co sam zebrał, a jego serdeczność zjednywała mu przyjaźń wielu ludzi, zwłaszcza rybaków i najuboższych mieszkańców miasta. Oprócz kwestowania zajmował się także tkaniem materiałów na habity dla współbraci. Był znany z wielkiej pokory, życzliwości oraz głębokiej wiary. Tradycja przypisuje mu dar wnikania w ludzkie serca i dokonywania cudów. Na dwa lata przed śmiercią utracił wzrok, lecz czas ten wypełnił jeszcze gorliwszą modlitwą. Zmarł 11 maja 1781 roku. Został beatyfikowany w 1940 roku, a kanonizowany 21 października 1951 roku przez papieża Piusa XII. Jego ciało spoczywa w sanktuarium w Cagliari, gdzie do dziś wierni przychodzą prosić o jego wstawiennictwo.
Wspomnienie dowolne – Święci Odon, Majol, Odylon i Hugon oraz błogosławiony Piotr, opaci kluniaccy
Dom Mayeul, quatrièmeabbé de Cluny, autor nieznany XVIII w., Public domain
Hugh of Cluny, Holy Roman Emperor Henry IV, and Matilda of Tuscany, autor nieznany, około 1115, Public domain
Opactwo w Cluny, założone w 910 roku przez księcia Wilhelma Pobożnego, szybko stało się jednym z najważniejszych ośrodków odnowy życia zakonnego w Europie. Niezależność od władzy świeckiej i bezpośrednie podporządkowanie papieżowi stworzyły warunki do rozwoju duchowości, której przewodzili wybitni opaci: święci Odon, Majol, Odylon i Hugon oraz błogosławiony Piotr zwany Czcigodnym. Święty Odon, który objął urząd opata w 927 roku, umocnił samodzielność Cluny i zapoczątkował szeroką reformę klasztorów w wielu krajach Europy. Jego następcy rozwijali to dzieło. Święty Majol kierował opactwem z wielką roztropnością, był doradcą papieży i władców, a jego reformy objęły liczne klasztory we Francji, Niemczech i Italii. Po nim rządy objął święty Odylon, znany z wrażliwości na potrzeby ubogich — w czasie głodu przeznaczył kosztowności klasztorne na pomoc potrzebującym oraz rozpowszechnił modlitwę za zmarłych w dniu 2 listopada, co stało się początkiem Dnia Zadusznego. Święty Hugon, rządzący Cluny przez sześćdziesiąt lat, zjednoczył klasztory w jedną kongregację i współpracował z wieloma papieżami, przyczyniając się do rozwoju życia religijnego w Europie. Ostatnim z wielkich opatów był błogosławiony Piotr Czcigodny, który dbał o rozwój intelektualny zakonu, podejmował dialog z innymi religiami oraz pozostawił liczne pisma teologiczne. Ich wspólną misją życiową było odnowienie życia zakonnego poprzez wierność modlitwie, dyscyplinie oraz służbę Kościołowi, a także szerzenie jedności i pokoju w świecie chrześcijańskim. Dzięki ich wysiłkom Cluny stało się duchowym centrum średniowiecznej Europy, którego wpływ odczuwano przez wiele pokoleń.
