KALENDARZ LITURGICZNY
Wspomnienie dowolne –Święci Nereusz i Achilles, męczennicy
Święci Nereusz i Achilles byli rzymskimi żołnierzami, których życie stało się świadectwem głębokiej przemiany serca i odwagi w obronie wiary. Według przekazu papieża św. Damazy I, służyli oni namiestnikowi rzymskiemu i byli zobowiązani do wykonywania egzekucji na chrześcijanach. Widok niezwykłej odwagi i niezłomności skazańców sprawił jednak, że sami zaczęli podziwiać ich wiarę. To doświadczenie doprowadziło ich do nawrócenia – porzucili służbę wojskową i przyjęli wiarę w Chrystusa. Misją życiową Nereusza i Achillesa stało się wierne trwanie przy Chrystusie oraz dawanie świadectwa prawdzie Ewangelii, nawet za cenę własnego życia. Z dawnych prześladowców stali się obrońcami wiary, gotowymi ponieść najwyższą ofiarę. Około roku 304 zostali skazani na śmierć i umęczeni za wiarę. Ich ciała pochowano na cmentarzu przy Via Ardeatina, gdzie zachowała się uszkodzona płaskorzeźba przedstawiająca męczeństwo Achillesa – uznawana za najstarsze znane przedstawienie tego wydarzenia. Według innej tradycji byli oni związani z dworem Flawii Domitylli, wnuczki cesarza Wespazjana. Po śmierci jej męża, konsula Tytusa Flawiusza Klemensa, z rozkazu cesarza Domicjana została zesłana na wyspę Pantelleria, gdzie poniosła męczeństwo razem z Nereuszem i Achillesem. Już w VII i VIII wieku pielgrzymi licznie odwiedzali ich grób w Rzymie. Do dziś ich relikwie przechowywane są w bazylice Bazylika Świętych Nereusza i Achillesa, wzniesionej na terenie katakumb św. Domitylli.
Wspomnienie dowolne – Święty Pankracy, męczennik
St. Pancratius, Lambert Sachs (1818–1903), Public domain
Święty Pankracy urodził się w 286 (lub 290) roku w Synnada w zamożnej rodzinie. Jego matka, Cyriada, zmarła przy porodzie, a ojciec, Kleoniusz, ceniony przez cesarza Dioklecjana, poniósł męczeńską śmierć za wiarę, gdy Pankracy miał zaledwie osiem lat. Po tym wydarzeniu chłopiec wraz z wujem Dionizym przybył do Rzymu, gdzie obaj przyjęli chrzest z rąk papieża Marcelina. Misją życiową św. Pankracego stało się wierne trwanie przy Chrystusie oraz obrona prześladowanych wyznawców wiary. Korzystając z rodzinnego majątku, pomagał potrzebującym chrześcijanom, dając przykład odwagi i miłosierdzia. W wieku około 14 lat został uwięziony za odmowę oddania czci bożkom i skazany na śmierć przez ścięcie mieczem w 304 r. Na arenie głośno wzywał imienia Jezusa, a po śmierci jego ciało zostało uratowane i pochowane przez rzymiankę Ottavillę. Jego kult rozwijał się szybko: papież Symmach wzniósł bazylikę nad jego grobem, która istnieje do dziś jako Bazylika św. Pankracego za Murami. Święty Pankracy jest patronem dzieci, zwłaszcza przystępujących do I Komunii św., rycerstwa, stróżem przysiąg i opiekunem przed krzywoprzysięstwem. W ikonografii przedstawiany jest jako młodzieniec w bogatej tunice, z mieczem, palmą męczeństwa lub sercem, symbolizującym jego odwagę i wierność Bogu.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiona Juta z Bielczyn