Wspomnienie dowolne – Święty Franciszek de Hieronimo, prezbiter i gorliwy apostoł Neapolu
Santuario di Grottaglie, gruppo scultoreo raffigurante il santo in atto di benedire una famiglia, 2017, CC BY-SA 4.0
Święty Franciszek de Hieronimo urodził się 17 grudnia 1642 roku w Grottaglie, w diecezji Taranto, jako najstarszy z dwunastu synów w religijnej rodzinie. Pierwsze lata życia spędził, pomagając rodzicom w codziennych obowiązkach, a naukę rozpoczął w miejscowej szkole prowadzonej przez zakonników. Później kształcił się w kolegium jezuickim, gdzie studiował retorykę i filozofię, a następnie w Neapolu zgłębiał prawo oraz teologię. Święcenia kapłańskie przyjął w 1666 roku, a po ukończeniu studiów wstąpił do zakonu jezuitów. Z polecenia przełożonych rozpoczął działalność misyjną w południowych Włoszech, najpierw w diecezji Lecce, a następnie w samym Neapolu. Jego kazania przyciągały tłumy tak liczne, że często musiał przemawiać na placach miejskich. Jego misją życiową było prowadzenie ludzi do nawrócenia i pogłębienia życia sakramentalnego, zwłaszcza poprzez głoszenie słowa Bożego i zachęcanie do częstego przyjmowania Komunii świętej. Wprowadził zwyczaj wspólnej Komunii w każdą trzecią niedzielę miesiąca, poprzedzonej katechezą i spowiedzią, co przyniosło widoczne owoce duchowe.Franciszek szczególną troską otaczał ubogich, chorych oraz osoby zagubione moralnie. Odwiedzał potrzebujących, niosąc im pomoc materialną i duchową, dzięki czemu zyskał miano „apostoła Neapolu” i „ojca ubogich”. W czasach konfliktów zbrojnych starał się także łagodzić spory i wspierać ofiary wojny. Zmarł 11 maja 1716 roku w Neapolu, pozostawiając po sobie przykład kapłana całkowicie oddanego służbie Bogu i ludziom. Został beatyfikowany w 1806 roku, a kanonizowany w 1839 roku.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
1899 – Leon XIII bullą Properante ad exitumsaeculumogłasza Jubileusz Odrodzenia w roku 1900.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1034–Mieszko II Lambert (990-1034) – król Polski.
Darstellung Mieszkos II und Mathildes von Schwaben auf dem Widmungsbild des Liber de divinis officiis, autor nieznany, między 1000-1025, Public domain
Mieszko II Lambert, syn Bolesława Chrobrego, urodził się około 990 roku i od młodości przygotowywany był do sprawowania władzy. Już za życia ojca uczestniczył w działaniach politycznych i wojskowych, zwłaszcza w kontaktach z państwem niemieckim. W 1013 roku zawarł małżeństwo z Rychezą, córką wpływowego możnowładcy z Lotaryngii, co wzmocniło pozycję dynastii Piastów w Europie. Mieszko wyróżniał się wykształceniem – potrafił czytać i pisać oraz znał łacinę, język niemiecki i grekę, co było rzadkością wśród władców jego epoki. Po śmierci ojca w 1025 roku został koronowany na króla Polski w Gnieźnie. Obejmował państwo rozległe, lecz trudne do utrzymania. W pierwszych latach panowania prowadził aktywną politykę wojenną, organizując wyprawy na Saksonię w 1028 i 1030 roku. Wkrótce jednak Polska znalazła się w trudnym położeniu, gdy przeciw królowi wystąpiła koalicja Niemiec, Czech i Rusi Kijowskiej. W 1031 roku Mieszko utracił władzę i musiał uciekać z kraju, a w Czechach został uwięziony. Po śmierci swojego brata Bezpryma w 1032 roku odzyskał część państwa jako książę i z czasem ponownie zjednoczył jego ziemie. Nie udało mu się jednak odbudować dawnej potęgi kraju. Polska utraciła część zdobyczy terytorialnych z czasów jego ojca, a wewnętrzne bunty i kryzys władzy osłabiły państwo. Mieszko II zmarł w maju 1034 roku, pozostawiając kraj osłabiony i narażony na dalsze niepokoje. Choć dawniej oceniano go surowo, współczesna historiografia podkreśla, że jego trudne panowanie wynikało głównie z niekorzystnej sytuacji politycznej i wewnętrznych konfliktów, a nie z braku zdolności władczych.
1838 – Jędrzej Śniadecki (1768-1838) – polski lekarz, biolog, chemik, filozof, satyryk, wykładowca akademicki.
Jędrzej Śniadecki, Aleksander Sleńdziński, 1843, Public domain
Jędrzej Śniadecki był wybitnym polskim lekarzem, chemikiem, biologiem i filozofem, a zarazem jednym z pionierów nowoczesnej nauki na ziemiach polskich. Urodził się 30 listopada 1768 roku w Rydlewie koło Żnina. Kształcił się w Trzemesznie i Krakowie, a następnie studiował medycynę, chemię i fizjologię w Padwie. Przez wiele lat pracował w Wilnie jako profesor chemii i medycyny oraz prezes Towarzystwa Medycznego Wileńskiego, odgrywając kluczową rolę w rozwoju środowiska naukowego. Zmarł 11 maja 1838 roku w Wilnie. Misją życiową Jędrzeja Śniadeckiego było upowszechnianie wiedzy naukowej i troska o zdrowie społeczeństwa poprzez rozwój medycyny, higieny i wychowania fizycznego. Uważał, że zdrowie człowieka zależy zarówno od wiedzy, jak i od codziennych nawyków, dlatego propagował właściwą dietę, ruch oraz dbałość o higienę. Był jednym z pierwszych uczonych, którzy podkreślali znaczenie światła słonecznego w leczeniu krzywicy, co później powiązano z działaniem witaminy D. Śniadecki zasłynął również jako twórca podstaw polskiej terminologii chemicznej i autor pierwszego polskiego podręcznika chemii „Początki chemii”, który przez długie lata służył uczniom i studentom. W pracy „Teorya jestestw organicznych” przedstawił nowatorskie poglądy na temat przemiany materii w organizmach żywych, wyprzedzając w wielu kwestiach rozwój nauk biologicznych. Prowadził także badania nad procesami rozpuszczania i ogłosił odkrycie nowego pierwiastka, choć jego ustalenia nie zostały później potwierdzone.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1944 – Konstanty Abłamowicz (1884-1994) – polski podpułkownik kawalerii.
Konstanty Abłamowicz, autor nieznany, przed 9 sierpnia 1933, Public domain
Konstanty Abłamowicz, herbu Abdank, ps. „Tatar”, „Abdank” i „Kostek”, był podpułkownikiem kawalerii Wojska Polskiego, działaczem niepodległościowym oraz społecznym, odznaczonym Orderem Virtuti Militari. Urodził się 27 kwietnia 1884 roku w Nehorele w powiecie słuckim. Już jako młody człowiek angażował się w działalność patriotyczną – należał do organizacji młodzieżowej „Promień” oraz do Polskiej Partii Socjalistycznej „Proletariat”. Za działalność niepodległościową został aresztowany i zesłany po wydarzeniach rewolucji 1905 roku, skąd zdołał uciec na emigrację. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do 1 pułku ułanów I Brygady Legionów Polskich. Służył w kampaniach wojennych, awansował na oficera kawalerii i po kryzysie przysięgowym został internowany. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wstąpił do Wojska Polskiego, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej oraz pełnił odpowiedzialne funkcje wojskowe i dyplomatyczne, m.in. jako attaché wojskowy w Rewlu. W kolejnych latach dowodził jednostkami kawalerii, osiągając stopień podpułkownika. Misją życiową Konstantego Abłamowicza była służba Polsce i walka o jej niepodległość, zarówno z bronią w ręku, jak i poprzez działalność organizacyjną oraz społeczną. Po zakończeniu służby wojskowej nadal angażował się w życie publiczne – kierował instytucjami gospodarczymi, działał w organizacjach legionowych i wspierał środowiska patriotyczne. Podczas II wojny światowej włączył się w działalność konspiracyjną, pracując w strukturach podziemnych związanych z obozem piłsudczykowskim. W kwietniu 1944 roku został aresztowany przez Niemców i osadzony na Pawiaku. 11 maja 1944 roku został rozstrzelany w ruinach getta warszawskiego.
1951 – Gracjan Fróg (1911-1951) – polski kapitan broni pancernych, dowódca 3. Wileńskiej Brygady AK.