Błogosławiona Juta z Bielczyn, zwana także Jutą z Chełmży, urodziła się około 1220 r. w Turyngii w zamożnym i głęboko religijnym rodzie książąt brunszwickich. Już od młodości wrażliwa na cierpienie innych, wzorowała się na św. Elżbiecie, a swoje powołanie rozpoznała w pielgrzymce do grobu Świętej.Misją życiową Juty stało się służenie Bogu poprzez modlitwę, pomoc potrzebującym oraz życie w pokucie i ascezie. Po przedwczesnej śmierci męża wychowywała dzieci, a gdy dorosły, oddała je pod opiekę zakonnic, sama rozdała majątek ubogim i rozpoczęła wędrówkę jako żebrząca pątniczka. Opiekowała się chorymi, zwłaszcza trędowatymi, wspierała biednych jałmużną i związała się z beginkami, uczestnicząc w życiu duchowym kręgu Mechtyldy z Magdeburga. W 1256 r. przybyła na ziemię chełmińską, by modlitwą i pokutnym życiem wspierać zakon Krzyżaków w nawracaniu pogan. Zamieszkała w pustelni w Bielczynie, prowadząc życie pełne ascezy, codziennie uczestnicząc we Mszy św. w katedrze w Chełmży i opiekując się szpitalem św. Jerzego. Legendy przypisują jej cudowny dar chodzenia po jeziorze, co umożliwiało szybki udział w liturgii. Zmarła 12 maja 1260 r., pozostawiając po sobie świadectwo świętości. Już w 1275 r. rozpoczął się jej kult, który przez wieki był wspierany przez biskupów i królów. Bł. Juta została patronką Prus Królewskich, miasta Chełmży oraz dzieł Miłosierdzia Bożego diecezji chełmińskiej. Jej relikwie spoczywają w katedrze Świętej Trójcy w Chełmży. W ikonografii przedstawiana jest w prostej sukni przypominającej habit, z wdowim welonem, symbolizującym jej życie pełne pokory, ascezy i poświęcenia dla bliźnich.
Wspomnienie dowolne – Święty Leopold Mandić z Hercegnovi, prezbiter
Leopold Mandić, autor nieznany, przed 1942 r., Public domain
Święty Leopold Mandić urodził się 12 maja 1866 r. w Herceg Novi w ubogiej chorwackiej rodzinie Piotra i Karoliny Mandićów, jako najmłodsze z dwunastu dzieci. Już od najmłodszych lat wyróżniał się głęboką pobożnością, która ukształtowała jego przyszłą misję. W 1884 r. wstąpił do zakonu kapucynów, przyjmując imię Leopold, a cztery lata później złożył śluby wieczyste. Święcenia kapłańskie przyjął 20 września 1890 r. w Wenecji. Misją życiową Leopolda Mandića było prowadzenie wiernych do pojednania z Bogiem poprzez sakrament spowiedzi. Pomimo niewielkiego wzrostu (135 cm), utykania i trudności w mówieniu, stał się wytrwałym spowiednikiem, poświęcając codziennie kilkanaście godzin w konfesjonale. Posiadał dar wglądu w sumienia penitenta, udzielając nie tylko duchowych rad, lecz także ofiarując własne cierpienia w intencji wiernych. W 1906 r. został skierowany do klasztoru Świętego Krzyża w Padwie, gdzie zakładał sierocińce, wspierał ubogich i prowadził życie pełne modlitwy oraz ascezy. Podczas I wojny światowej trafił do więzienia za odmowę wyrzeczenia się chorwackiego obywatelstwa. Zmarł 30 lipca 1942 r. w Padwie z powodu choroby nowotworowej. Beatyfikowany 2 maja 1976 r. przez papieża Paweł VI, kanonizowany 16 października 1983 r. przez Jan Paweł II, został nazwany „Apostołem sakramentu pojednania” i ustanowiony orędownikiem penitentów i spowiedników.
Wspomnienie dowolne – Święty German, patriarcha Konstantynopola
Święty German urodził się około 641–649 roku w rodzinie senatorskiej. Od młodości wybrał życie poświęcone Bogu, rezygnując z możliwej kariery świeckiej. Już jako duchowny brał udział w ważnych synodach i soborach, m.in. w Soborze Konstantynopolitańskim III (680–681), gdzie potępiono herezję monoteletów, a następnie jako metropolita w Ciziku aktywnie bronił nauki Kościoła. Misją życiową św. Germana było obrona prawdziwej wiary oraz czci świętych obrazów i relikwii przed herezją i ikonoklazmem. Jako patriarcha Konstantynopola od 715 r. usuwał ze wspólnoty kościelnej zwolenników monoteletyzmu, udzielał chrztu cesarskim dzieciom i uczestniczył w koronacjach władców. W czasach pierwszych prześladowań ikon (718–727) starał się chronić kult świętych wizerunków poprzez listy, odezwy i osobiste mediacje, choć napotkał sprzeciw cesarskiego dworu i części hierarchów. Święty German był także płodnym pisarzem Kościoła wschodniego. Pozostawił dzieła dogmatyczne, kazania, komentarze do liturgii św. Bazylego i św. Jana Chryzostoma oraz listy, w których zwalczał herezje i przypominał o prawdziwej wierze. Zmarł na wygnaniu w klasztorze w Córa około 733–740 roku. Po śmierci cieszył się wielką czcią jako obrońca ikon i relikwii. Jego relikwie były ukrywane w czasie prześladowań, a później przeniesione do Francji. Sobór Nicejski II (787) uznał go za „świętego i błogosławionego”, a jego życie stało się wzorem niezłomnej wierności Kościołowi w trudnych czasach.
Wspomnienie dowolne – Błogosławiona Imelda Lambertini, dziewicai mistyczka eucharystyczna
Image de la Bienheureuse Imelda Lambertini, autor nieznany, Public domain
Błogosławiona Imelda Lambertini urodziła się w Bolonii około 1320–1321 r. w rodzinie hrabiego Egano Lambertini. Już w wieku dziesięciu lat została oblatką w klasztorze dominikanek w Bolonii, gdzie odznaczała się wyjątkową pobożnością i gorliwością w służbie Bożej. Młody wiek uniemożliwiał jej przyjęcie Komunii świętej, co stało się przedmiotem jej gorących modlitw. Misją życiową bł. Imeldy było połączenie się z Jezusem w Najświętszym Sakramencie oraz dawanie świadectwa czystości i oddania Bogu. W wieku dwunastu lat, podczas Mszy św. w uroczystość Wniebowstąpienia, cudownie przyjęła swoją pierwszą i ostatnią Komunię świętą – Hostia uniosła się nad jej głową, a kapłan, dostrzegając wolę Bożą, podał ją dziewczynce. Po przyjęciu Eucharystii zmarła w ekstazie, pozostawiając niezatarte świadectwo głębokiej jedności z Chrystusem. Kult bł. Imeldy został oficjalnie zatwierdzony przez papieża Leon XII w 1826 r., a w XX wieku akcja papieża Pius X przywróciła mu żywotność poprzez propagowanie wczesnej Komunii św. W wielu krajach, w tym w Polsce, powstały bractwa i sodalicje eucharystyczne na jej cześć, które pielęgnowały duchowość dziewicy i jej miłość do Najświętszego Sakramentu. W ikonografii bł. Imelda przedstawiana jest jako młoda dziewica w habicie dominikańskim, często z hostią unoszącą się nad jej głową, symbolizującą cud eucharystyczny i pełne poświęcenie Bogu.
KALENDARZ OPATRZNOŚCI BOŻEJ
254 – Stefan I został papieżem.
Pope Stephen I, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Święty Stefan I był 23. papieżem Kościoła katolickiego. Urodził się w Rzymie, gdzie również zakończył życie 2 sierpnia 257 roku. Na Stolicy Piotrowej zasiadał od 12 maja 254 roku aż do swojej śmierci. Okres jego pontyfikatu przypadł na czas licznych napięć w Kościele, gdy wspólnoty chrześcijańskie zmagały się z problemem powrotu osób, które wcześniej wyrzekły się wiary. Najważniejszym wyzwaniem jego rządów był spór o ważność chrztu udzielonego przez heretyków lub osobom, które odpadły od wiary. Część biskupów z Afryki Północnej i Azji Mniejszej, na czele z biskupem Cyprianem z Kartaginy, uważała, że osoby powracające do Kościoła powinny zostać ochrzczone ponownie. Stefan I zdecydowanie sprzeciwiał się takiej praktyce, podkreślając, że raz udzielony chrzest pozostaje ważny. Jego stanowcza postawa doprowadziła niemal do zerwania jedności z niektórymi Kościołami lokalnymi, lecz jednocześnie przyczyniła się do utrwalenia zasad obowiązujących w Kościele powszechnym. Drugim istotnym konfliktem był spór dotyczący biskupa Marcjana z Arles, który przyjął surowe poglądy związane z nauką antypapieża Nowacjana i odmawiał przebaczenia skruszonym apostatom. Mimo nacisków ze strony innych biskupów Stefan I nie zgodził się na jego usunięcie, kierując się własnym rozeznaniem i troską o porządek kościelny. Postawa papieża sprawiła, że zapamiętano go jako człowieka zdecydowanego i nieustępliwego w sprawach wiary. Według starożytnych przekazów poniósł śmierć męczeńską i został pochowany w katakumbach św. Kaliksta w Rzymie.
1364 – KrólKazimierz III Wielki ogłosił akt fundacyjny Uniwersytetu Krakowskiego.
1896 – Ksiądz Alojzy Orione otwiera kolegium Dom Jezusa w Mornico Losana – pierwsze gospodarstwo rolne Dzieła i postulat Zgromadzenia.
1981 – Zarejestrowano NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”.
ORIOŃSKI SKARBIEC MODLITWY
POWOŁANIA DO ZGROMADZEŃ ŚWIĘTEGO ALOJZEGO ORIONE
O Jezu, który w swojej nieskończonej miłości ku ludziom, rzekłeś kiedyś Apostołom: „Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje” (por. Mt 9,37), oto my pokornie błagamy, abyś raczył przyjąć do swego serca tę oto prośbę i przedstawił ją swojemu Ojcu Niebieskiemu, żeby zesłał powołania dla Małego Dzieła. Wzbudź ofiarne dusze gotowe do pracy i poświęcenia, aby rozszerzać wśród warstw pracujących i ubogich znajomość i miłość ku Tobie, ku Kościołowi i papieżowi. Dziewico Niepokalana, Matko Boskiej Opatrzności, wesprzyj naszą prośbę u swego Syna Jezusa. Święci nasi patronowie, wstawcie się za nami. Amen
WSPOMINAMY W MODLITWIE
1003–Sylwester II (945-1003) – papież.
Grób Sylwestra II Bazylice św. Jana na Lateranie, Sailko, 2016, CC BY 3.0
Sylwester II, znany też jako Gerbert z Aurillac, urodził się około 945 roku w Belliac w Owernii. Już od 12. roku życia kształcił się w benedyktyńskim klasztorze św. Geralda w Aurillac, a następnie w Katalonii zgłębiał wiedzę matematyczną, astronomiczną i mechaniczną, niedostępną w północnej Europie. Jego naukowe zainteresowania uczyniły go jednym z najwybitniejszych uczonych X wieku. Po latach nauczania w Reims i służbie przy dworze Ottona II Gerbert został arcybiskupem Rawenny, a w 999 roku, dzięki poparciu cesarza Ottona III, wybrano go papieżem – pierwszym Francuzem na Stolicy Piotrowej. Jako Sylwester II dążył do reformy Kościoła: potępiał nepotyzm i symonię, wzywał duchownych do celibatu oraz promował wolny wybór opatów przez mnichów. Wspierał również politykę Ottona III, wspomagając chrystianizację młodych państw, m.in. Polski i Węgier, oraz inicjując kanonizację św. Wojciecha. Jako uczony wprowadził do Europy cyfry arabskie i system dziesiętny, zajmował się logiką formalną, tworzył traktaty naukowe i kolekcjonował manuskrypty. Jego wiedza budziła podziw, ale i podejrzenia, a legendy wiązały go z mocami nadprzyrodzonymi. Sylwester II zmarł w Rzymie 12 maja 1003 roku i został pochowany w Bazylice św. Jana na Lateranie, pozostawiając po sobie spuściznę zarówno duchową, jak i naukową.
1012–Sergiusz IV, papież.
Pope Sergius IV, Artaud de Montor, 1842, Public domain
Sergiusz IV, urodzony jako Pietro di Luna w Rzymie, objął Stolicę Piotrową 31 lipca 1009 roku i sprawował ją do 12 maja 1012. Przed wyborem na papieża był biskupem Albano, a nominację zawdzięczał wpływowi patrycjusza Jana Krescencjusza. Zmienił imię na Sergiusz na cześć św. Piotra, podkreślając swoje przywiązanie do tradycji apostolskiej. Podczas pontyfikatu odpowiadał na prośby władców świeckich, m.in. wysyłał legatów do Niemiec w sprawie konsekracji katedry w Bambergu i zatwierdzał stan posiadania arcybiskupstwa w Merseburgu. Przypisywana mu encyklika wzywająca do krucjaty w 1009 roku prawdopodobnie nie pochodziła od niego. Mimo przydomku „Świński Pysk” cieszył się autentycznym szacunkiem ludu rzymskiego. Na jego grobie w Bazylice św. Jana na Lateranie widniało epitafium: „Był chlebem głodnych, odzieżą nagich, nauczycielem ludu, pasterzem przez wszystkich czczonym”. Zmarł w tajemniczych okolicznościach 12 maja 1012, niedługo przed śmiercią Jana Krescencjusza, co wywołało spekulacje na temat przyczyn ich zgonów.
1935–Józef Piłsudski (1867-1935) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, wojskowy, polityk,marszałek Polski,Naczelnik Państwa,minister spraw wojskowych,premier RP.
Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą oraz córkami – Wandą i Jadwigą, autor nieznany, 1928, Public domain
Powitanie Józefa Piłsudskiego na Dworcu Wiedeńskim w Warszawie 12.XI.1916, autor nieznany, Public domain
Józef Piłsudski podczas wizyty w Poznaniu 27.X.1919, autor nieznany, Public domain
Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 roku w Zułowie na Wileńszczyźnie, w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Wychowany w duchu miłości do ojczyzny, już w młodości zetknął się z realiami rusyfikacji i działalnością konspiracyjną. Za udział w działaniach przeciw caratowi został w 1887 roku zesłany w głąb Rosji, co jeszcze bardziej umocniło jego przekonanie o konieczności walki o wolność Polski. Po powrocie z zesłania zaangażował się w działalność niepodległościową, wstępując do Polskiej Partii Socjalistycznej. Organizował tajne drukarnie, tworzył struktury konspiracyjne i z czasem powołał Organizację Bojową PPS oraz Polską Organizację Wojskową. Jego główną misją życiową stało się przygotowanie narodu do odzyskania niepodległości poprzez tworzenie własnych sił zbrojnych i budzenie ducha walki o wolność.Podczas I wojny światowej stanął na czele Legionów Polskich, które stały się zalążkiem przyszłego wojska narodowego. 11 listopada 1918 roku objął funkcję naczelnego wodza Armii Polskiej, a następnie został Naczelnikiem Państwa, odgrywając kluczową rolę w odbudowie państwa polskiego. W 1920 roku otrzymał stopień pierwszego marszałka Polski, a jego decyzje wojskowe przyczyniły się do zwycięstwa w wojnie z bolszewikami. Po przewrocie majowym w 1926 roku pozostał najważniejszą postacią życia politycznego kraju, wywierając znaczący wpływ na kierunek polityki wewnętrznej i zagranicznej II Rzeczypospolitej. Zmarł 12 maja 1935 roku w Warszawie. Zapisał się w historii jako przywódca, którego celem było odrodzenie niepodległej Polski i zapewnienie jej trwałego bezpieczeństwa.
ZMARLI Z RODZINY ORIOŃSKIEJ
1994 – Ks. Stanisław Jarnuszewski FDP (1922-1994)
Ks. Stanisław Jarnuszewski urodził się 13 stycznia 1922 r. w Warszawie jako syn Czesława i Balbiny. Ochrzczony został 20 stycznia tego samego roku w kościele pw. św. Michała w Warszawie, a bierzmowany w 1930 r. Miał dwoje młodszego rodzeństwa – brata Antoniego i siostrę Jadwigę. W życiorysie napisał: „Jak sobie przypominam, już w chwili, gdy zacząłem dochodzić do używania rozumu, służba Boża pociągała mnie. W młodym sercu budziło się ziarnko powołania, które pewno jeszcze przed I Komunią św. włożył Dobry Pasterz w mą duszę”.
Do szkoły powszechnej Stanisław uczęszczał w latach 1928-1935 w Warszawie. Uczył się dobrze. Po skończeniu siódmej klasy w 1936 r. zgłosił się do naszego niższego seminarium duchownego w Zduńskiej Woli. Tam w 1939 r. zdał tzw. małą maturę.
W sierpniu 1939 r. Stanisław zgłosił się do nowicjatu i odprawił rekolekcje. 14 sierpnia miał obłóczyny, a kilkanaście dni później uciekał przed frontem niemieckim do Łaźniewa, gdzie się nie zatrzymał z powodu przepełnienia domu. Będąc blisko stolicy, udał się do rodziców. Przebywał tam do lipca 1940 r. Nowicjat odprawił w Warszawie. Pierwsze śluby zakonne złożył 8 grudnia 1941 r., a śluby wieczyste – w 1946 r. Po nowicjacie do 1944 r.
pracował w naszej piekarni w Warszawie przy ul. Barskiej, założonej przez ks. Włodzimierza Michalskiego. Zatrudnieni w niej otrzymywali specjalny dokument chroniący przed aresztowaniem podczas ulicznych łapanek urządzanych przez niemiecką policję.
W 1945 r. został wysłany z kilkoma innymi orionistami na teologię do wyższego seminarium duchownego we Włocławku, gdzie wszyscy złożyli egzamin z filozofii i zaczęli studiować teologię. Po ukończeniu tegoż seminarium 18 czerwca 1950 r. otrzymał święcenia kapłańskie.
W latach 1950-1954 ks. Jarnuszewski był wychowawcą w młodzieżowym zakładzie wychowawczym w Warszawie. Uczył tam także śpiewu. Zadzierzgnięta wtedy przyjaźń z „młodymi” wychowankami przetrwała dziesiątki lat. Potem nastąpiły lata duszpasterstwa w parafiach – jako wikariusz w parafii św. Augustyna w Warszawie, rok na Kole i 10 lat u św. Jakuba na Ochocie, a w latach 1970-1971 w parafii w Międzybrodziu Bialskim koło Żywca.
Później nastał okres prac na placówkach oriońskich w Malborku, Rokitnie i w Warszawie, gdzie pełnił ofiarną posługę kapelana w szpitalu Dzieciątka Jezus. W latach 1973-1974 ks. Stanisław przebywał w Wiedniu – Zgromadzenie próbowało otworzyć tam placówkę. Zdobył więc trochę doświadczenia w odmiennym od polskiego środowisku.
Umarł „na stojąco” – tak jak św. Alojzy Orione chciał, żeby umierali orioniści – na dziedzińcu domu zakonnego przy ul. Lindleya w Warszawie 12 maja 1994 r. Miał za sobą 77 lat życia, 57 lat profesji zakonnej i 48 lat kapłaństwa. Został pochowany na cmentarzu w Łaźniewie.
C i e k a w o s t k i
◆ Ks. Stanisław był uzdolnionym malarzem; zostawił po sobie kilka obrazów. Odznaczał się również zdolnościami muzycznymi. Kochał wszelkiego rodzaju sztukę i znajdował czas na kontakt z nią.
◆ Ks. Jarnuszewski znał dobrze język niemiecki, co było bardzo pomocne w czasie okupacji. Potem, gdy pracował w Malborku w kościele pw. św. Jana Chrzciciela, nawiązał wiele kontaktów z dobrodziejami z Niemiec. W trudnym czasie stanu wojennego i transformacji otrzymywał od nich paczki żywnościowe, których zawartością, szczególnie słodyczami, dzielił się ze współbraćmi oraz chorymi dziećmi w szpitalu Dzieciątka Jezus przy ul. Lindleya.
MĘCZENNICY I PRZEŚLADOWANI
1946 – Michał Rapacz (1904-1946) – polski duchowny katolicki, męczennik, Błogosławiony.
Zdjęcie portretowe ks. Michała Rapacza, autor nieznany, ok. 1932, Public domain
Błogosławiony Michał Rapacz urodził się 16 września 1904 roku w Tenczynie w rodzinie rolniczej, odznaczającej się głęboką religijnością. Od najmłodszych lat wzrastał w atmosferze wiary i pracy. Uczył się w gimnazjum w Myślenicach, a następnie wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Studia teologiczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim, a święcenia kapłańskie przyjął 1 lutego 1931 roku. Już wtedy jego pragnieniem było całkowite oddanie się służbie Bogu i ludziom. Pierwsze doświadczenia duszpasterskie zdobywał jako wikariusz w parafii w Płokach, gdzie szczególnie troszczył się o młodzież, chorych i ubogich. Organizował działalność religijną i kulturalną, między innymi tworząc teatr amatorski. Później pracował w Rajczy, lecz w 1937 roku powrócił do Płok jako administrator parafii. Jego misją życiową było głoszenie Ewangelii i umacnianie wiary wiernych, zwłaszcza w trudnych czasach szerzącego się ateizmu i nacisków ideologicznych. Nie opuścił swojej wspólnoty nawet wtedy, gdy zaczęto mu grozić z powodu jego niezłomnej postawy wobec wpływów komunistycznych. Wiosną 1946 roku na lokalnym zebraniu działaczy komunistycznych zapadła decyzja o jego zabójstwie. Ostrzegany przez parafian, odmówił opuszczenia parafii, tłumacząc to obowiązkiem wobec powierzonych mu ludzi. W nocy z 11 na 12 maja 1946 roku do plebanii wtargnęła uzbrojona grupa. Kapłan został wyprowadzony z domu, bity i ciągnięty w stronę lasu, gdzie po brutalnym pobiciu oddano do niego strzały. Zginął jako męczennik, wierny Bogu i swojej kapłańskiej posłudze. Po jego śmierci rozpoczęto śledztwo, jednak przez wiele lat nie doprowadziło ono do ukarania sprawców. Wśród wiernych stopniowo rodził się kult kapłana, który oddał życie za wiarę i swoich parafian. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 1992 roku, a jego owocem było uznanie męczeństwa przez Franciszek w 2024 roku. Uroczysta beatyfikacja odbyła się 15 czerwca 2024 roku w Krakowie.
1948 – Stanisław Kasznica (1908-1948) – polski podporucznik, ostatni komendant NSZ.
Stanisław Kasznica, Oficjalne zdjęcie policyjne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, 1947, Public domain
Stanisław Kasznica był polskim oficerem, działaczem podziemia narodowego oraz ostatnim komendantem głównym części Narodowych Sił Zbrojnych, która nie podporządkowała się scaleniu z Armią Krajową. Urodził się 25 lipca 1908 roku we Lwowie w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych i naukowych. Jego ojciec był profesorem prawa oraz rektorem Uniwersytetu Poznańskiego. Kasznica ukończył studia prawnicze w Poznaniu i jeszcze przed wybuchem II wojny światowej zdobył kwalifikacje adwokackie, łącząc pracę zawodową z działalnością społeczną i polityczną w środowiskach narodowych. We wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii obronnej jako oficer artylerii konnej. Walczył m.in. w bitwie nad Bzurą oraz w obronie Warszawy, za co został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Po klęsce wojny nie złożył broni – od początku okupacji działał w konspiracji, współtworząc Związek Jaszczurczy i Narodowe Siły Zbrojne. W strukturach podziemia zajmował się organizacją administracji, łączności i zaplecza cywilnego, a w późniejszych latach objął funkcje dowódcze. Stanowczo sprzeciwiał się współpracy z okupantem niemieckim, dążąc do walki zarówno z nazizmem, jak i z narzucanym Polsce systemem komunistycznym. Po zakończeniu wojny pozostał w konspiracji antykomunistycznej. W 1945 roku objął funkcję komendanta głównego NSZ-ZJ, a następnie podporządkował resztki organizacji Narodowemu Zjednoczeniu Wojskowemu. W lutym 1947 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Podczas śledztwa był brutalnie torturowany, a w pokazowym procesie skazano go na karę śmierci. Wyrok wykonano 12 maja 1948 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Po latach jego wyrok został unieważniony, a szczątki odnaleziono i zidentyfikowano dopiero po 2012 roku na tzw. „Łączce” Cmentarza Wojskowego na Powązkach.
1948 – Lech Neyman (1908-1948) – polski kapitan NSZ,Służby Cywilnej Narodu i Organizacji Polskiej.
Lech Neyman, Oficjalne zdjęcie policyjne Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, 1947, Public domain
Lech Neyman był polskim adwokatem, oficerem rezerwy Wojska Polskiego oraz działaczem podziemia narodowego, pełniącym funkcję kapitana Narodowych Sił Zbrojnych i aktywnego członka Służby Cywilnej Narodu oraz Organizacji Polskiej. Urodził się 7 lutego 1908 roku w Poznaniu. Po ukończeniu Gimnazjum św. Marii Magdaleny podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie angażował się w działalność środowisk akademickich. Po odbyciu służby w Szkole Podchorążych Rezerwy pracował w Prokuraturze Generalnej w Poznaniu, jednocześnie działając w organizacjach narodowych. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku walczył jako adiutant w 56 pułku piechoty. W trakcie walk został kilkakrotnie ranny, co uczyniło go inwalidą wojennym. Po klęsce wrześniowej włączył się w działalność konspiracyjną, współorganizując struktury Związku Jaszczurczego i późniejszych Narodowych Sił Zbrojnych na Pomorzu oraz w Wielkopolsce. W strukturach cywilnych podziemia pełnił ważne funkcje w Służbie Cywilnej Narodu, kierując Wydziałem Zachodnim. Był także autorem licznych opracowań politycznych i historycznych, w których przedstawiał wizję powrotu zachodniej granicy Polski na linię Odry i Nysy Łużyckiej oraz rozwój polskiego programu morskiego. Równocześnie redagował pismo „Naród i Wojsko” i uczestniczył w pracach sądowniczych podziemia. W ostatnich latach wojny i tuż po jej zakończeniu dowodził okręgami Narodowych Sił Zbrojnych w Krakowie i na Pomorzu, organizując sieć konspiracyjną w nowych warunkach politycznych. W lutym 1947 roku został aresztowany przez komunistyczne władze bezpieczeństwa razem z innymi przywódcami podziemia. Po procesie pokazowym skazano go na karę śmierci, którą wykonano 12 maja 1948 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Po latach jego wyrok uznano za nieważny, a szczątki odnaleziono na terenie kwatery „Łączka” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Opracował: ks. Grzegorz Sikorski FDP