„Szczerbiec”. 3 Wileńska Brygada AK, Kerim44, 1944, Public domain
Gracjan Fróg (1911–1951), ps. „Góral” i „Szczerbiec”, był kapitanem broni pancernych Wojska Polskiego oraz dowódcą 3. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, jednym z najbardziej zasłużonych oficerów podziemia na Wileńszczyźnie. Urodził się 8 grudnia 1911 roku w Laskówce. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnobrzegu wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, a następnie służył w jednostkach pancernych, zdobywając doświadczenie wojskowe i awansując na kolejne stanowiska. We wrześniu 1939 roku brał udział w wojnie obronnej jako dowódca szwadronu techniczno-gospodarczego. Po dostaniu się do niewoli niemieckiej zdołał uciec, lecz wkrótce został zatrzymany przez Sowietów. Po kolejnej ucieczce powrócił do Wilna i włączył się w działalność konspiracyjną. W szeregach Armii Krajowej współtworzył oddziały partyzanckie, a od 1943 roku dowodził oddziałem, który rozwinął się w 3. Wileńską Brygadę AK. Jednostka ta brała udział w licznych akcjach zbrojnych przeciw okupantom niemieckim i ich współpracownikom, m.in. w walkach pod Mikuliszkami i Murowaną Oszmianką. W lipcu 1944 roku Fróg dowodził brygadą podczas operacji „Ostra Brama”, walcząc o wyzwolenie Wilna.Misją życiową Gracjana Fróga była walka o wolność Polski i obrona jej niepodległości, nawet w obliczu największego zagrożenia i prześladowań. Po zakończeniu walk z Niemcami został aresztowany przez NKWD i wywieziony do obozu w ZSRR, z którego w 1946 roku zdołał uciec. Po powrocie do kraju w 1948 roku został ponownie aresztowany przez władze komunistyczne i po sfingowanym procesie skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 11 maja 1951 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie.
1952 –Adam Ratyniec (1926-1952) – polski starszy sierżant, żołnierz AK i WiN.
Pomnik pamieci bohaterskiej 6 wielenskiej brygady AK, Lilly M, CC BY-SA 3.0
Adam Ratyniec (1926–1952), ps. „Lampart”, urodził się w 1926 roku. W czasie okupacji niemieckiej wstąpił do konspiracji, początkowo działając w strukturach terenowych, a pod koniec wojny służąc w lotnym oddziale partyzanckim 34 pułku piechoty Armii Krajowej dowodzonym przez por. Stefana Wyrzykowskiego „Zenona”. Po wkroczeniu Armii Czerwonej i rozpoczęciu represji wobec żołnierzy podziemia nie zaprzestał walki. Ukrywał się i wstąpił do oddziałów samoobrony, uczestnicząc w licznych akcjach zbrojnych przeciwko siłom sowieckim i komunistycznym. W czasie jednej z akcji w 1945 roku został ciężko ranny i aresztowany, lecz dzięki pomocy pielęgniarki zdołał uciec ze szpitala i powrócić do konspiracji. Później wstąpił do 6. Brygady Wileńskiej dowodzonej przez kpt. Władysława Łukasiuka „Młota”, gdzie zdobył opinię odważnego i zdyscyplinowanego żołnierza. Po reorganizacji oddziałów objął dowództwo patrolu operującego głównie na Podlasiu. Misją życiową Adama Ratyńca była nieustanna walka o wolność Polski i ochrona miejscowej ludności przed represjami władz komunistycznych. Jako dowódca patrolu prowadził działania przeciwko funkcjonariuszom aparatu represji i organizacjom wspierającym nową władzę, kierując niewielkim, lecz dobrze zorganizowanym oddziałem. 11 maja 1952 roku, wskutek donosu, jego oddział został otoczony w lesie Sokóle przez liczne siły KBW i UB. W nierównej walce Ratyniec poległ wraz z częścią swoich żołnierzy. Był jednym z ostatnich dowódców partyzanckich działających na lewobrzeżnym Podlasiu. Po latach został pośmiertnie uhonorowany wysokim odznaczeniem państwowym, a jego nazwisko upamiętniono na pomnikach poświęconych żołnierzom podziemia niepodległościowego.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP